Adzjarische Autonome Socialistische Sovjetrepubliek

джарская Автономная Советская Социалистическая Республика
აჭარის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა
Autonome socialistische sovjetrepubliek van de Sovjet-Unie
 Oblast Batoemi 1921  1991 Adzjarië 
(Details)
Kaart
Adzjarische ASSR in de Georgische SSR (1957)
Adzjarische ASSR in de Georgische SSR (1957)
Algemene gegevens
Hoofdstad Batoemi
Oppervlakte 2900 km²
Bevolking 392.707 (1989)[1]

De Adzjarische Autonome Socialistische Sovjetrepubliek of Adzjarische ASSR (Georgisch: აჭარის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა) was een autonome socialistische sovjetrepubliek in de Georgische sovjetrepubliek van de Sovjet-Unie. Ze werd opgericht op 16 juli 1921 en had Batoemi als hoofdstad.[2] Na de onafhankelijkheid van Georgië bleef de autonomie in stand onder de naam Autonome Republiek Adjarië.

Geschiedenis

De autonome republiek binnen de Georgische sovjetrepubliek was een gevolg van de islamitische identiteit van Adjarië en eisen van de Turkse republiek om dit gebied een aparte status te geven. De op geloofsovertuiging gestoelde autonomie van Adjarië was een uitzondering binnen de Sovjet-Unie, omdat de communisten religie afwezen en etniciteiten wel als nationale minderheidsidentiteit erkenden.[3]

Voorgeschiedenis

Zie Oblast Batoemi#Betwist met Turkije voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het gebied van de oblast Batoemi werd na de val van het Keizerrijk Rusland in 1917 door zowel het Ottomaanse Rijk als de Georgiërs geclaimd. De Ottomanen bezetten het gebied van april 1918 tot hun capitulatie in de Eerste Wereldoorlog. Tot juli 1920 was het een Brits mandaatgebied. Daarna droegen de Britten het gebied over aan de Georgiërs.

De grondwet van de Georgische republiek verleende vervolgens autonomie aan de provincie Batoemi onder de naam 'Moslim-Georgië'.[5] Tijdens Sovjet-invasie van Georgië in 1921 bezette Turkije het gebied korte tijd. In artikel VI van het Verdrag van Kars werd de autonomie voor de moslimbevolking gewaarborgd, binnen de nieuw opgerichte Georgische Socialistische Sovjetrepubliek. Turkije kreeg in ruil daarvoor de districten Artvin en Ardahan waar Georgië eerder aanspraak op maakte.

Autonome republiek in Sovjet-Georgië

De Sovjet-Unie richtte op 16 juli 1921 in lijn met de afspraken de Autonome Socialistische Sovjetrepubliek Adzjaristan op, de enige autonomie binnen de Sovjet-Unie op basis van geloofsovertuiging. De islam werd in de nieuwe autonome republiek uiteindelijk net zo hard vervolgd als het christendom en er was geen verschil met andere gebieden in de Sovjet-Unie. De autonome republiek werd in 1936 hernoemd naar Adzjarische Autonome Socialistische Sovjetrepubliek.

In de nadagen van de Sovjet-Unie werden in december 1990 de woorden "Socialistische Sovjet" uit de naam geschrapt, net zoals een maand eerder bij de Georgische Sovjetrepubliek. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de onafhankelijkheid van Georgië bleef de autonomie gehandhaafd onder de naam Autonome Republiek Adzjarië.

Referenties