Adrien de Gasparin
.jpg)
Adrien Étienne Pierre de Gasparin (Orange, 29 juni 1783 - aldaar, 7 september 1862) was een Frans agronoom, prefect en politicus tijdens de Julimonarchie. Hij zetelde in de Kamer van Afgevaardigden (1830-1831) en was tweemaal kort minister van Binnenlandse Zaken (1836 en 1839).
Levensloop
Hij was een zoon van Marie-Anne-Marguerite de Serre en Thomas Augustin Gasparin, afgevaardigde in de Nationale Conventie. Hij werd protestants opgevoed en werd militair tijdens het Consulaat. In 1801 diende hij in Italië en in 1806 maakte hij deel uit van de generale staf van Murat tijdens de campagne in Polen. Hij verliet het leger nadat hij gewond werd tijdens de Slag bij Eylau en ging leven op het familielandgoed. Hij studeerde agronomie. Aan het einde van het Eerste Franse Keizerrijk zetelde hij nog in de raad van het arrondissement Orange, maar tijdens de Restauratie zag hij af van elke publieke functie.
Hij wijdde zich de volgende jaren aan het beheer van zijn landbouwdomein en aan verschillende studies, in erg uiteenlopende onderwerpen. Hij genoot vooral bekendheid als agronoom.
Prefect
In augustus 1830 werd hij aangesteld als prefect van het departement Loire om de volgende maand al de overstap te maken naar het departement Isère. Op 6 december 1831 werd hij ad interim aangesteld als prefect van Rhône. De vorige prefect, Bouvier-Dumolart, werd teruggeroepen naar aanleiding van zijn rol tijdens de opstand van de zijdewevers van Lyon (canuts) die als te verzoenend werd gezien. Het conflict over de prijzen van de zijden stoffen, oorzaak van de opstand, bleef sluimeren en in 1834 kwam het tot een nieuwe opstand van de canuts terwijl Gasparin prefect was. Hij weigerde te bemiddelen tussen de zijdefabrikanten en de canuts, verzameld in mutualiteiten. Samen met de militaire commandant van Lyon was hij verantwoordelijk voor het militair neerslaan van de opstand en de repressie achteraf. Hij bleef prefect van Rhône tot april 1835.
Politiek
Gasparin was orleanist en liberaal. Hij was een voorstander van de afschaffing van de slavernij en wilde de levensomstandigheden in de gevangenissen verbeteren. Zelf deed hij aan liefdadigheid maar politiek wilde hij de sociale hulp door de staat verminderen omdat die zou leiden tot luiheid en de zelfredzaamheid zou verminderen. Het sociaal overleg tussen werkgevers en werknemers zag hij niet als een overheidstaak.
Op 6 november 1830 was Gasparin verkozen in de Kamer van Afgevaardigden. Maar zijn taken in de administratie maakten het hem praktisch gezien onmogelijk om effectief te zetelen. Voor zijn ijver in het neerslaan van de opstand van de canuts in Lyon werd hij benoemd in de Chambre des pairs.
In april 1835 werd Gasparin benoemd tot onderminister van Binnenlandse Zaken en op 6 september 1836 werd hij minister van Binnenlandse Zaken. Hij kreeg die post opnieuw op 31 maart 1839 samen met de ministerpost ad interim van Handel en Openbare Werken. Het voorlopig kabinet waarin het minister was, nam al een einde op 12 mei.
Tijdens de Tweede Franse Republiek en het Tweede Keizerrijk oefende hij geen openbare functies meer uit. Keizer Napoleon III bood hem in 1852 een plaats in de Senaat aan, die hij weigerde.
Landbouwkunde
Door zijn geschriften was Gasparin een van de grondleggers van de landbouwkunde (agronomie) als wetenschap. Hij leidde tussen 1848 en 1852 het Institut Agronomique in Versailles en schreef onder andere:[1]
- Receuil de mémoires d'agriculture et d'économie rurale (1829-1841)
- Cours d'agriculture (1843-1849)
- Principes d'agronomie (1854)
Eerbewijzen
Gasparin ontving verschillende graden in het Legioen van Eer: ridder (1831), officier (1833), commandeur (1834) en grootofficier (1837). In 1840 werd hij opgenomen in de Académie des sciences.
Bronnen
- (fr) 1831-1834, la révolte des Canuts. Archives Lyon. Geraadpleegd op 11 november 2025.
- (fr) Robert, Adolphe, Adrien, Etienne, Pierre de Gasparin. Dictionnaire des parlementaires français de 1789 à 1889. Assemblée nationale (2013). Geraadpleegd op 11 november 2025.
- ↑ (fr) Rey, Alain (1987). Le petit Robert 2. Le Robert, p. 708.