Actief sterrenstelsel

Sterrenstelsel met actief centrum
NGC 4261

Actieve sterrenstelsels is een verzamelbegrip voor verschillende typen sterrenstelsels waarbij in het centrum een zeer klein gebied enorme hoeveelheden energie vrijgeeft. Dit gebied noemt men de active galactic nucleus, afgekort AGN. Actieve sterrenstelsels worden ook wel AGN-stelsels genoemd of active galactic nuclei. Deze stelsels geven vaak duidelijke veranderingen in magnitude binnen een de termijn van uren of dagen. De waarneming duidt op een zwart gat in het centrum waar gas, stof en sterren uit de omgeving in verdwijnen.

Een zwart gat is op zichzelf onzichtbaar, omdat er per definitie geen licht aan kan ontsnappen. Zichtbaar is alleen de straling die wordt uitgezonden door de accretieschijf van het door het zwarte gat aangetrokken gas. Er is in het centrum van het Melkwegstelsel weinig interstellair gas overgebleven, zodat de accretieschijf rondom het centrale zwarte gat van zeer beperkte omvang is en er minder straling van wordt uitgezonden dan van andere sterrenstelsels.

Tot AGN's behoren ook de quasars, blazars, BL Lac objecten. radiosterrenstelsels, Seyfert-stelsels en starburststelsels.

Zie de categorie Active galactic nuclei van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.