1e Cavaleriedivisie (Wehrmacht)
| 1e Cavaleriedivisie | ||
|---|---|---|
![]() | ||
Insigne 1e Cavaleriedivisie | ||
| Oprichting | 25 oktober 1939 | |
| Ontbinding | 28 november 1941 | |
| Land | ||
| Krijgsmachtonderdeel | Wehrmacht | |
| Organisatie | ||
| Specialisatie | Cavalerie | |
| Veldslagen | Tweede Wereldoorlog | |
| Commandanten | zie commandanten | |
De 1e Cavaleriedivisie (Duits: 1. Kavallerie-Division) was een Duitse cavaleriedivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze divisie was een van de weinige grote cavalerie-eenheden, die de Wehrmacht bezat. Wegens beperkte inzet-mogelijkheden, werd de divisie eind 1941 dan ook omgevormd in een pantserdivisie.
Geschiedenis
Oprichting
De 1e Cavaleriedivisie werd op 25 oktober 1939 bij Dresden gevormd door omdopen van de 1e Cavaleriebrigade, die zelf op 1 april 1936 gevormd was en in september 1939 al in actie was geweest tijdens de Poolse Veldtocht.
Inzet
De divisie werd eind 1939 overgebracht naar Emsland. Voor de aanval op Nederland in mei 1940 was de divisie verantwoordelijk voor de opmars in de noordelijke provincies en had de taak om de Afsluitdijk in te nemen. De divisie rukte snel op en overwon op 12 mei 1940 de Wonsstelling en probeerde de Afsluitdijk op te komen, maar werd op 13 mei tegengehouden door vuur uit de Stelling Kornwerderzand en op 14 mei door de Hr. Ms. Johan Maurits van Nassau, die de Duitse stellingen op de Friese kust met succes onder vuur nam. Na afloop van deze korte veldtocht werd ze teruggestuurd naar haar kwartieren in Emsland en van daaruit overgeplaatst naar Frankrijk.
De opmars vanaf 7 juni 1940 leidde de divisie vanuit het gebied rond Amiens en vormde het een bruggenhoofd over de Somme. In verdere offensieve en achtervolgingsgevechten werd de Seine overgestoken ten noorden van Parijs en tot het einde van de campagne werd de Atlantische kust bij La Rochelle en Rochefort bereikt.
In augustus 1940 werd de divisie overgebracht van het departement Gironde per spoor naar Generaal-gouvernement, waar het de tijd doorbracht tot het begin van de inval in de Sovjet-Unie met training.
Op 22 juni 1941 begon ook de oorlog met de Sovjet-Unie voor de divisie (Operatie Barbarossa). De missie van de divisie was om de zuidelijke flank van Panzergruppe 2 langs de Pripjatmoerassen te dekken. De divisie rukte op vanaf Domachevo aan de Westelijke Boeg via Sloetsk naar Mogilev. In augustus viel de divisie samen met Panzergruppe 2 naar het zuiden aan om deel te nemen aan de Slag om Kiev. Deze opmars liep via Gomel naar het zuiden tot aan Snovsk. Maar al voor deze operatie afgelopen was (voor medio september), werd de divisie al naar het oostelijke front gebracht, naar Pogar. Vanaf 30 september 1941 nam de divisie deel aan Operatie Taifun, maar bleef de divisie bij Pogar. Terwijl de rest van Panzergruppe 2 de Sovjet 3e en 13e Legers omsingelde rond Brjansk, bleef de divisie op zijn plaats en hield de westzijde van de hierdoor ontstane pocket. De gevechten in de Brjansk-pocket duurden tot medio oktober 1941. Op 24 oktober werd de divisie uit het front teruggetrokken en vanaf 7 november 1941 terug naar Oost-Pruisen overgebracht.
Einde
De 1e Cavaleriedivisie werd op 28 november 1941 in Oost-Pruisen omgedoopt en vervolgens omgevormd tot 24e Pantserdivisie.
Samenstelling
- Reiter-Regiment 1 (vanaf eind oktober 1939)
- Reiter-Regiment 2 (vanaf eind oktober 1939)
- Reiter-Brigade 2 (vanaf 13 januari 1940) – vanaf 1 maart 1940 Reiter-Brigade – vanaf 6 juni 1940 uit divisie, maar vanaf 5 augustus 1940 weer terug – vanaf 2 april 1941 Reiter-Brigade 1
- Reiter-Regiment 21 (vanaf 15 december 1939) – vanaf 14 februari 1940 Kavallerie-Regiment 21 – vanaf 21 november 1940 weer Reiter-Regiment 21
- Reiter-Regiment 22 (vanaf 15 december 1939)
- Radfahr-Abteilung 1
- Reitendes Artillerie-Regiment 1
- Panzerabwehr-Abteilung 40
- Pionier-Bataillon 40
- Nachrichten-Abteilung 86
- Divisions-Nachschubführer 40
- Sanitätsdienste 40
Bovenliggende bevelslagen
| Legerkorps | Leger | Legergroep | Plaats/regio | Begin | Eind |
|---|---|---|---|---|---|
| direct onder bevel | 3. Armee | Heeresgruppe Nord | Oost-Pruisen | 25 oktober 1939 | |
| direct onder bevel | Heeresgruppe B | Emsland | december 1939 | ||
| direct onder bevel | 18. Armee | Heeresgruppe B | Emsland, Noord-Nederland | januari 1940 | 19 mei 1940 |
| 38e Legerkorps | 4. Armee | Heeresgruppe B | Somme, Seine | 6 juni 1940 | 10 juni 1940 |
| ?? | 18. Armee | Heeresgruppe B | Seine | 10 juni 1940 | 15 juni 1940 |
| ?? | 4. Armee | Heeresgruppe B | Frankrijk | 16 juni 1940 | 20 juni 1940 |
| ?? | 18. Armee | Heeresgruppe B | Frankrijk | 21 juni 1940 | juni 1940 |
| 8e Legerkorps | 7. Armee | Heeresgruppe B | Kanaalkust | juli 1940 | augustus 1940 |
| 1e Legerkorps | 7. Armee | Heeresgruppe B | Atlantische kust | augustus 1940 | |
| 44e Legerkorps | 4. Armee | Heeresgruppe B | Generaal-gouvernement | september 1940 | mei 1941 |
| 24e Gemotoriseerde Korps | Panzergruppe 2 | Heeresgruppe Mitte | Minsk | juni 1941 | |
| direct onder bevel | 4. Armee | Heeresgruppe Mitte | Minsk | 29 juni 1941 | 30 juni 1941 |
| 24e Gemotoriseerde Korps | Panzergruppe 2 | Heeresgruppe Mitte | Gomel | 30 juni 1941 | 17 juli 1941 |
| 12e Legerkorps | 2. Armee | Heeresgruppe Mitte | Gomel, Kiev | 17 juli 1941 | 31 augustus 1941 |
| direct onder bevel | Panzergruppe 2 | Heeresgruppe Mitte | Kiev | 31 augustus 1941 | 20 september 1941 |
| 47e Gemotoriseerde Korps | Panzergruppe 2 | Heeresgruppe Mitte | Brjansk | 20 september 1941 | 30 september 1941 |
| H.Kdo. XXXV | Panzergruppe 2 | Heeresgruppe Mitte | Brjansk | 30 september 1941 | 5 oktober 1941 |
| H.Kdo. XXXV | 2. Panzerarmee | Heeresgruppe Mitte | Brjansk | 5 oktober 1941 | 10 oktober 1941 |
| 47e Gemotoriseerde Korps | 2. Panzerarmee | Heeresgruppe Mitte | Brjansk | 10 oktober 1941 | 24 oktober 1941 |
| direct onder bevel | - | Heeresgruppe Mitte | Gomel | 24 oktober 1941 | november 1941 |
| Stellv.GenKom I AK | BdE | Oost-Pruisen | november 1941 | ||
Commandanten
| Rang | Naam | Begin | Eind |
|---|---|---|---|
| Oberst vanaf 1 februari 1940 Generalmajor |
Kurt Feldt | 25 oktober 1939 | 28 november 1941 |
- Georg Tessin – Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Zweiter Band: Die Landstreitkräfte 1-5.
- E.H. Brongers – De oorlog in mei '40
- 1. Kavallerie-Division op Lexikon der Wehrmacht, geraadpleegd op 2 november 2025
- Reiter-Brigade 2 / Reiter-Brigade 1 op Lexikon der Wehrmacht, geraadpleegd op 2 november 2025
- Kurt Feldt op Axis Biographical Research, geraadpleegd op 3 november 2025
- Kurt Feldt op Lexikon der Wehrmacht, geraadpleegd op 3 november 2025
- Kurt Feldt op Traces of War, geraadpleegd op 3 november 2025
