1554

1554

Eeuwen:	15e eeuw · 16e eeuw · 17e eeuw
Decennia:	1540-1549 · 1550-1559 · 1560-1569
Jaren:	<< · < · 1553 · 1554 · 1555 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen

Ab urbe condita:		2307 MMCCCVII
Armeense jaartelling:		1003 – 1004 ԹՎ ՌԳ – ՌԴ
Chinese jaartelling:		4250 – 4251 庚丑 – 辛寅
Christelijke jaartelling:		1554 MDLIV
Ethiopische jaartelling:		1546 – 1547
Hebreeuwse jaartelling:		5314 – 5315
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1609 – 1610
- Shaka Samvat		1476 – 1477
- Kali yuga		4655 – 4656
Iraanse jaartelling:		932 – 933 ۹۳۲ – ۹۳۳
Islamitische jaartelling:		961 – 962 ٩٦٢ – ٩٦١
Maçonnieke jaartelling:		5553 – 5554
Juliaanse kalender van 1554

Het jaar 1554 is het 54e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

25 - São Paulo (Brazilië) wordt gesticht.
januari - Stadsbrand van Eindhoven.

februari

12 - In de Tower of London worden lady Jane Grey en haar echtgenoot Guildford Dudley onthoofd.
24 - Verdrag van Naumburg: Het hertogdom Saksen erkent de keurvorstelijke waardigheid van het keurvorstendom Saksen en krijgt een deel van de ontnomen gebieden terug.

maart

16 - Filips II van Nassau-Saarbrücken doet afstand ten gunste van zijn broers Johan III en Adolf.
De Engelse prinses Elizabeth wordt opgesloten in de Tower op verdenking van samenzwering met Thomas Wyatt.

april

11 Thomas Wyatt wordt na een mislukte greep naar de macht terechtgesteld.

mei

18 - Stadsbrand van Goes.

juni

De Act of Supremacy uit 1534 wordt teruggedraaid door koningin Mary Tudor, een overtuigd katholiek.

juli

16 - Stadsbrand van Roermond: 2/3 van de gebouwen in de stad brandt af.
25 - Huwelijk 'met de handschoen' tussen Maria I van Engeland en Filips van Spanje.

augustus

12 - Slag bij Renty: De Fransen onder Hendrik II verslaan een leger van Karel V, maar moeten desondanks het beleg van Renty opgeven.

zonder datum

Engeland keert terug naar de rooms-katholieke kerk.
Hendrik II van Frankrijk, op veldtocht in de zuidelijke Nederlanden, verwoest diverse kastelen.
Richard Chancellor keert terug naar Engeland met een brief van Ivan IV waarin hij Engelse handelaren uitnodigt naar Moscovië te komen.
John Lok vertrekt op een handelsreis naar Guinea.
Francisco de Ibarra sticht Fresnillo.
Stichting van Tampico.
Stichting van het bisdom Tampere.
Inpoldering van de Nieuwenhovenpolder.

Publicaties

Jacob Baethen: Dat ierste boeck vanden nieuwe Duijtsche liedekens
Charles Estienne: Praedium rusticum, In Quo Cuiusuis Soli vel Culti vel Inculti Platarum Vocabula ac Descriptiones
Henri Estienne (vertaler): Anacreontea
Miguel de Fuenllana: Libro de música para vihuela intitulado Orphenica Lyra
Gerard Mercator: Europæ descriptio
Georg Wickram: Gabriotto und Reinhard
anoniem: Lazarillo van Tormes

Beeldende kunst

Titiaan: Venus en Adonis
Benvenuto Cellini: Perseus met het hoofd van Medusa
Sonofisba Anguissola: Zelfportret
Anthonis Mor: Portret van Maria Tudor
Frans Floris I: Val van de opstandige engelen

Opvolging

Brandenburg-Kulmbach - Albrecht Alcibiades opgevolgd door George Frederik van Brandenburg-Ansbach
Generalitat de Catalunya - Miquel de Tormo opgevolgd door Francesc Jeroni Benet Franc
sultanaat van Delhi - Islam Shah Suri opgevolgd door zijn zoon Firuz Shah Suri, op zijn beurt opgevolgd door Muhammad Adil Shah
Milaan - keizer Karel V opgevolgd door zijn zoon Filips
Nassau-Saarbrücken - Filips II opgevolgd door zijn broers Johan III en Adolf
Nassau-Wiesbaden - Filips I verdeelt zijn gebied onder zijn zoons Filips II (Nassau-Wiesbaden) en Adolf IV (Nassau-Idstein)
Hertogdom Saksen - Johan Frederik I opgevolgd door zijn zoons Johan Frederik II en Johan Willem
Venetië (doge) - Marcantonio Trevisan opgevolgd door Francesco Venier
Walachije - Mircea Ciobanu opgevolgd door Pătrașcu cel Bun

Afbeeldingen

Slot Egeskov (Funen), gebouwd 1554
Verdrag van Naumburg
Brouwershuis, Antwerpen, gebouwd 1554
Dat ierste boeck vanden nieuwe Duijtsche liedekens
't Soepuus, Goes, gebouwd 1554

Geboren

1 januari - Lodewijk, hertog van Württemberg
9 januari - Gregorius XV, paus (1621-1623)
20 januari - Sebastiaan, koning van Portugal (1557-1578)
18 maart - Josias I van Waldeck-Eisenberg, Duits edelman
26 maart - Karel van Mayenne, Frans edelman
27 maart - Everard van Bronkhorst, Nederlands rechtsgeleerde
15 april - Simon VI van Lippe, Duits edelman
mei - Jean Louis de Nogaret de La Valette, Frans edelman
5 juli - Elisabeth van Oostenrijk, echtgenote van Karel IX van Frankrijk
18 september - Anna van Pommeren, Duits edelvrouw
1 oktober - Leonardus Lessius, Zuid-Nederlands theoloog en staatsman
3 oktober - Fulke Greville, Engels dichter en staatsman
10 of 11 oktober - Arnold II (IV) van Bentheim-Tecklenburg, Duits edelman
23 oktober - Daniël van der Meulen, Nederlands koopman
30 november - Philip Sidney, Engels dichter en diplomaat
17 december - Ernst van Beieren, Duits prelaat
19 december - Filips Willem van Oranje, zoon van Willem van Oranje
Arnold Baert, Zuid-Nederlands rechtsgeleerde
Arnold III van Bentheim, Duits edelman
Gerrit Bicker, Nederlands ondernemer
Paul Bril, Zuid-Nederlands kunstschilder
Jan Cornets de Groot, Nederlands patriciër
Walter Raleigh, Engels schrijver en ontdekkingsreiziger
Marcin II Szyszkowski, Pools prelaat
Francis Throckmorton, Engels samenzweerder
Alonso Vásquez, Spaans militair
Wakizaka Yasuharu, Japans daimyo
Simon Boels, Zuid-Nederlands glasschilder (jaartal bij benadering)
Girolamo Diruta, Italiaans musicus (jaartal bij benadering)
Rombertus Uylenburgh, Nederlands jurist (jaartal bij benadering)

Overleden

2 januari - Johan Manuel (16), kroonprins van Portugal
4 januari - Mencía de Mendoza (45), Spaans edelvrouw
16 januari - Christiern Pedersen (~73), Deens schrijver
6 februari - Arnold von Bruck (~53), Zuid-Nederlands componist
12 februari - Guildford Dudley (~18), echtgenoot van Jane Grey (executie)
12 februari - Jane Grey (16), koningin van Engeland (1553) (executie)
19 februari - Maria van Pommeren (26), Duits edelvrouw
21 februari - Hieronymus Bock (~55), Duits botanicus
21 februari - Sibylla van Kleef (41), echtgenote van Johan Frederik I van Saksen
23 februari - Henry Grey (39), Engels edelman (executie)
3 maart - Johan Frederik I (50), keurvorst en hertog van Saksen
10 maart - Margaretha van Egmont (~36), Noord-Nederlands edelvrouw
15 maart - Margaretha von Waldeck (20), Duits edelvrouw
11 april - Thomas Wyatt (~32), Engels edelman (executie)
30 april - Johannes 't Sanctius (~36), Noord-Nederlands geestelijke
19 juni - Filips II van Nassau-Saarbrücken (44), Duits edelman
28 juni - Leone Strozzi (38), Italiaans militair
juli - Erasmus vander Eecke (~31), Zuid-Nederlands drukker
1 augustus - Clara van Renesse (~47), Noord-Nederlands aristocraat
6 augustus - Hendrik IV Corsselaar, Zuid-Nederlands edelman
7 augustus - Duarte Coelho, Portugees edelman en koloniaal bestuurder
25 augustus - Thomas Howard (~81), Engels edelman
22 september - Francisco Vásquez de Coronado (~44), Spaans conquistador
25 september - Thomas West (~79), Engels edelman
11 oktober - Reinhard van Hanau-Münzenberg (26), Duits edelman
22 november - Islam Shah Suri, sultan van Delhi (1545-1554)
23 november - Judith van Twickelo (~44), Noord-Nederlands edelvrouw
december - Jeremius de Drijvere (~50), Zuid-Nederlands geneeskundige
december - Firuz Shah Suri (12), sultan van Delhi (1554)
december - Maria (1), dochter van Willem van Oranje
Moretto da Brescia (~56), Italiaans kunstschilder
Christianus Cellarius (~54), Nederlands humanist
Dorje Tsangpo, Tibetaans geestelijke
Andreas Hyperius (~43), Duits kerkhervormer
Mikyö Dorje (~47), Tibetaans geestelijk leider
Pänchen Sönam Dragpa (~76), Tibetaans historicus
Jérôme Perrenot (~30), Habsburgs aristocraat
Beetke van Rasquert, Noord-Nederlands zakenvrouw
Sebastiano Serlio (~80), Italiaans architect
Jehan Mone, Zuid-Nederlands beeldhouwer (vermoedelijke datum)
Leo Africanus, Marokkaans diplomaat en geograaf (jaartal bij benadering)
Piri Reis, Ottomaans zeevaarder en cartograaf (jaartal bij benadering)

Zie de categorie 1554 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.