Kantons van Zwitserland

De Zwitserse kantons zijn de 26 deelstaten van Zwitserland. Het gaat om Aargau, Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden, Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Bern, Fribourg, Genève, Glarus, Graubünden, Jura, Luzern, Neuchâtel, Nidwalden, Obwalden, Sankt Gallen, Schaffhausen, Schwyz, Solothurn, Thurgau, Ticino, Uri, Vaud, Wallis, Zug, Zürich. De bondsstaat Zwitserland is ontstaan doordat drie staatjes, de oerkantons, in 1291 hun samenwerking bezegelden. In de loop van de eeuwen zijn er meer kantons bijgekomen en zijn de indeling en de staatsrechtelijke verhoudingen tussen de kantons vaak gewijzigd.

Elk kanton heeft zijn eigen grondwet, een eigen kantonsparlement (veel eenkamerparlementen van 58 tot 200 zetels), kantonsregering en rechtbanken. In sommige kantons houdt men openbare algemene vergaderingen, de Landsgemeinden, waar alle volwassenen van het dorp of het kanton bij wijze van directe democratie mogen deelnemen aan het openbaar debat en meestemmen over de genomen beslissingen. De deelregeringen bestaan uit vijf of zeven ministers. Volgens de Zwitserse Grondwet komt de residuaire bevoegdheid toe aan de kantons, wat betekent dat de kantons bevoegd zijn voor alles wat niet expliciet aan de Confederatie is toevertrouwd door de Zwitserse Grondwet en de federale wetten. Binnen de kantons genieten de gemeentes vaak uitgebreide autonomie, zij het dat dit verschilt per kanton.

Zie ook: Oude Eedgenootschap

Zwitserland ontstond toen drie kleine staatjes, Uri, Unterwalden en Schwyz, in de Bondsbrief van 1291 het Zwitsers Eedgenootschap sloten, om elkaar bij te staan in hun onafhankelijke positie t.o.v. de Habsburgers. Zo ontstond de Zwitserse statenbond. Tot aan de Franse Revolutie bestond deze statenbond uit onafhankelijke staatjes, met eventueel onderhorige gebieden. Na het falen van de napoleontische Helvetische Republiek, een eenheidsstaat, werd weer een confederatie ingericht in 1803. Nu waren de voormalige onderhorige gebieden volwaardige partners. Toen de Franse Revolutie eindigde in 1815, keerden de Franstalige kantons terug naar de confederatie. In 1848 werd Zwitserland na de Sonderbund-oorlog een federale staat. In 1979 scheidde Jura zich af van Bern, en kreeg Zwitserland zijn huidige samenstelling met 26 kantons.

Zie ook: Lijst van vlaggen van Zwitserse kantons

Deze tabel toont de kantons in de volgorde zoals opgenomen in de Zwitserse Grondwet.

Wapen	Afk.	Kanton	Sinds	Hoofdstad	Bevolking (2023)	Oppervlakte	Dichtheid	Aantal gemeentes	Taal/Talen
	ZH	Zürich	1351	Zürich	1.605.508	1.729	929	160	Duits
	BE	Bern	1353	Bern	1.063.533	5.959	178	335	Duits, Frans
	LU	Luzern	1332	Luzern	432.744	1.493	290	79	Duits
	UR	Uri	1291	Altdorf	37.931	1.077	35	19	Duits
	SZ	Schwyz	1291	Schwyz	167.403	908	184	30	Duits
	OW	Obwalden	1291	Sarnen	39.272	491	80	7	Duits
	NW	Nidwalden	1291	Stans	45.016	276	163	11	Duits
	GL	Glarus	1352	Glarus	42.056	685	61	3	Duits
	ZG	Zug	1352	Zug	132.556	239	555	11	Duits
	FR	Fribourg	1481	Fribourg	341.537	1.672	204	122	Frans, Duits
	SO	Solothurn	1481	Solothurn	286.844	791	363	106	Duits
	BS	Bazel-Stad	1501	Bazel	200.031	37	5.414	3	Duits
	BL	Bazel-Land	1501	Liestal	298.837	518	577	86	Duits
	SH	Schaffhausen	1501	Schaffhausen	87.111	298	292	26	Duits
	AR	Appenzell Ausserrhoden	1513	Herisau	56.495	243	233	20	Duits
	AI	Appenzell Innerrhoden	1513	Appenzell	16.585	173	96	5	Duits
	SG	Sankt Gallen	1803	Sankt Gallen	535.114	2.028	264	75	Duits
	GR	Graubünden	1803	Chur	204.888	7.105	29	100	Duits, Reto-Romaans, Italiaans
	AG	Aargau	1803	Aarau	726.894	1.404	518	197	Duits
	TG	Thurgau	1803	Frauenfeld	295.220	991	297	80	Duits
	TI	Ticino	1803	Bellinzona	357.720	2.812	127	102	Italiaans
	VD	Vaud	1803	Lausanne	845.870	3.212	263	300	Frans
	VS	Wallis	1815	Sion	365.844	5.224	70	122	Frans, Duits
	NE	Neuchâtel	1815	Neuchâtel	178.291	803	222	24	Frans
	GE	Genève	1815	Genève	524.410	282	1.856	45	Frans
	JU	Jura	1979	Delémont	74.548	838	89	50	Frans
	CH	Zwitserland		Bern	8.962.258	41.291	217	2.118	Duits, Frans, Italiaans, Reto-Romaans

Bron: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/stand-entwicklung.assetdetail.32229209.html

• ISO 3166-2:CH

Zie de categorie Cantons of Switzerland van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.