Zoutziederij van Læsø
| Zoutziederij van Læsø | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
De dubbele zouthut (2010) | ||||
| Locatie | ||||
| Hoofdkantoor | Byrum | |||
| Adres | Hornfiskrønvej 3 | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Oprichting | 1330 (Juliaans) | |||
| Links | ||||
| Website | Officiële website | |||
| ||||
De zoutziederij van Læsø (Deens: Læsø Saltsyderiet) is een ambachtelijke zoutziederij en toeristische attractie op het Deense eiland Læsø, gelegen op twee kilometer ten zuiden van het dorp Byrum. Het terrein omvat één enkele en één dubbele zouthut, die respectievelijk in 1991 en 1998 in gebruik werden genomen.[1] Deze hutten zijn reconstructies van opgegraven zouthutten uit de late twaalfde eeuw.[1] Het bedrijf is actief onder de naam Læsø Salt A/S. De zoutziederij produceert tot vijfentachtig ton zout per jaar.[2]
Proces
Water wordt opgepompt uit het natuurgebied Rønnerne, dat zich vier à vijf kilometer ten zuiden van het terrein uitstrekt, en naar de hutten getransporteerd.[3] Dit vlakke weidegebied wordt 's winters meermaals overstroomd door zeewater uit het Kattegat, dat 's zomers ten dele verdampt en ten dele als grondwater tot een diepte van circa twee meter zakt, waar het op een laag blauwe klei botst.[1] Dit water heeft van nature een zoutgehalte van circa twee procent en wordt eerst in twee zoutpannen geconcentreerd, totdat het tien à twaalf procent zout bevat.[3]
In de hutten wordt het geconcentreerde zoutwater op vijf pannen uitgegoten, waaronder houtblokken worden verbrand.[3] Het duurt ongeveer een etmaal totdat het zout uitkristalliseert en naar de bodem zakt, waarna het wordt opgeharkt en nogmaals een dag in manden moet afdruppelen.[3] Vervolgens moet het zout nog een dag op een zolder uitdrogen, vooraleer het in stoffen zakken verpakt en verkocht kan worden.[3]
Geschiedenis
De oudste vermelding van zout op Læsø dateert uit 1330, toen Christoffel II van Denemarken van de bisschop van Børglum 168 ton zout eiste.[2] De traditionele methode voor het zieden van zout bleef op Læsø circa vijfhonderd jaar gebruikelijk.[1]
Aan de hand van archief- en archeologisch onderzoek door geschiedkundige Jens Vellev en architect Hans Langballe[2] tussen 1990 en 2005[1] werd een zoutziedhut uit de twaalfde eeuw nagebouwd, die op 5 juni 1991 ingewijd werd.[1] De uitbreiding uit 1998 was een reconstructie van een dubbele zouthut die ter hoogte van Langerøn in het natuurgebied Rønnerne was uitgegraven.[1]
De zoutziederij heeft een tiental vaste werknemers.[3] Met 80.000 tot 100.000 bezoekers per jaar[2] is het bedrijf tot een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Noord-Jutland uitgegroeid.[3] In de hutten worden presentaties gegeven en het zoutwinningsproces wordt op videoschermen uitgelegd. Het terrein bevat voorts een winkel, een pølsevogn en een uitkijktoren.
Het zout van Læsø heeft een natriumgehalte van ongeveer 95% en is daardoor gemiddeld duurder dan ander keukenzout.[3]
Buitenaanzicht
Verdampend zoutwater
In manden afdruppelend zout.jpg)
Aan de zon drogend zout
Externe link
- 1 2 3 4 5 6 7 'Læsø Saltsyderi', op: Visit Læsø, geraadpleegd op 20 september 2025.
- 1 2 3 4 'Læsø Salts Arv', op: Læsø Salt, geraadpleegd op 20 september 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Louise Hededam, 'Salt, så det syder - fra havvand til sydesalt', op: Samvirke, 27 april 2020, geraadpleegd op 20 september 2025.
