Zeewierteelt

Een zeewierboerderij in Zanzibar

Zeewierteelt (Engels: seaweed farming) is het kweken van zeewier in zee of in gecontroleerde watersystemen. De meest eenvoudige vorm bestaat uit het onderhouden en oogsten van zeewiersoorten in natuurlijk ontstane gebieden. Meer geavanceerde boerderijen controleren zelf de levenscyclus van de wieren. Het is een belangrijke sector in de aquacultuur.[1]

Het oogsten van zeewier wordt vaak gezien als een mogelijkheid om (via export) de levensstandaard van ontwikkelingslanden te verbeteren. Ook kan deze praktijk een manier zijn om overbevissing tegen te gaan in landen zoals Japan, China en Zuid-Korea, waar men voor de voedselvoorziening in grote mate afhankelijk is van het zeeleven.[2] In Europa bestaan enkele zeewierboerderijen waarin op duurzame wijze zeewier wordt geteeld voor verschillende doeleinden.

Praktijk

Kweek van zeewier (Eucheuma) in de Filipijnen

Een zeewierboerderij is sterk afhankelijk van seizoenen en klimaat. De teelt begint met zogenoemd aanplant- of startmateriaal. Dat zijn de kiemalgen die in een gecontroleerde omgeving worden opgekweekt. Deze kiemalgen ontstaan uit sporen of gameten van volwassen zeewieren en worden in een hatchery op touwtjes of andere dragers vastgezet. De keuze voor de te telen macroalgen wordt bepaald door de inheemse situatie, regelgeving en commerciële overwegingen.

In het najaar of de vroege winter wordt het startmateriaal uitgeplant op zee. De touwtjes met kiemalgen worden bevestigd aan kweeklijnen (longline-systeem), waarbij ankers en drijvers de lijnen op de juiste diepte houden. De algen moeten voldoende stroming en licht krijgen, maar ook bescherming tegen zware golfslag.

Tijdens de groeiperiode van herfst tot voorjaar groeit het zeewier snel door opname van voedingsstoffen en koolstofdioxide uit het zeewater. Onderhoud bestaat vooral uit inspectie en het beperken van aangroei van andere organismen. In het voorjaar volgt de oogst, waarna het zeewier snel wordt verwerkt voor voedsel of industriële toepassingen. In de zomer ligt de teelt meestal stil en begint de cyclus in het najaar opnieuw.

Ecologische impact

Bij het creëren van zeewierboerderijen worden in Zuidoost-Azië vaak mangrovewouden gekapt, om als grondstof te gebruiken bij de productie van de "boerderijen" (onder meer voor touw). Hierdoor kan er uitputting van de mangrove ontstaan.

Seaweed farming beschermt echter wel koraalriffen doordat de biodiversiteit wordt verhoogd. Ook kunnen zeewieren en algen helpen in de strijd tegen het te hoge gehalte koolstofdioxide.