Ypsilon (vereniging)

Ypsilon is een Nederlandse landelijke vereniging die opkomt voor mensen met een psychische aandoening die dat zelf niet kunnen en steunt, adviseert en informeert hun familieleden en naasten. Ypsilon heeft afdelingen door heel Nederland[1] en is specialist op het gebied van psychosegevoeligheid, wonen, privacy, verplichte zorg, suïcidepreventie, verward gedrag, forensische zorg en langdurende zorg.[2]

Geschiedenis

De vereniging Ypsilon werd op 26 november 1984 opgericht in Rotterdam door Ria van der Heijden, moeder van een zoon met schizofrenie. In het Vrouwenhuis ontmoette zij andere vrouwen die een familielid met een mentale aandoening hadden. Ze besloot bijeenkomsten te organiseren. Al snel sloten ook vaders zich aan en namen psychiaters contact op. Van der Heijden werd uitgenodigd op het toenmalige ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (WVC) en kreeg een startsubsidie van 25.000 gulden. Ze organiseerde een landelijke dag waar mensen uit het hele land op afkwamen. De landelijke vereniging kreeg de naam Ypsilon, naar het buitenbeentje in het alfabet en het Engelse 'why?'.[3] In eerste instantie richtte de vereniging zich alleen op familieleden van mensen met psychoses en schizofrenie.[4][5][6][7] Sinds 2022 richt Ypsilon zich op álle naasten van mensen met een psychische aandoening.[8]

Activiteiten

Door middel van landelijke en regionale lobby komt Ypsilon op voor mensen met een psychische aandoening en hun naasten. Met nieuwsbrieven, brochures, online kennissessies en het tijdschrift YN biedt de vereniging voorlichting aan naasten en probeert ze het stigma op mentale aandoeningen te bestrijden. Verder bevordert Ypsilon onderling contact tussen naasten via gespreksgroepen in verschillende regio’s. Voor een luisterend oor, advies en steun kunnen naasten bellen, mailen of appen naar de adviesdienst.

Daarnaast werkt Ypsilon, vaak samen met andere organisaties, aan verschillende projecten. Zo heeft ze met het UMC Utrecht onderzoek gedaan naar wooninitiatieven voor mensen met psychosegevoeligheid, opgezet door naasten.[9] Ook is er speciale aandacht voor brussen, de broers en zussen van mensen met een psychische kwetsbaarheid.[10]

Online community

Ypsilon is, samen met Plusminus (vereniging voor mensen met een bipolaire stoornis en hun naasten) initiatiefnemer van BovenJan, een online platform voor mentale gezondheid dat op 16 juni 2023 werd gelanceerd.[11] Daar heeft ze sinds 28 juni 2024 een eigen community, waar naasten terecht kunnen voor informatie, nieuws, ervaringsverhalen en een forum.[12]

Bronnen, noten en/of referenties

  1. Ypsilon. mindplatform.nl. Geraadpleegd op 14 november 2025.
  2. Wat doet Ypsilon. Ypsilon Community (Boven-Jan.nl). Geraadpleegd op 14 november 2025.
  3. 1984 Ria van der Heijden, de familie organiseert zich - Canon Sociaal Werk. canonsociaalwerk.eu. Geraadpleegd op 14 november 2025.
  4. Esther Rosenberg, Gek verklaard Half open slotje.. NRC Handelsblad (13 oktober 2007). Gearchiveerd op 17 november 2025. Geraadpleegd op 17 november 2025.
  5. Marc Chavannes, Afghaanse geesten Half open slotje.. NRC Handelsblad (24 november 1990). Gearchiveerd op 17 november 2025. Geraadpleegd op 17 november 2025.
  6. Ineke Jungschleger, Gedropt op straat of bij moeder thuis - De wachtlijsten voor psychiatrische opvang worden steeds langer... Half open slotje.. de Volkskrant (27 mei 1999). Gearchiveerd op 17 november 2025. Geraadpleegd op 17 november 2025. “Ypsilon, de vereniging van familieleden van mensen met schizofrenie.”
  7. Cecilia Tabak, Postuum Grietje Santing (1929-2024) - Humanistisch geestelijk raadsvrouw Grietje Santing ging door het vuur voor 'onze mensen' in psychische nood Half open slotje.. de Volkskrant (29 juli 2024). Gearchiveerd op 28 november 2024. Geraadpleegd op 17 november 2025. “Ypsilon, een vereniging van familieleden van mensen met schizofrenie of chronische psychosen”
  8. Stavenuiter, Bert, MIND Ypsilon laat focus op psychosegevoeligheid los. Ypsilon (3 december 2022). Geraadpleegd op 17 november 2025.
  9. Onderzoek Wonen, gewoner, gewoonst. www.umcutrecht.nl. Geraadpleegd op 14 november 2025.
  10. Ypsilon nieuws 1 | 2025. FlippingBook. Geraadpleegd op 14 november 2025.
  11. BovenJan: nieuw online platform voor mentale ondersteuning | ICT&health. www.icthealth.nl. Geraadpleegd op 14 november 2025.
  12. Ypsilon lanceert digitale community voor naasten in de ggz | ICT&health. www.icthealth.nl. Geraadpleegd op 14 november 2025.