Youri Egorov
| Youri Egorov | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Youri Egorov in La Roque-d'Anthéron (1983) | ||||
| Volledige naam | Joeri Aleksandrovitsj Jegorov | |||
| Geboortedatum | 28 mei 1954 | |||
| Geboorteplaats | Kazan | |||
| Overlijdensdatum | 16 april 1988 | |||
| Overlijdensplaats | Amsterdam | |||
| Beroep(en) | pianist | |||
| Opleiding gevolgd aan | Conservatorium van Moskou Conservatorium van Kazan | |||
| Leermeester(s) | Yakov Zak | |||
| Stijl(en) | klassieke muziek | |||
| Instrument(en) | piano | |||
| Label(s) | EMI e.a. | |||
| Officiële website | ||||
| (en) Allmusic-profiel | ||||
| (en) Discogs-profiel | ||||
| (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Youri Aleksandrovitsj Egorov (Russisch: Юрий Александрович Егоров, Joeri Aleksandrovitsj Jegorov) (Kazan, 28 mei 1954 – Amsterdam, 16 april 1988) was een Nederlands-Russische klassieke pianist.
Biografie
Youri Egorov werd op 28 mei 1954 geboren in Kazan in de Sovjet-Unie. Van zijn zesde tot zijn zeventiende had hij pianoles. Aan het Conservatorium van Kazan was zijn docent Irina Dubinina, een oud-leerling van Yakov Zak.
Op zijn zeventiende behaalde hij in 1971 in Parijs de vierde prijs op het internationale Marguerite Long-Jacques Thibaud-concours. Vervolgens studeerde hij zes jaar bij Yakov Zak zelf aan het Conservatorium van Moskou. In 1974 won Egorov de zilveren medaille bij het Internationaal Tsjaikovski-concours in Moskou. In 1975 kreeg hij de derde prijs bij de Koningin Elisabethwedstrijd in België. Vlak voor een concert in Italië in 1976 vroeg hij politiek asiel aan en kwam uiteindelijk naar Nederland. Hij schreef over de gebeurtenissen in een dagboek dat als bron diende voor publicaties en in 2020 compleet werd uitgegeven.[1][2]
Door de jury werd hij in 1977 niet tot de finale van de Van Cliburn International Piano Competition toegelaten.[3] Zowel pers als publiek waren het niet met de gang van zaken eens en maakten een debuut in Carnegie Hall in New York mogelijk.[4] Op 23 januari 1978 gaf Egorov zijn recitaldebuut in de Alice Tully Hall Lincoln Center. Op 16 december 1978 speelde hij in Carnegie Hall. Dit recital werd live opgenomen.[5]
Egorov werd genoemd in het boek Great Contemporary Pianists Speak for Themselves, samengesteld door Elyse Mach.[6] Hij sprak vrijuit over onderwerpen als oefenen, plankenkoorts, artistieke beperkingen in Rusland en zijn homoseksualiteit.
Pianisten die grote invloed op hem hadden waren Glenn Gould, Vladimir Horowitz, Dinu Lipatti, Arturo Benedetti Michelangeli, en Svjatoslav Richter.
Egorov trad op met vooraanstaande orkesten en werd geprogrammeerd in de belangrijkste recital-series. Hij nam deel aan belangrijke festivals en gaf concerten op toonaangevende podia in veel verschillende landen.
Privé-leven en overlijden
Egorovs levenspartner was Jan Brouwer. Ze woonden eerst op de Brouwersgracht en later aan de Keizersgracht in Amsterdam.
Egorov had aids[7] en overleed op 16 april 1988, ernstig verzwakt door de gevolgen van die ziekte, thuis door euthanasie.[8][9][10] Hij had in 1987 al een keer een comeback gemaakt na vijf maanden ziekte.[11] Naar gebruik onder Russische musici speelden zijn collega's, de pianiste Elisabeth Leonskaja en de cellist Dmitri Ferschtman, achtereenvolgens bij de overleden, opgebaarde Egorov. Na de crematie werd zijn urn geplaatst op Westerveld in Driehuis. Ook de as van zijn partner Jan Brouwer, die kort na hem overleed, werd daar op eind augustus van hetzelfde jaar geplaatst. De urn is ontworpen door hun vriend Aldo van den Nieuwelaar en is gericht op het oosten waar de zon opkomt.
Stichting
Vrienden richtten in 1988 de Stichting Youri Egorov op met als oorspronkelijk doel de hoogtepunten uit zijn rijke muzikale loopbaan op cd vast te leggen. Naderhand stelde de stichting zich ook ten doel de contacten tussen jonge musici uit Oost- en West-Europa te bevorderen. De stichting organiseerde enkele concerten. Eind 2005 werden de activiteiten van deze stichting overgenomen door de Young Pianist Foundation.
Eerbetoon
- Henne Stoel componeerde in 1987 De Gedachte (The Contemplation: Piano Concerto in 1 movement) en droeg dit werk aan Egorov op.[12]
- Egorov spel werd wel vergeleken met dat van Dinu Lipatti. Toevallig gaven ze allebei hun laatste concert toen ze 33 waren. Beiden wisten dat ze met hun fatale ziekte nog enkele maanden te leven hadden.
- De film Youri Egorov 1954-1988, in 1989 gemaakt door Eline Flipse in opdracht van VPRO/Mediafonds/La Sept/ARTE 70' 1989, de speciale prijs van de jury tijdens het Banff World Television Festival in Canada en werd in 1990 genomineerd voor de Prix Italia.[13]
- Postuum kreeg de cd Legacy 2: Yuri Egorov de "Perfect Five-Star Rating" van CD Review Magazine. Aldo van den Nieuwelaar ontwierp de cd-box.[14]
- Na zijn overlijden werden een straat in Almere, een straat in La Roque-d'Anthéron (Bouches-du-Rhône) en een tulp naar Egorov vernoemd.
- In 2008 schreef Jan Brokken de roman In het huis van de dichter over zijn vriendschap met Egorov en diens levensverhaal gebaseerd op feiten, brieven en dagboekfragmenten.[15]
- Kunstenares Neel Korteweg, die in de jaren tachtig bevriend was met Youri, heeft hem meerdere malen geportretteerd in tekeningen en schilderijen. In 2014 nam Marlene Dumas een portret van Youri Egorov op in haar serie Great Men.
- Sinds 2010 wordt op het YPF Nationaal Pianoconcours de Youri Egorov Prijs uitgereikt. De eerste keer gebeurde dit door Jevgeni Kissin. De volgende deelnemers wonnen deze prijs: Daniel van der Hoeven (2010), Ramon van Engelenhoven (2015), Yang Yang Cai (2019) en Paul Salard (2025).[16]
- Sander Burger heeft de film Youri gemaakt, die in september 2026 in de bioscopen wordt verwacht.[17]
Discografie[18]
Een sterretje (*) achter het werk geeft aan dat het om een live-opname gaat.
Babadjanjan
- Six Pictures for piano Op. 40 (1965)*
- Chromatic fantasy and fugue in D minor BWV 903*
- Das wohltemperierte Klavier Band 1: No. 13 in Fis major BWV 857
- Das wohltemperierte Klavier Band 1: No. 5 in D major BWV 850
- Das wohltemperierte Klavier Band 1: No. 24 in B minor BWV 869
- Italian Concerto in F major BWV 971*
- Partita No. 6 in E minor BWV 830*
- Andante Favori in F major WoO 57*
- Fantasy in C minor for Piano, Choir and Orchestra Op. 80 'Choir Fantasy’*
- Piano Concerto No. 3 in C minor Op. 37 with Amsterdams Philharmonisch Orkest conducted by Hans Vonk*
- Piano Concerto No. 5 in Es major Op. 73 'Emperor Concerto' with Philharmonia Orchestra conducted by Wolfgang Sawallisch
- 3 Intermezzi for Piano Op. 117 No. 1 in Es major
- 3 Intermezzi for Piano Op. 117 No. 2 in bes minor
- 3 Intermezzi for Piano Op. 117 No. 3 in Cis minor
- Intermezzo for Piano Op. 118 No. 1 in A minor
- Intermezzo for Piano Op. 118 No. 2 in A minor
- Intermezzo for Piano Op. 118 No. 4 in F minor
- Intermezzo for Piano Op. 118 No. 6 in E flat minor
- Piano Concerto No. 1 in D minor Op. 15 with Amsterdams Philharmonisch Orkest conducted by Roelof van Driesten*
- Piano Concerto No. 2 in Bes minor Op. 83 with Nederlands Jeugd Symfonie Orkest conducted by Adam Gatehouse*
- Piano Quintet in F minor Op. 34 with Orlando Quartet*
- Sonata for Piano and Violin No. 3 in D minor Op. 108 with Emmy Verhey, violin*
- 12 Etudes Op. 10*
- 12 Etudes Op. 25*
- Ballade No. 1 in G minor Op. 23
- Fantasy in F minor Op. 49*
- Nocturne in D flat major Op. 27 No. 2
- Nocturne in E minor Op. Posth. 72 No. 1
- Nocturne in F sharp major Op. 15 No. 2
- Piano Concerto No. 2 in F minor Op. 21 with Utrechts Symphonie Orkest conducted by David Zinman*
- Scherzo in B flat minor Op. 31 No. 2
- Sonata in C minor No. 33 Hoboken XVI/20*
- Grandes Etudes de Paganini La Campanella S 141*
- Grande fantaisie di bravura sur "La clochette" de Paganini, S 420*
- Concerto No. 2 for Piano and Orchestra with BRT Symfonie Orkest conducted by Irwin Hoffman*
- Fantasy No. 4 in C minor KV 475*
- Piano Concerto No. 17 in G major KV 453 with Philharmonia Orchestra conducted by Wolfgang Sawallisch
- Piano Concerto No. 20 in D minor KV 466 with Philharmonia Orchestra conducted by Wolfgang Sawallisch
- Piano Sonata No. 3 in A minor Op. 28 (1907-1917)*
- Piano Sonata No. 8 in Bes major Op. 84 (1939-1944)*
- Rhapsody on a Theme of Paganini in A minor for Piano and Orchestra Op. 43 with Radio Filharmonisch Orkest conductetd by Willem van Otterloo*
- Miroirs (1904-1905) M 43*
- Sonata for Harpsichord in A major K 322*
- Sonata for Harpsichord in B minor K 87*
- Sonata for Harpsichord in C major K 159*
- Sonata for Harpsichord in D minor K 32*
- Sonata for Harpsichord in D minor K 9*
- Sonata for Harpsichord in E major K 380*
- Sonata for Harpsichord in F major K 518*
- Sonata for Harpsichord in G major K 125*
- 6 Moments Musicaux D 780*
- Piano Quintet in A major Trout quintet D 667 with Orlando Kwartet*
- Sonata for Violin and Piano in A major Op. 162 D 574
- Sonata in C minor D 958*
- Sonatina (Violin Sonata) No. 3 in G minor, Op. Posth. 137 No. 3, D 408 with Emmy Verhey, violin*
- Arabeske in C major Op. 18
- Bunte Blätter Op. 99 (1852)
- Carnaval Op. 9*
- Fantasy in C major Op. 17*
- Kreisleriana Op. 16
- Toccata in C major Op. 7
- Prelude and fugue Nr. 3 in G major Op. 87*
- Sonata No. 2 in B minor Op. 61 (1942)*
- Piano Concerto No. 3 in Es Major Op. 75 with Radio Filharmonisch Orkest conducted by Roberto Benzi*
- Theme and Variations in F major Op. 19 No. 6*
- The Seasons (1875-1876) Op. 37b October in D minor*
Hitnoteringen
In 1979 verschenen twee van Egorov's albums (Youri Egorov at Carnegy Hall en Schumann Kreisleriana) in de Best-Selling Classical LP‑lijst van Billboard Magazine.[19]
In 2008 bracht EMI ter nagedachtenis aan zijn 20ste sterfdag de cd-box The Master Pianist [20]uit met reeds bekende opnames en live-optredens.[21] In 2010 stond dit album een week op de 94ste plaats in de Nederlandse Album Top 100.
Externe links
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Youri Egorov op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Referenties
- ↑ (en) Youri Egorov - His Complete Original Diary Italy 1976. Youri Egorov. Gearchiveerd op 30 september 2025. Geraadpleegd op 30 september 2025.
- ↑ (en) Egorov, Youri, Wim de Haan (bewerking) (2024-11). Youri Egorov: Diary, or the secret notes. Pumbo Zwaag. ISBN 9789090393520.
- ↑ Horowitz 1990, p. 56, 83, 94, 95, 105, 131, 141, 146.
- ↑ Jansen, Kasper, Youri Egorov 1954-1988 Een eigenzinnig virtuoos. NRC Handelsblad (18 april 1988) – via Delpher.
- ↑ Gershunoff 2005, p. 137-143, 149.
- ↑ Mach 1991, p. 42-61.
- ↑ Thiollet 2015, p. 52, 54.
- ↑ (en) Rockwell, John, Youri Egorov, 33, a Soviet Pianist Who Defected to Further His Art
. The New York Times (20 april 1988). Gearchiveerd op 30 juni 2012. Geraadpleegd op 30 september 2025. - ↑ Beer de, Roland, "Impressionistische blik op een wilde meesterpianist", De Volkskrant, 9 oktober 2008. Geraadpleegd op 22 december 2025.
- ↑ Brokken 2008, pp. 327-331.
- ↑ Waa, van der, Frits, Youri Egorov dwingt gehoor in magische cirkel met Schubert. de Volkskrant (30 november 1987). Geraadpleegd op 20 december 2025 – via Delpher.
- ↑ (en) Stoel, Henne, Des Horens, muziek van Henne Stoel. 'De Gedachte' ('The Contemplation'): Piano Concerto in 1 movement (1987) (written for Youri Egorov †). Geraadpleegd op 26 oktober 2025.
- ↑ Flipse, Eline, Youri Egorov 1954 - 1988 (televisiedocumentaire VPRO/Mediafonds/La Sept/Arte 70). Eline Flipse (1989). Geraadpleegd op 20 december 2025.
- ↑ Henkemans, Harro, De A’dammer - De man achter de kast. NPO Doc (7 augustus 2025). Geraadpleegd op 28 december 2025.
- ↑ Boek - In het huis van de dichter - Letterenfonds. Letterenfonds. Gearchiveerd op 10 juli 2020. Geraadpleegd op 27 december 2023.
- ↑ Young Pianist Foundation. Geraadpleegd op 26 oktober 2025.
- ↑ Speelfilm over Youri Egorov en een intense vriendschap. NPO Klassiek. Gearchiveerd op 20 juli 2025. Geraadpleegd op 7 oktober 2025.
- ↑ (en) Haan de, Wim (8 september 2024). Youri Egorov - The Complete Discography. Pumbo Zwaag. ISBN 9789090355061.
- ↑ (en) Bourdai, Pierre, Peters International Classics - News letter. The International Music- Record -Tape Newsweekly 4, 22. A Billboard Publication (14 april 1979). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ Youri Egorov - The master pianist. Muziekweb.nl (2008-07). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ (en) Distler, Jed, Youri Egorov - The Master Pianist. Classics Today (2008). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- Literatuur waar op de pagina aan wordt gerefereerd
- Brokken, Jan (2008). In het huis van de dichter. Atlas, Amsterdam. ISBN 9789045014821.
- Brokken, Jan (2013). Met Musici 10 portretten. Atlas, Amsterdam. ISBN 9789045025933.
- (en) Egorov, Youri, Wim de Haan (bewerking) (2020-05). Youri Egorov: His Complete Original Diary - Italy 1976.
- (en) Egorov, Youri, Wim de Haan (bewerking) (2024-11). Youri Egorov: Diary, or the secret notes. Pumbo Zwaag. ISBN 9789090393520.
- (en) Gershunoff, Maxim, Van Dyke, Leon (2005). It's Not All Song and Dance. Limelight Editions, New Jersey USA. ISBN 9780879103101.
- (en) Haan de, Wim (8 september 2024). Youri Egorov - The Complete Discography. Pumbo Zwaag. ISBN 9789090355061.
- (en) Horowitz, Joseph (1990). The Ivory Trade: Piano Competitions and the Business of Music. Northeastern University Press, Boston. ISBN 9781555531171.
- (en) Mach, Elyse (1991). Great Contemporary Pianists Speak for Themselves - Volume 2. Dover Publications, Mineola, New York. ISBN 0486266958.
- (fr) Thiollet, Jean-Pierre (2015). 88 notes pour piano solo. Neva editions. ISBN 9782350551920.