Xiangshuiosteus

Xiangshuiosteus
Status: Uitgestorven
Fossiel voorkomen: Vroeg-Devoon
Xiangshuiosteus wui
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia
Stam:Chordata
Klasse:Placodermi
Orde:Arthrodira
Onderorde:Brachythoraci
Superfamilie:Dunkleosteoidea
Familie:Dunkleosteidae
Geslacht
Xiangshuiosteus
Wang, 1992
Typesoort
Xiangshuiosteus wui
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Xiangshuiosteus is een monospecifiek geslacht van uitgestorven brachythoracide arthrodire placodermen uit het Laat-Emsien van het Vroeg-Devoon, ontdekt in Wuding in de provincie Yunnan, China. De plaatsing van het geslacht is omstreden.

Naamgeving

De typesoort Xiangshuiosteus wui werd in 1992 benoemd en beschreven door Wang Junqing. De geslachtsnaam betekent letterlijk 'parfumbot', vanuit het Chinees 香水; 'parfum' (Pinyin: Xiāngshuǐ) en het Grieks osteon, 'bot'. Het parfum verwijst naar het dorpje 'Vallei van het Parfum' in Wuding waar het holotype werd gevonden. De specifieke naam eert Wu Baosheng, die het holotype afstond aan Wang Junqing.

Specimen en taxonomie

Xiangshuiosteus wui is bekend van een afgeplat schedeldak in de vorm van een 'boeddhistische kap'. Het schedeldak doet sterk denken aan dat van coccosteïden, maar heeft ook anatomische kenmerken die overigens diagnostisch zijn voor buchanosteïden. Deze mengeling van anatomische eigenschappen bracht zijn beschrijver, Wang Junqing, ertoe te suggereren dat Xiangshuiosteus wui het zustertaxon is van Coccosteidae, en een overgangsvorm vertegenwoordigt tussen Coccosteidae en Buchanosteidae.

Een revisie uit 2013 van Kiangyousteus en verschillende andere eubrachythoracide arthrodire geslachten door You-An Zhu en Min Zhu leidde tot de conclusie dat Xiangshuiosteus wui niet alleen geen overgangsvorm vertegenwoordigt tussen coccosteïden en buchanosteïden, maar eigenlijk een dunkleosteïde is die nauw verwant is aan "Eastmanosteus" calliaspis (die op zijn beurt wordt verondersteld niet tot het geslacht Eastmanosteus te behoren) uit de Gogo-formatie.

Het onderstaande cladogram uit de studie van Zhu & Zhu uit 2013 toont de plaatsing van Xiangshuiosteus binnen de Dunkleosteidae.

Eubrachythoraci
Coccosteomorphi

Coccosteus cuspidatus

Harrytoombsia elegans

Mcnamaraspis kaprios

Incisoscutoidea

Compagopiscis croucheri

Incisoscutum ritchiei

Incisoscutum sarahae

Camuropiscidae

Latocamurus coulthardi

Camuropiscis laidlawi

Rolfosteus canningensis

Tubonasus lennardensis

Fallacosteus turneri

Aspinothoracidi

Dinichthys herzeri

Hadrosteus rapax

Gorgonichthys clarki

Heintzichthys gouldii

Selenosteidae

Stenosteus angustopectus

Gymnotrachelus hydei

Rhinosteus parvulus

Pachyosteus bulla

Dunkleosteoidea

Westralichthys uwagedensis

Protitanichthys rockportensis

Panxiosteidae

Panxiosteus ocullus

Janiosteus timanicus

Plourdosteus canadensis

Dunkleosteidae

Eastmanosteus calliaspis

Xiangshuiosteus wui

Eastmanosteus pustulosus

Kiangyousteus yohii

Golshanichthys asiatica

Dunkleosteus amblyodoratus

Dunkleosteus terrelli

Dunkleosteus raveri

Pachyosteomorphi

Echter, de daaropvolgende studie van Zhu et alii uit 2016 met behulp van een grotere morfologische gegevensverzameling vond Xiangshuiosteus ver buiten Dunkleosteoidea en zelfs Eubrachythoraci, meer in overeenstemming met Wang's oorspronkelijke fylogenetische beoordeling van Xiangshuiosteus uit 1992, zoals weergegeven in het onderstaande cladogram:

Phlyctaenioidei

Elvaspis tuberculata

Dicksonosteus arcticus

Turrisaspis elektor

Groenlandaspis antarcticus

Holonema westolli

Brachythoraci
Homostiidae

Homostius sulcatus

Antineosteus lehmani

Buchanosteoidea

Buchanosteus confertituberculatus

Goodradigbeeon australianum

Parabuchanosteus murrumbidgeeni

Dhanguura jonstoni

Gemuendenaspis angusta

Xiangshuiosteus wui

Eubrachythoraci
Coccosteomorphi
Coccosteoidea
Coccosteidae

Millerosteus minor

Coccosteus cuspidatus

Dickosteus threiplandi

Watsonosteus fletti

Protitanichthys rockportensis

Panxiosteidae

Plourdosteus canadensis

Panxiosteus ocullus

Janiosteus timanicus

Incisoscutoidea

Harrytoombsia elegans

Torosteus tuberculatus

Torosteus pulchellus

Mcnamaraspis kaprios

Compagopiscis croucheri

Trematosteus fontanellus

Camuropiscidae

Incisoscutum ritchiei

Incisoscutum sarahae

Rolfosteus canningensis

Tubonasus lennardensis

Fallacosteus turneri

Camuropiscis laidlawi

Latocamurus coulthardi

Pachyosteomorphi

Rhachiosteus pterygiatus

Dunkleosteoidea

Eastmanosteus calliaspis

Eastmanosteus pustulosus

Kiangyousteus yohii

Golshanichthys asiatica

Westralichthys uwagedensis

Dunkleosteus raveri

Dunkleosteus terrelli

Dunkleosteus amblyodoratus

Heterosteidae

Heterosteus ingens

Yinosteus major

Aspinothoracidi

Tapinosteus heintzi

Bullerichthys fascidens

Kendrickichthys cavernosus

Bruntonichthys multidens

Dinichthys herzeri

Hadrosteus rapax

Gorgonichthys clarki

Selenosteidae

Heintzichthys gouldii

Pachyosteus bulla

Gymnotrachelus hydei

Stenosteus angustopectus

Brachyosteus dietrichi

Melanosteus occitanus

Rhinosteus parvulus

"Phlyctaenii"