Wonderwerkgrot

Wonderwerkgrot
Situering
Land	Zuid-Afrika
Locatie	Noord-Kaap
Coördinaten	27° 51′ ZB, 23° 33′ OL
Dichtstbijzijnde plaats	Kuruman
Informatie
Datering	2.000.000 BP
Periode	Early Stone Age
Portaal    Archeologie

De Wonderwerkgrot is een archeologische vindplaats in de Zuid-Afrikaanse provincie Noord-Kaap, ongeveer 45 km ten zuiden van Kuruman, aan de oostkant van de Kurumanheuvels. In de grot zijn in talloze grondlagen artefacten gevonden, waaronder stenen werktuigen uit de Early Stone Age, Middle- en Later Stone Age, wat duidt op bewoning van het vroege Pleistoceen tot het Holoceen.

De Wonderwerkgrot is een grote dolomitische kalksteengrot die zich ongeveer 140 meter horizontaal uitstrekt in de voet van de oostelijke flank van de Kurumanheuvels. Hij heeft een bodemoppervlak van ongeveer 2400 m² en strekt zich bijna horizontaal uit in het omringende Precambrische dolosteen waaruit hij is geërodeerd. De tot 6 m dikke afzettingen boven het grondgesteente zijn mogelijk tot twee miljoen jaar oud. Haar bekendste kenmerk is een stalagmiet"standbeeld" vlak bij de ingang met een hoogte van meer dan vijf meter. Rotstekeningen die in de Wonderwerkgrot zijn ontdekt, beelden dieren en raadselachtige onderwerpen uit in rode, gele, zwarte en witte kleuren en komen overal, tot een diepte van veertig meter, op de wanden van de grot voor. Ongelukkigerwijs zijn deze rotstekeningen sinds het vroege begin van de 20e eeuw erg beschadigd door graffiti.

In 1844 maakte de reiziger Henry Methuen melding van de Wonderwerkgrot. De eerste eigenaar van een boerderij in de omgeving, N.J. Bosman, woonde tussen 1909 en 1911 in de Wonderwerkgrot, waar ook een van zijn dochters geboren werd.

De Wonderwerkgrot werd voor het eerst archeologisch onderzocht in het begin van de jaren 1940, nadat stenen werktuigen werden ontdekt tijdens het opgraven van vleermuizen-guano. Vanaf de jaren 1970 werd de grot eerst verkend door Karl W. Butzer en later door Peter B. Beaumont (McGregor Museum, Kimberley). Sedert 1978 zijn meer belangrijke opgravingen door onderzoekers van het McGregormuseum van Kimberley gedaan, die bewijzen van vroege bewoning hebben opgeleverd. Belangrijke archeologische getuigenissen zijn stenen werktuigen en stukjes beenderen van dieren, die ongeveer 300.000 jaar oud zijn. Stukken steen waarop gravures waren aanbracht, zijn ontdekt in een opgravingsvlak met een ouderdom tussen 2.000 en 12.000 jaar en bewijzen dat grotschilderkunst al minstens 10.000 jaar geleden in Zuid-Afrika werd beoefend.

Op basis van fossiele tanden van herbivoren die ongeveer twee miljoen jaar geleden in de grot stierven, werd vastgesteld dat het paleoklimaat van dat tijdperk veel natter was dan waar ook in Afrika vandaag de dag.

Naast de talrijke stenen werktuigen werden herhaaldelijk resten van verbrande botten en plantenfragmenten aangetroffen, die zijn geïnterpreteerd als bewijs voor een zeer vroege beheersing van het vuur - al een miljoen jaar geleden - door de toenmalige bewoners. Tot de bijzondere vondsten behoren ook verschillende artefacten van ongeveer 5 mm groot die zijn geïnterpreteerd als sieraden: ronde kralen gesneden uit de schalen van struisvogeleieren, in het midden doorboord, die vermoedelijk aan een koord waren geregen.