Winterpret
| Winterpret | ||
|---|---|---|
 | ||
Zicht op het reuzenrad, december 2014 | ||
| Gehouden in | Brussel Stad | |
| Data | laatste vrijdag van november tot eerste zondag van januari | |
| Organisator | Brussels Major Events | |
| Deelnemers | 4000000 | |
| Thema | kerstmarkt | |
| Eerste editie | 2001 | |
| Officiële website | ||
Winterpret (in het Frans Plaisirs d'Hiver; in het Engels Winter Wonders) is een Brussels evenement dat een kerstmarkt, kermisactiviteiten en een tijdelijke ijsbaan combineert. Kraampjes en attracties zijn verspreid over verschillende hoeken van het centrum, voornamelijk rond de Grote Markt, het Beursplein en het Sint-Katelijneplein.
Na een openbare aanbesteding werd het evenement vanaf 2001 georganiseerd door het bureau Twogether and Partners[1][2] en sinds de jaren 2010 door Brussels Major Events.
Data
Winterpret loopt elk jaar van de laatste vrijdag van november tot en met de eerste zondag in januari. Het evenement De markt is daarmee gegroeid van drie dagen in de jaren tachtig tot vier weken in 2004[3], en sinds 2010 tot meer dan zes weken.[4] In 2016 werd de Winterpret vanwege de terroristische dreiging teruggebracht tot vijf weken.[5]
Onderdelen
De Kerstboom op de Grote Markt
Sinds begin jaren 50 staat er jaarlijks een kerstboom van ongeveer twintig meter hoog op de Grote Markt. Tot 2001 kwam hij om de twee jaar uit Finland, geschonken door de stad Helsinki. Sindsdien komt hij meestal uit de Belgische Ardennen. De laatste jaren gaat het meestal om een schenking van particulieren.
_-_2.jpg)
In 2002 werd de grote boom vergezeld door 200 kleinere exemplaren om een "Kerstbos" te vormen.[6] In 2012 verving men de boom door Abies Electronicus, een elektronische kunstinstallatie van 1024 Architecture.[7] Deze "boom" genereerde 200 vernoemingen in internationale media en ongeveer honderd in Belgische kranten — de internationale bekendheid van het Brussels Winterpret maakte toen een sprong voorwaarts.[2]
De kerststal op de Grote Markt
.jpg)
Evenals op de Grote Markt vind men een kerststal met levensgrote figuren. In 2001 bestond deze uit figuren gekleed in Italiaanse renaissancestijl.[8] In 2016, als men stopte met het tentoonstellen van levende schapen in de kerststal zou deze praktijk twintig jaar hebben geduurd, dus van 1996 tot 2015. Toen had een voorbijganger een van de schapen ernstig verwondt, men verving ze dan door van binnenuit verlichte plastic modellen.[9]
In maart 2025 nam de Stad Brussel contact op met het aartsbisdom Mechelen-Brussel en het Brussels Huis voor Mode en Design om de "40 jaar oude", versleten kerststal te vervangen. Men koos gezamenlijk voor een project van Victoria-Maria Geyer, een in Brussel gevestigde ontwerpster en interieurarchitecte en praktiserend katholieke. De nieuwe kerststal bestaat uit levensgrote figuren gemaakt van gerecyclede stoffen, omgeven door een plastic tent. Voor burgemeester Philippe Close combineerde het project moderniteit en traditie. Volgens Benoît Lobet, de pastoor en deken van de kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele, zijn de historische figuren van de kerststal "mensen die in precaire omstandigheden leefden ... Hier wordt die precaire situatie gesublimeerd, veredeld."[10]
De nieuwe crèche roept echter hevige protesten op, vooral van de MR, die spreekt van "Onzin en een belediging voor onze tradities"».[11]
Het klank- en lichtspel op de Grote Markt
.jpg)
Tijdens Winterpret verlicht een speciaal klank- en lichtspel de Grote Markt. Patrick Rimoux was er in 2003 verantwoordelijk voor.[12] In 2008 en 2010 waren het de " Electrabel Nachten ».[13][14] In 2013 speelde de show op muziek van Dan Lacksman[15], en in 2016 door Felix De Laet (Lost Frequencies).[13][16] In 2024 was Electroson Studio aan de slag.[17]
De tijdelijke ijsbaan
De ijsbaan maakte haar intrede in 1996, toen nog op de Grote Markt zelf, van 20 december tot 2 januari.[18] Ook in 1997 verbleef hij ginder.[19]
Van 2001 tot 2013 was de ijsbaan gevestigd op de "Vismet", dus het plein tussen Baksteenkaai en Brandhoutkaai.[8][20][3][21][22][23] In 2014 verhuisde het naar het Muntplein[24][25], sinds 2016 in overdekte modus[26], voordat het in 2019 opnieuw verhuisde, ditmaal naar het De Brouckèreplein[27], waar het de komende jaren bleef.
Ook maakt de ijsbaan jaar op jaar verlies, wordt hij bij behouden omdat hij publiek trekt.[28]
De kerstmarkt
Vanaf 1983 werd er door de stad en de non-profitorganisatie Marché des Antiquités et du Livre du Sablon begin december op de Grote Zavel een jaarlijkse "Europese markt van tradities" gehouden, maar slechts gedurende drie dagen iedere keer.[29][30][31][32]
Met de eerste Winterpret, vanaf 2001, begon men met een kerstmarkt in de laagstad, 2001 op de Grote Markt zelf, verdeeld in twee afzonderlijke periodes: een "kerstmarkt", van 16 tot 24 december, en een "Europese markt voor regionale tradities" van 28 december tot 6 januari.[8]
In 2002 vertrokken de ondertussen 130 chalets van de Grote Markt naar verschillende pleinen en straten in het stadscentrum, nog steeds in twee aparte periodes zoals het jaar ervoor.[20] In 2004 kwam er dan één doorlopende kerstmarkt van vier weken. Deze markt naderde al zijn maximale capaciteit qua aantal kramen: er waren er 230[3], vergeleken met de meeste tijd rond de 240 (238 in 2025)[33], terwijl in 2017 een maximum van 270 werd bereikt.[34]
Eregasten
De meeste edities hebben een land of regio als eregast, die met een paar tenten en activiteiten het Sint-Katelijneplein inpalmd[28]: Wallonië (2008)[13], Mongolië (2009)[21], Marokko (2010)[4], Griekenland (2011)[35], de Balkan (2012)[36], Quebec (2014)[24], Tunesië (2015)[25], Japan (2016)[26], Mongolië en Tirana (2017)[37], Finland (2018)[38], Quebec (2022 en 2023)[39][40], Var (2024).[34]
Kermisactiviteiten
.jpg)
.jpg)
Sinds 2002 behoren een reuzenrad en de twee Andrea's Carousels tot de Winterpret.[20][3][26] Sinds ten minste 2006[41], maakt een "Ice Monster" zijn jaarlijkse opwachting. Het is een opblaasbare structuur waar je doorheen kunt lopen, blijkbaar geproduceerd door het Amerikaanse bedrijf Inflatable Design Group.[34] In 2010 en 2021 werd er een 35 mètres lange rodelbaan toegevoegd[4][42], in 2011 een 150 m lange skipiste, CitySki, op de Kunstberg[35], in 2018, 2019 en 2025 een "Virtual reality Dome"[43][27][33], en sinds 2022 een curling.[39][33]
Bijactiviteiten
In 2001 hield men de tentoonstelling "Kerstmis in het land van de cicaden" in de Sint-Katelijnekerk.[8] In 2008 kon men ijssculpteurs in actie bewonderen[13], en in 2013 genieten van een "interactieve ijsberg" uit staal.[15] In 2013 en 2014 organiseerde de televisiezender RTL TVI een kerstparade ter gelegenheid van de opening van Winterpret.[44] In 2014 werd een installatie van "3D-videomapping-effecten" geïnstalleerd op het Sint-Katelijneplein.[45] In 2016 plaatste men een «vitrine» van Lost Frequencies op de Grote Markt.[46] In 2022 hing een «Samsung schommel» op de Kunstberg.[47] In 2025 zag de binnenkoer van het stadhuis een "Morfosis" genoemde installatie.[33]
COVID-19
De editie van 2020 ging niet door.[48] Na een lange periode van onzekerheid kon het Winterpret van 2021 toch doorgaan. De bezoekers werden wel gevraagd een masker te dragen en een polsbandje te tonen waaruit bleek dat men gevaccineerd of negatief getest was.[49] Maar op 26 december moest alles voortijdig sluiten, behalve de ijsbaan en natuurlijk de buitenkunst- en lichtinstallaties.[50]
Bezoekers en economische voordelen
Terwijl er in 2001 minder dan 700 000 op toe kwamen, te weinig om het winstgevend te maken[2], trok Winterpret in 2003 al twee miljoen bezoekers[3] en werde de winstgevendheid niet meer betwist. In 2024 bezochten meer dan vier miljoen mensen het Winterpret.[33]
In 2011 bleef het organisatiebudget voor Winterpret op iets meer dan 2,2 miljoen euro, gefinancierd door de stad Brussel, standhuur (circa 600 000 euro) en sponsoring (circa 500 000 euro).[28] In 2021 steeg dit tot miljoen euro, inclusief 500 000 euro van de stad.[51]
Terwijl een studie uit 2010 van de ULB de economische impact van Winterpret voor Brussel op € 22 millions schatte[52], was dat volgens de stad 2022 al op € 240 miljoen Euro gestegen, waarmee het het meest winstgevende publieke evenement van het land zou zijn. Slechts twee privé-evenementen overtreffen dit: Tomorrowland en de Formule 1 Grand Prix van Spa-Francorchamps.[51]
Geschillen
Sinds jaren klagen omwonenden over lawaai en geur van een zes weken durende kermis voor hun huis, over parkeerproblemen en het feit dat men vanuit het reuzenrad de aangrenzende appartementen binnen kan kijken: "Het stadscentrum wordt Disneyland"[53], en dienen regelmatig klachten in, ook 2024.[54]
Externe links
- ↑ "Kerstwoud op Brusselse Grote Markt", Het Nieuwsblad, 6 december 2002. Geraadpleegd op 5 december 2025.
- 1 2 3 "Plaisirs d'hiver, un marché juteux", Le Soir, 28 november 2014, pp. 10.
- 1 2 3 4 5 "Des «Plaisirs d'hiver 2004» plus étendus", Metro (fr), 1 december 2004, pp. 14.
- 1 2 3 "Le Maroc aux Plaisirs d'hiver", La Dernière Heure, 9 november 2010, pp. 15.
- ↑ "Les commerçants heureux de ces Plaisirs d’Hiver", La Meuse, 6 december 2002, pp. 20.
- ↑ Aerts, Bart, "Grote Markt wordt wit kerstbos", Het Laatste Nieuws, 19 november 2002, pp. 13.
- ↑ 1024 Architecture réinvente l’arbre de Noël pour Bruxelles. Pixel Creation (december 2012). Geraadpleegd op 25 december 2014.
- 1 2 3 4 "'Plaisirs d'hiver' au coeur de Bruxelles", Metro (fr), 3 december 2001.
- ↑ Theunis, Laetitia, "Des faux moutons pour réchauffer Jésus", Le Soir, 9 december 2016, pp. 20.
- ↑ "Crèche revisitée sur la Grand-Place : que nous dit la polémique ?", RTBF, 30 november 2025.
- ↑ "Georges-Louis Bouchez mécontent de la crèche de la Grand-Place de Bruxelles: "Rendez-nous notre crèche et notre marché de Noël"", La Dernière Heure, 29 november 2025, pp. 20.
- ↑ "Le sapin arrive ce matin", Metro (fr), 23 november 2003, pp. 3.
- 1 2 3 4 Finné, Caroline, "Un mois de Plaisirs d'Hiver à Bruxelles", 28 november 2008, pp. 18.
- ↑ "Les plaisirs d'hiver reviennent", 28 november 2010, pp. 20.
- 1 2 "Un vrai sapin, un iceberg et un parcours étendu", 30 november 2013.
- ↑ "Succès de foule pour les Plaisirs d’hiver", La Dernière Heure, 26 november 2016.
- ↑ "Cinq choses à savoir sur les Plaisirs d’Hiver 2024", 15 november 2024, pp. 12.
- ↑ "En pratique", 29 november 1996, pp. p. 80.
- ↑ "Patiner sur la plus belle grand-place au monde", 19 december 1997, pp. p. 82.
- 1 2 3 Pensis, Geneviève, "'La magie éphémère des marchés de Noël", Metro (fr), 12 december 2002, pp. 10.
- 1 2 Van Outrive, Marc, "Des Plaisirs d'Hiver aux accents mongols", 27 november 2009, pp. 13.
- ↑ "Des patinoires non-concurrentes", La Dernière Heure, 29 december 2010, pp. 10.
- ↑ "Noël au coeur de la capitale", Metro, 25 november 2011, pp. 14.
- 1 2 "Le Québec invité d'honneur des Plaisirs d'hiver", La Dernière Heure, 15 oktober 2014, pp. 19.
- 1 2 "Le sapin de la Grand-Place sera belge", La Libre Belgique, 6 november 2015, pp. 11.
- 1 2 3 "NOËL approche et les lampions s’illuminent…", Télépro, 24 november 2016, pp. 108.
- 1 2 "Les Plaisirs d'hiver célèbrent les 400 ans de Manneken-pis et investissent la place De Brouckère", La Libre, 8 november 2019.
- 1 2 3 Charlot, Christophe, "Plaisirs d'hiver : la magie (marketing) de Noël à Bruxelles", Trends-Tendances, 1 december 2011, pp. 76.
- ↑ Broché, Jean-Claude, "Les plus beaux noëls du monde", Le Soir, 28 november 1988, pp. 17.
- ↑ "Les provinces de Luxembourg et de Flandre orientale au marché de Noël bruxellois", Le Soir, 8 december 1989.
- ↑ "C'est noël le 1er décembre", Le Soir, 30 november 1990.
- ↑ "Handelaars willen in 2003 nog meer 'Winterpret'", Het Laatste Nieuws, 2002-12-24-12, pp. 17.
- 1 2 3 4 5 Lenaerts, Élise, "Dans les coulisses de Plaisirs d’Hiver", La Libre Belgique, 29 november 2025.
- 1 2 3 "Kerstwoud op Brusselse Grote Markt", Het Nieuwsblad, 6 december 2002, pp. 20.
- 1 2 "On prépare déjà Noël Liège et Bruxelles", L'Avenir, 15 november 2011, pp. 47.
- ↑ Van Outrive, Marc, "Les Plaisirs d'Hiver démarrent en fanfare", La Meuse, 2012-12-01-12, pp. 4.
- ↑ "Les "Plaisirs d'Hiver", un rendez-vous vital pour le commerce bruxellois", L'Echo, 25 november 2017, pp. 11.
- ↑ De Los Santos, Jeimy, "Plaisirs d’Hiver : la Finlande à l’honneur", La Meuse, 13 november 2018, pp. 14.
- 1 2 "Les Plaisirs d'Hiver de retour à Bruxelles le 25 novembre avec plusieurs nouveautés", La Libre, 8 november 2022.
- ↑ "[Bruxelles: voici ce que vous réservent les Plaisirs d'hiver Bruxelles: voici ce que vous réservent les Plaisirs d'hiver]", Metro (fr), 9 november 2023.
- ↑ Mouton, Magali, "Winterpret Kerstbetovering in hartje Brussel", Metro (nl), 15 december 2006, pp. 16.
- ↑ "Une piste de luge débarque sur la Place de la Monnaie à Bruxelles", Le Soir, 7 december 2012, pp. 47.
- ↑ "Dôme à 360o et vin chaud finlandais", L'Avenir, 13 november 2018, pp. 16.
- ↑ "Les Plaisirs d'hiver s'agrandissent", Le Soir, 14 november 2014, pp. 26.
- ↑ "Des Plaisirs d'hiver «exceptionnels»", Le Soir, 5 januari 2025, pp. 16.
- ↑ "Plaisirs d’hiver : « L’arrivée de l’hiver est une très bonne nouvelle »", Le Soir, 12 november 2016, pp. 30.
- ↑ "Retour des Plaisirs d’hiver: la 22 e édition est lancée Bruxelles", La Capitale, 26 november 2022, pp. 7.
- ↑ Leprince, Patrice, "Bruxelles: 2,4 millions de visiteurs pour les Plaisirs d'hiver", Le Soir, 10 januari 2022.
- ↑ "CST aux Plaisirs d'Hiver: vous devrez changer de bracelet chaque jour", L'Avenir, 19 november 2021.
- ↑ "La Ville de Bruxelles ferme le marché de Noël des Plaisirs d'Hiver", La Capitale, 23 december 2012.
- 1 2 Ladeveze, Mathieu, "Les chiffres fous des Plaisirs d’Hiver: le marché le plus rentable de Belgique", La Libre, 30 november 2024.
- ↑ "22 millions aux Plaisirs d'hiver Bruxelles-Ville", La Libre Belgique, 14 oktober 2010, pp. 25.
- ↑ ""Le centre-ville devient Disneyland"", La Dernière Heure, 7 oktober 2014, pp. 18.
- ↑ "Des riverains critiquent vivement les Plaisirs d’Hiver", Le Soir, 15 januari 2024.