Westerlaken

De stamreeks begint met Henrik van Collenberch genaamd van Westerlaken, die in 1340 wordt vermeld als landeigenaar in het cijnsboek van de hertog van Brabant. Henrik was hoogstwaarschijnlijk een zoon van Zebert van Collenberch, woonachtig te Liempde. De familie Van Collenberch was prominent in Liempde; nazaten van Zebert bekleedden verschillende bestuurlijke en geestelijke functies in de regio, zoals schepen, deken en burgemeester. Enkele telgen werden in de 14e eeuw met het predicaat jonkheer genoemd. In 1607 werd een nakomeling van Zebert pachter van het landgoed Heerenbeek.^[1][3][4][5]

Henrik van Collenberch verwierf rond 1340 het land genaamd "Die Westelake op Dunghen" en werd sindsdien ook "van Westerlaken" genoemd. Op deze locatie stond een huis met een hof en schuur. De vermelding van Henrik van Westerlaken maakt deel uit van de eerste vermelding van de plaats Den Dungen. Naast Den Dungen, bezat de familie ook land in Hooidonk, Elde, 's-Hertogenbosch, Berlicum, aan de Aa, Liempde en kochten regelmatig cijns en pacht in de regio.^[1][6][7]

Vanaf de 14e eeuw breidde Westerlaken zich geleidelijk uit van een enkele kernhoeve tot een groter landgoed met omliggende erven en landerijen, waaronder percelen in Hooidonk en de Sporkt. Gedurende eeuwen waren deze percelen grotendeels in het bezit van de familie. In de loop van de 16e eeuw werden delen van het landgoed gesplitst door erfdeling en verkoop, en rond de 17e eeuw verdween de naam Westerlaken geleidelijk uit gebruik als toponiem.^[8]

In 1477-1478 trad Zebert Henriks van der Westerlaken, achterkleinzoon van stamvader Henrik van Westerlaken en enige mannelijke telg, toe tot de Illustere Lieve Vrouwe Broederschap.^[9] In 1493-1494 volgde zijn vrouw Belie.^[10]

Na twee eeuwen lineaire afstamming van Henrik van Westerlaken, begonnen rond de 16e eeuw in vier takken te vormen, geconcentreerd in Den Dungen, Maasland, De Baronie en de Bommelerwaard.

Hendrick Sebert van Westerlaken (~1511 - 1596) (zie Henrick Dungaeus), zoon van Oda van Westerlaken en Jacob van Westerlaken (geboren Hoen), is een prominent geestelijke. Hij studeerde theologie en rechten te Rome en verkreeg de titel doctor in beide, was kanunnik te Antwerpen en werd benoemd tot Apostolisch protonotaris. Een groot deel van zijn leven besteedde hij als boekcensor en heeft de opera omnia van kardinaal Stanislaus Hosius verzorgd.

In 2014 plaatste de gemeente Den Dungen, als onderdeel van een regionaal initiatief, een bankje met de naam 'Westelaken' op de plek waar het voormalige Westerlaken lag. Dit monumentale bankje bevindt zich tussen de splitsing van de Hooidonksestraat en Beemdweg.

Vandaag de dag zijn mensen met de naam Westerlaken of een daarvan afgeleide vorm doorgaans nakomelingen van Henrik van Westerlaken en zijn voornamelijk geconcentreerd in Noord-Brabant.^[11][12]