Wellen (culinair)

Het begrip wellen wordt voornamelijk gebruikt in de context van koken en heeft twee betekenissen:

• Het wellen van een vloeistof betekent dat men deze tot net onder het kookpunt verhit, waardoor het bijna kookt. Biest mag bijvoorbeeld per se niet koken en wordt daarom geweld. Het wellen doet men door langzaam te verhitten op een middelmatig vuur onder voortdurend roeren met een houten lepel. Zodra de eindtemperatuur begint te naderen controleert men frequent of de vloeistof genoeg verhit is. Bij het afdruipen van de vloeistof van de lepel moet deze dik zijn maar net geen coagulatie (stremmende eiwitten) laten zien. Direct moet de pan van het vuur worden gehaald en er geruime tijd nog worden geroerd.
• Het laten opzwellen van gedroogde groenten, peulvruchten of van gedroogd fruit (zoals tuttifrutti of krenten en rozijnen die gebruikt worden bij bereiding van vruchtenbrood) in handlauw water of andere vloeistof, bijvoorbeeld rum voor gedroogde rozijnen.

In een lied van Vliegende Panters: "Of als rozijnen liggen te wellen, terwijl het recept krenten vermeldt. Hebben die rozijnen dan zinloos geweld?".

• Pasteuriseren