Wegloopster

Een wegloopster (runaway star) is een ster die een hoge ruimtelijke snelheid heeft vergeleken met zijn omgeving. Het zijn sterren met spectraalklasse O of B met radiële snelheden tussen 30 en 200 km/s (en overeenkomstige uit de eigenbeweging berekend tangentiele snelheid). Ze bewegen meestal met een snelheid groter dan de geluidssnelheid door het interstellaire medium. De richting van de peculiaire snelheid van een wegloopster is in vele gevallen tegengesteld aan de richting naar een sterassociatie waartoe hij vroeger behoorde en waaruit hij is weggeslingerd.

In 1954 ontdekten Adriaan Blaauw en William Wilson Morgan dat de sterren AE Aurigae en Mu Columbae zich met een snelheid van ongeveer 130 km/s verwijderen van de OB associatie Ori OB1 (waarvan de leden bewegen met snelheden van 5 tot 10 km/s) in het gebied dat nu Orioncomplex genoemd wordt.^[1] In 1956 ontdekte Blaauw dat ook 53 Arietis dit gedrag vertoont.^[2]

Ter verklaring van dit wegslingeren worden twee mogelijkheden overwogen:

• Volgens een theorie veroorzaakte de explosie van een supernova in een dubbelster of stersysteem dat (een van) de andere komponenten door overdracht van energie weggeslingerd werd.
• Een andere theorie neemt aan dat twee dubbelsterren zo dicht bij elkaar kwamen dat enkele van de komponenten door gravitatieve wisselwerking met grote snelheid weggeslingerd werden.

De bekendste voorbeelden zijn de sterren AE Aurigae, Mu Columbae en 53 Arietis. Als men uit hun snelheid en bewegingsrichting hun banen terugberekent, blijkt dat deze elkaar ongeveer 2,6 miljoen jaar geleden kruisten in de buurt van de Orionnevel. Hieruit is geconcludeerd dat de drie sterren tot de Orion associatie (Collinder 70) behoorden. Andere voorbeelden van wegloopsterren zijn Zeta Ophiuchi (weggeslingerd uit Sco OB2) en 68 Cygni. In vele gevallen veroorzaakt de interactie van de ster met de interstellaire materie een boegschok.

• Wegloopsterren
• (en) Runaway stars