Vuurballenceremonie van Stonehaven
.jpg)
De vuurballenceremonie van Stonehaven is een traditie uit de stad Stonehaven in het Schotse graafschap Aberdeenshire, die ten minste sinds de late negentiende eeuw[1] op oudejaarsavond plaatsvindt. Inwoners van Stonehaven lopen door de straten en slingeren daarbij ballen van brandend papier om zich heen, die in metalen kooitjes aan kettingen bevestigd zijn. De herkomst van de ceremonie is onbekend, maar kan te maken hebben met het symbolisch afweren van boze geesten bij het aanbreken van het nieuwe jaar.[2]
In de loop der jaren is deze lokale folklore een toeristische trekpleister met ter plekke meerdere duizenden toeschouwers geworden. Ook wordt de processie live uitgezonden, onder meer als deel van de oudejaarsprogrammatie van de BBC. Een vergelijkbare ceremonie wordt op Nieuwjaarsnacht in Andorra la Vella gehouden en in 2018 vond een culturele uitwisseling tussen beide steden plaats.[3]
Verloop
Kort vóór middernacht worden de vuurballen aangestoken en door de deelnemers naar de oude klokkentoren gesleept. Stipt bij de eerste slag van de klok begint de processie: een voor een lopen de leden door de hoofdstraat van Stonehaven in de richting van Dunnottar School en weer terug naar de klokkentoren, terwijl ze de brandende bollen horizontaal om zich heen zwieren. Ze hebben exact vijfentwintig minuten om weer bij de klokkentoren aan te komen.[4] In vroeger tijden kon het slingeren van de vuurballen een uur lang duren, waarbij de deelnemers tussendoor een bezoek aan vrienden brachten.[2]
Om veiligheidsredenen moet het publiek sinds 1991[5] achter de dranghekken blijven waarmee de hoofdstraat is afgezet. De deelnemers moeten enkele meters afstand van elkaar houden. Ze tellen gewoonlijk enkele tientallen.
Geschiedenis
De oudste schriftelijke vermelding van de vuurballenceremonie dateert uit 1908,[1] maar volgens een mondelinge overlevering van een van de deelnemers bestond ze zeker reeds in 1882.[1] De vroeg-twintigste-eeuwse krantenartikelen die van de vuurballen gewaagden, beschouwden deze traditie als algemeen bekend en gaven er verder geen uitleg bij.[1] Tot 2002 had niemand getracht de geschiedenis van de optocht te onderzoeken.[1] Reeds in 1923 publiceerde de plaatselijke krant een vraag naar informatie omtrent de oorsprong van de ceremonie, die onbeantwoord bleef.[6]
Sinds 1935 doen zowel vrouwen als mannen mee.[7] Tijdens de Tweede Wereldoorlog vond geen optocht plaats.[8] In 1964 was de belangstelling voor het jaarlijkse slingeren van vuurballen dermate gedaald dat de toekomst van de traditie onzeker was geworden; in 1965 waren er nog slechts vijftien deelnemers.[9] Teneinde de optocht in betere banen te leiden en meer deelnemers aan te trekken, werd in 1977 een Guild of Fireball Swingers opgericht.[10]
1982 was het enige jaar waarin de ceremonie tweemaal werd uitgevoerd: Channel 4 maakte een documentaire over Britse seizoensgebonden rituelen, ter gelegenheid waarvan de vuurballenoptocht op 10 september van dat jaar voor de camera's nogmaals werd opgevoerd.[11] Voor zover bekend was het hoogste aantal vuurballenzwierders 62, namelijk in 1988.[12] Het grootste aantal toeschouwers was 12.000 in 2002.[13]
Externe link
- (en) Officiële website
- 1 2 3 4 5 Martin Sim (2021), The History of the Stonehaven Fireball Ceremony. Stonehaven: Stonehaven Fireballs Association, blz. 3.
- 1 2 Martin Sim (2024), 'Stonehaven's Fireball Ceremony', in: The Stonehaven Fireballs 2025. [geen paginanummers]
- ↑ Sim, blz.42-43.
- ↑ Sim, blz. 1.
- ↑ Sim, blz. 20.
- ↑ Sim, blz. 7.
- ↑ Sim, blz. 11.
- ↑ Sim, blz. 12.
- ↑ Sim, blz. 15.
- ↑ Sim, blz. 171.
- ↑ Sim, blz. 18.
- ↑ Sim, blz. 19.
- ↑ Sim, blz. 28.
