Vrijhandelszone


Een vrijhandelszone of vrijhandelsgebied is een vorm van regionale integratie inzake internationale economische betrekkingen. Twee of meer landen schaffen onderling de douanetarieven en belastingtarieven af, invoerquota gelden niet meer, en bureaucratische vereisten worden verminderd, waardoor het aantrekkelijker wordt voor bedrijven om zich in dat andere land te vestigen en er te investeren. Veelal geldt een vrijhandelszone voor een beperkt aantal landen, die daarvoor onderlinge afspraken hebben gemaakt. Vrijhandelszones worden doorgaans gecontroleerd door de wereldhandelsorganisatie. Een vrijhandelszone kan worden gezien als de eerste stap naar volledige economische integratie.
Vrijhandelszones worden vooral toegepast tussen landen met complementaire economieën, waarbij men de producten van elkaar invoert die men zelf niet produceert. Bij landen met vergelijkbare, rivaliserende economieën wordt meestal een douane-unie opgericht. Anders dan bij een douane-unie, voeren landen van een vrijhandelszone doorgaans niet hetzelfde beleid inzake handel met niet-aangesloten landen, en stelt elk aangesloten land hierbij andere voorwaarden. Hierdoor zullen de exporteurs invoeren via het land met de laagste importtarieven, en zullen controles aan de grens en bijkomende invoerrechten nodig blijven.
Veel vrijhandelszones bevinden zich in ontwikkelingslanden, die zo hun economie willen stimuleren. Buitenlandse investeerders starten er bedrijven, waardoor armoede en werkloosheid in het gebied teruggedrongen worden. Multinationals gebruiken vrijhandelszones om er fabrieken te bouwen voor de productie van goederen als kleding, schoenen en elektronica.
Een vrijhandelszone is niet hetzelfde als een speciale economische zone.
Voorbeelden van vrijhandelszones
- Andesgemeenschap (CAN)
- Association of South-East Asian Nations (ASEAN)
- Afrikaanse Unie (AU)
- Caricom
- Centraal-Europese Vrijhandelsassociatie (CEVA)
- Europese Unie (EU)
- Europese Economische Ruimte (EER)
- Europese Vrijhandels Associatie (EVA),
- Mercosur
- Trans-Atlantische Vrijhandelszone
- Vrijhandelszone van de Amerika's (FTAA)
- Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA)
- Unie van Zuid-Amerikaanse Naties (UZAN)
Gegevens enkele belangrijke vrijhandelszones
| Organisatie | Oppervlakte km² | Bevolking | NNP (PPP) miljoen $ | NPG (PPP) per capita $US | Lid- staten |
|---|---|---|---|---|---|
| NAFTA | 21.588.638 | 430.495.039 | 12.889.900 | 29.942 | 3 |
| UZAN | 17.715.335 | 366.669.975 | 2.635.349 | 7187 | 12 |
| EU | 3.977.487 | 497.198.740 | 18.164.752 | 36.484 | 27 |
| AU | 29.797.500 | 766.848.000 | 1.515.000 | 1896 | 53 |
| ASEAN | 4.400.000 | 553.900.000 | 2.172.000 | 4044 | 10 |
| GOS | 22.402.200 | 290.000.000 | 1.500.000 | 5000 | 12 |
| Grote landen |
Deelgebieden | ||||
| India | 3.287.590 | 1.065.070.607 | 3.033.000 | 2900 | 34 |
| China | 9.596.960 | 1.298.847.624 | 6.449.000 | 5000 | 33 |
| VS1 | 9.631.418 | 293.027.571 | 10.990.000 | 37.800 | 50 |
| Canada1 | 9.984.670 | 32.507.874 | 958.700 | 29.800 | 13 |
| Rusland2 | 17.075.200 | 143.782.338 | 1.282.000 | 8900 | 89 |
Tijdens 2003. Blauw voor het grootste, groen voor het kleinste van de vergeleken blokken.
Bron: CIA World Factbook 2004, IMF WEO Database
1Lid van NAFTA
2Lid van GOS