Vrede van Vervins

Het sluiten van de vrede weergegeven door Gillot Saint-Evre (1837)

De Vrede van Vervins, ook het Verdrag van Vervins, is een verdrag, dat op 2 mei 1598 door afgevaardigden van de Franse koning Hendrik IV en de Spaanse koning Filips II in Vervins werd afgesloten. Vervins is een plaats in het noorden van koninkrijk Frankrijk. Hendrik IV had Spanje in 1595 de oorlog verklaard. Op 13 april 1598 had hij al het Edict van Nantes uitgevaardigd, waarmee de hugenoten het recht kregen hun geloof uit te oefenen. Hierdoor was de oorlog met Spanje al praktisch beëindigd. Filips II erkende met de Vrede van Vervins Hendrik IV als koning van Frankrijk en trok zijn troepen uit Frankrijk terug.

Filips II overleed op 13 september en zijn zoon, die hem opvolgde, Filips III, erkende het verdrag ook. Karel Emanuel I van Savoye had het verdrag niet bevestigd, maar heeft op 17 januari 1601 een apart verdrag met Hendrik, namelijk het Verdrag van Lyon gesloten.

De Vrede van Vervins verbrak Frankrijks deelname aan de Triple Alliantie (1596) met Engeland en de Nederlandse Republiek tegen Spanje. De Franse diplomaten van Hendrik hadden niets over de onderhandelingen gezegd tegen hun Engelse en Nederlandse bondgenoten en hen effectief in de steek gelaten. De Republiek en Engeland zouden samen tegen Spanje blijven strijden tot de Engelsen in 1604 ook vrede sloten met de Spanjaarden. Uiteindelijk kwamen de Republiek en Spanje in 1609 het Twaalfjarig Bestand overeen; een definitieve vrede waren de partijen nog niet klaar voor. Toen Frankrijk en de Republiek vanaf 1635 weer bondgenoten tegen Spanje werden en in Münster samen met Spanje over vrede onderhandelden, waren het deze keer de Nederlanders die een aparte vrede sloten met Spanje, omdat de Fransen in hun ogen te hoge eisen stelden en het vredesproces nodeloos frustreerden.