Vipassanaretraite

Een vipassanaretraite is een tien- of elfdaagse retraite waarin de meditatietechniek vipassana aangeleerd en beoefend wordt.

Vipassana

Het edele achtvoudige pad dat Gautama Boeddha na zijn verlichting onderwees bevat twee meditatiemethoden: Samatha (concentratiemeditatie) en Vipassana (inzichtsmeditatie). In Vipassana worden alle vergankelijke verschijnselen neutraal geobserveerd, en ziet men de dingen zoals ze werkelijk zijn, namelijk onbevredigend, zonder essentie en vergankelijk.

Retraite

Een normale vipassanaretraite duurt 10 of 11 dagen. Voor gevorderde studenten zijn er ook verlengde retraites die steeds een meervoud duren, dus 22, 33, 44 dagen etc.

Tijdens een retraite leven, mediteren, eten, ontspannen en slapen de mannen en de vrouwen gescheiden van elkaar. Omdat het accent tijdens de retraite ligt op zelfinzicht, is het niet toegestaan tijdens de retraite met anderen te praten, anderen aan te kijken of elkaar te helpen door bijvoorbeeld iets aan te reiken of een deur open te houden.

Een retraitecentrum is doorgaans kaal en sober. Er zijn geen beelden of schilderingen aanwezig, er wordt geen muziek gedraaid of wierook gebrand. Zodoende is elke vorm van afleiding afwezig, wat het voor de student zou vergemakkelijken om dieper en dichter bij zichzelf te komen.

Tijdschema

De dagindeling wordt begin 21e eeuw nog steeds toegepast zoals Gautama Boeddha ze ooit heeft opgesteld:

TijdenActiviteit
4u30luiden van de bel, opstaan
5u00 tot 6u151e meditatie
6u15 tot 8uontbijt en pauze
8u00 tot 9u152e meditatie
9u15 tot 9u30pauze
9u30 tot 10u453e meditatie
10u45 tot 11upauze
11u00 tot 13ulunch en pauze
13u00 tot 14u154e meditatie
14u15 tot 14u30pauze
14u30 tot 15u455e meditatie
15u45 tot 16upauze
16u00 tot 17u156e meditatie
17u15 tot 18u15diner en pauze
18u15 tot 19u45dharma-lezing
19u45 tot 21u7e meditatie
21u00 tot 21u30pauze
21u30lichten uit

Er zijn variaties mogelijk op dit tijdschema:

  • meditatiesessies van 60 en 90 minuten in plaats van 75 minuten
  • loopmeditaties in plaats van de zitmeditatie
  • de afwezigheid van een lunch (vooral voor oud-studenten)