Vils (Donau)

Vils
Stroomgebied van de Vils; blauwe stippen: bronnen; blauw vierkantje: samenvloeiing.
Lengte	114,5[1] km
Hoogte (bron)	502 (bron Große Vils); 297 (monding) m
Stroomgebied	1445 km²
Bron	Große Vils: bij Seeon, gemeente Lengdorf in Beieren
Monding	de Donau bij Vilshofen
Stroomt door	Duitsland
De Vils in de winter van 2012 te Vilshofen aan de Donau
Portaal    Geografie

De Vils is een kleine rivier in Duitsland, in de deelstaat Beieren. Het is een rechter zijrivier van de Donau.

De belangrijkste (rechter) van de twee bronrivieren, de 46 km lange Große Vils, ontspringt op een hoogte van 502 meter boven zeeniveau bij Seeon, gemeente Lengdorf. Ze loopt door Taufkirchen, de stadjes Velden en Vilsbiburg naar Schalkham (425 meter boven zeeniveau).

De andere (linker) bronrivier, de Kleine Vils, is 38 km lang. Ze ontspringt als Krummbächlein op 471 meter hoogte tussen de landerijen, en stroomt door de gemeentes Buch am Erlbach, Vilsheim, Altfraunhofen, Geisenhausen en Gerzen naar het samenvloeiingspunt bij Schalkham, 700 meter ten zuiden van Gerzen.

Daarna stroomt de verenigde Vils 68½ km in oostelijke richting door de gemeenten Aham, Frontenhausen (waar een stuwdam in de rivier is aangelegd), Marklkofen, Reisbach, Eichendorf en Aldersbach naar Vilshofen.

De Vils mondt op 297 meter boven zeeniveau, ten zuiden van en ongeveer evenwijdig aan de Isar, uit in de Donau bij Vilshofen; de geografische coördinaten van de samenvloeiing van Kleine en Große Vils luiden: 48° 29′ 49″ noorderbreedte, en 12° 25′ 21″ oosterlengte, en die van de monding: 48° 37′ 58″ noorderbreedte, en 13° 11′ 29″ oosterlengte.

• 
  De Große Vils ten oosten van Horgersdorf
• 
  De Große Vils in Vilsbiburg
• 
  De Kleine Vils bij Vilssattling, gem. Gerzen
• 
  Stuwmeer Vilstalstausee bij Steinberg
• 
  Idem, gezicht op Marklkofen
• 
  De bijbehorende stuwdam
• 
  De Vils tussen Aldersbach en Vilshofen
• 
  Kleine waterkrachtcentrale aan de Vils bij Vilshofen
• 
  Vilshofen omstreeks 1700; links de monding van de Vils in de Donau.

De naam van de rivier is hoogstwaarschijnlijk Germaans, mogelijk van het woord *felu-. De etymologie daarvan is onzeker. Omstreeks 748 wordt de rivier reeds in een document vermeld als Uilusam^[2]. Het dal van de rivier is al van oudsher een landbouw- en veeteeltgebied.

Scheepvaart op de Vils vindt zeker sedert 1826 niet meer plaats, en is nimmer van betekenis geweest.

Vanaf de middeleeuwen is het water van de Vils en de Grote Vils op veel plaatsen gebruikt om watermolens voor veel uiteenlopende ambachten aan te drijven. Vanaf de 19e eeuw is de rivier, vooral in de benedenloop, gekanaliseerd. Langs de rivier zijn enkele kleine elektriciteitscentrales op waterkracht gebouwd.

In 1976 werd, na vier jaar bouwen, in de Vils, ten oosten van Frontenhausen, in de Landkreis Dingolfing-Landau, een 1.790 meter lange stuwdam voltooid. Dit werk dient voornamelijk de waterhuishouding (opvangbekken ter voorkoming van overstromingen). Erachter ligt een 1,6 km lang stuwmeer, de Vilstalsee. Dit stuwmeer heeft bij laagwater een oppervlakte van 98 hectare; als het bij hoogwater helemaal vol is, meet het 359 hectare. Het stuwmeer is grotendeels opengesteld voor watersportrecreatie.

De Vils en haar beide bronrivieren hebben talrijke kleine zijbeken, die alleen voor de waterhuishouding of hun ecologische waarde van betekenis zijn. De langste zijbeek (van rechts) is de 43 km lange Kollbach, die door Arnstorf stroomt.

Voor liefhebbers van lange fietstochten werd langs de Vils een fietsroute uitgezet, de 116 km lange Vilstalradweg. Deze is niet met borden gemarkeerd^[3].

Liefhebbers van toeristisch kanovaren kunnen vanuit Vilsbiburg verschillende routes op de Vils nemen.

Elders in Beieren loopt een 87 km lange rechter zijrivier van de Naab, die ook Vils heet, zuidwaarts door Amberg.

Zie de categorie Vils (Donau) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.