Villa's en tuinen van de Medici in Toscane

Villa's en tuinen van de Medici in Toscane
Werelderfgoed cultuur
De Villa van Fiesole (1457)
Land	Italië
UNESCO-regio	Europa en Noord-Amerika
Criteria	ii, iv, vi
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr.	175
Inschrijving	2013 (37e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

De villa's en tuinen van de Medici in Toscane zijn een reeks landelijke gebouwencomplexen in Toscane die tussen de vijftiende en de zeventiende eeuw eigendom waren van leden van de familie Medici. De villa's dienden verschillende functies: het waren de plattelandspaleizen van de Medici, verspreid over het territorium dat ze regeerden, waarmee ze hun macht en rijkdom demonstreerden. Het waren ook recreatieoorden voor de vrije tijd en het plezier van hun eigenaars; en, prozaïscher, ze waren het centrum van de landbouwactiviteiten op de omliggende landgoederen. In 2013 werden de Medici villa's toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

De eerste Medici villa's waren de Villa del Trebbio en de Villa di Cafaggiolo, beide sterk versterkte huizen gebouwd in de 14e eeuw in de Mugello, de oorspronkelijke thuisbasis van de Medici familie. In de 15e eeuw bouwde Cosimo de' Medici de Oude villa's ontworpen door Michelozzo in Careggi en Fiesole, nog steeds vrij strenge gebouwen, maar met extra ontspanningsruimtes: binnenplaatsen, balkons en tuinen. Lorenzo I de' Medici verbleef lange tijd in de Villa di Careggi. Geleidelijk aan werd Florence omringd door een verzameling Medici villa's, met andere in verder weg gelegen delen van het groothertogdom Toscane. Aan het einde van de 16e eeuw waren er minstens 16 grote landgoederen, met nog eens minstens 11 van secundair belang (voornamelijk agrarisch of voor korte tijd eigendom van de familie Medici), samen met een constellatie van boerderijen en jachthuizen door heel Toscane. Giusto Utens schilderde een serie boogvelden met de belangrijkste Medici villa's in de 17e eeuw, die nu in het bezit zijn van de Villa La Petraia.

De laatste Medici villa's waren de Villa di Montevettolini en de Villa di Artimino, gekocht in 1595/1596 door Ferdinando I de' Medici terwijl hij de Villa di Castello, Villa La Petraia en Villa dell'Ambrogiana aan het uitbreiden was.

De latere villa's zijn uitstekende voorbeelden van renaissance- en barokarchitectuur en werden vaak vergezeld door tuinen. De tuin van de Villa di Castello, aangelegd voor Cosimo I de' Medici, groothertog van Toscane, was de eerste in Italië door Niccolò Tribolo, die later de Boboli-tuinen ontwierp voor Cosimo's nieuwe verblijf in Florence, het Palazzo Pitti.

Elk belangrijk lid van de Medici-familie bezat een landgoed. De hertog verhuisde van huis naar huis. Als hij er verbleef, werd de villa een microkosmos van het Medici hof. Voor de jacht kon hij de Villa del Trebbio, Villa di Cafaggiolo of Villa di Pratolino bezoeken, in de lente in de Villa dell'Ambrogiana verblijven en naar de Villa di Artimino verhuizen om de zomer door te brengen in de koelere, hoger gelegen positie.

Na de dood van Gian Gastone de' Medici in 1737 werden het groothertogdom Toscane en de bezittingen van de Medici's, waaronder hun villa's, aangekocht door Frans Stefan, hertog van Lotharingen (de latere Roomse keizer). Frans Stefan bezocht Toscane slechts één keer in 1739 en de daaropvolgende zesentwintig jaar werden de villa's verwaarloosd. Toen Leopold I het hertogdom in 1765 erfde, waren veel villa's in slechte staat en werden ze verkocht. De rest bleef in gebruik door de Lotharingen tot 1860, toen Toscane werd opgenomen in het nieuwe koninkrijk Italië. Het huis Savoye koos ervoor om op twee na alle overgebleven Medici villa's (La Petraia en Poggio a Caiano) te verkopen, die in hun bezit bleven tot het einde van de monarchie in 1946. Tegenwoordig zijn enkele van de Medici villa's musea; andere worden bewoond door instellingen en enkele zijn privébezit en worden vaak verhuurd of gebruikt voor openbare evenementen.

In 2006 diende de Italiaanse regering de Medici villa's in voor aanwijzing door UNESCO als Werelderfgoed. Tijdens de 37e UNESCO Werelderfgoedcommissie in 2013 in Phnom Penh werden “Villa's en tuinen van de Medici in Toscane” toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst.