VAX 9000

De VAX 9000 is een serie voormalige mainframes, ontwikkeld en geproduceerd door Digital Equipment Corporation (DEC) die gebruitk maakt van maatwerk ECL-gebaseerde processoren die de VAX- instructiesetarchitectuur (ISA) implementeren. Uitgerust met optionele vectorprocessoren werden ze ook op de markt gebracht als supercomputers.^[1] Net als andere VAX-systemen werden ze geleverd met het VMS- of Ultrix -besturingssysteem.

De systemen vinden hun oorsprong in de licentie die DEC in 1984 verkreeg voor diverse technologieën van Trilogy Systems, dat een nieuwe manier had ontwikkeld om ECL-chips dicht op elkaar in complexe modules te verpakken. De ontwikkeling van het 9000-ontwerp begon in 1986, bedoeld als vervanging voor de VAX 8800-familie,^[2] destijds het high-end VAX-aanbod. In het begin waren plannen voor twee modellen: de krachtige Aquarius met waterkoeling zoals gezien in IBM-systemen, en de Aridus-systemen met middenklasse-prestaties met luchtkoeling. Tijdens de ontwikkeling verbeterden ingenieurs het luchtkoelsysteem zodanig dat Aquarius niet werd aangeboden. De Aridus-modellen waren wel te upgraden naar Aquarius.^[3]

De 9000 werd binnen DEC gezien als de "IBM-killer", een machine met ongeëvenaarde prestaties voor een veel lagere prijs dan IBM-systemen. DEC wilde met de 9000 terugkeren naar de mainframemarkt, die het bedrijf vanaf 1983 had verlaten,^[4] toen het zag hoe de low-end computermarkt werd overgenomen door steeds betere IBM-compatibele pc's en de nieuwe 32-bits Unix-werkstations. Het bedrijf investeerde naar schatting 1 miljard dollar in de ontwikkeling van de 9000, ondanks de groeiende interne bezorgdheid over het concept in het tijdperk van snel verbeterende RISC-prestaties. Productieproblemen vertraagden de introductie ervan, tegen die tijd waren deze angsten waarheid geworden en boden nieuwere microprocessors zoals DEC's eigen NVAX een aanzienlijk deel van de prestaties van de 9000 voor een fractie van de prijs.

Er werden ongeveer vier dozijn systemen geleverd voordat de productie werd stopgezet, een enorme flop. Een voorbeeld van het mainframe staat opgeslagen in het Computer History Museum, maar is niet voor het publiek toegankelijk. Een ander exemplaar staat opgeslagen in het Large Scale Systems Museum.