Ürümqi

Ürümchi

Stad in China
Situering
Autonome regio	Xinjiang
Coördinaten	43° 52′ NB, 87° 36′ OL
Algemeen
Inwoners (2025)	5.000.000
Overig
Website	urumqi.gov.cn
Detailkaart
Foto's
Een collage van Ürümqi
Portaal    China

Ürümchi (vereenvoudigd Chinees: 乌鲁木齐; traditioneel Chinees: 烏魯木齊; pinyin: wūlǔmùqí; Oeigoers:ئۈرۈمچی; uitspraak "[uːˈruːmtʃi]", Nederlandse schrijfwijze op oude kaarten: Oeroemtsji) is de hoofdstad van Xinjiang, een autonome regio in het noordwesten van China. De stad telde 5 miljoen inwoners in 2025.^[1]

Ürümchi is een relatief nieuwe stad. Het gebied van Ürümchi was onderdeel van het Mongoolse steppegebied en werd beheerst door de Dzjoengaren. De stad werd gebouwd in de jaren na de onderwerping van de Dzjoengaren door de Qing-dynastie omstreeks 1758. De naam Ürümqi komt uit de taal van de Oirat-Mongolen en betekent zoiets als "goede weidegrond".

Het is de grootste stad in het verre westen van de Chinese volksrepubliek. In vele opzichten (taalkundig, cultureel en commercieel) heeft het sterkere banden met Centraal-Azië dan met de rest van China. De bevolking van de stad bestaat voor 75% uit Han-Chinezen en voor 15% uit Oeigoeren, het volk dat in het zuiden van Xinjiang, het Tarimbekken, de meerderheid van de bevolking uitmaakt.

Ürümqi is de verst van een zee of een oceaan is verwijderde miljoenenstad ter wereld.

De stad ligt op de overgang tussen een nat landklimaat (Dfa in de klimaatclassificatie van Köppen) en een koud steppeklimaat (DSk). Het klimaat is droog en kenmerkt zich door koude winters en hete zomers. In de zomer stijgt de gemiddelde maandtemperatuur boven de 30°C en in de winter ligt ze onder de −10°C. Er valt erg weinig regen, wat te zien is aan de steppevegetatie in het omringende gebied.

In juli 2009 brak in de stad geweld uit tussen Oeigoeren en Han-Chinezen. Er vielen honderden doden en de rellen waren het begin van zware repressie door de centrale regering in Peking.

De stad ligt op het kruispunt van de Aziatische wegen AH4 en AH5 en is daarenboven met de G7 autosnelweg rechtstreeks met Peking verbonden. De G30, de autosnelweg die de Gele Zee met de grens met Kazachstan verbindt, dwarst de stad. De G3003 stadsring is naast met de G7 en de G30 ook gekoppeld aan de G0711 Wuruo Expressway die het zuiden van Xinjiang ontsluit. In 1973 opende de Internationale Luchthaven Ürümqi Diwopu, 16 km ten noordwesten van het stadscentrum. De stad is ook een spoorwegknooppunt waarbij sinds 1985 er ook een aansluiting westwaarts met de Turkestan-Siberische spoorlijn is. In 2014 opende de hogesnelheidslijn Lanzhou-Ürümqi die Ürümqi aansluiting gaf op het Chinese hogesnelheidstreinnet.

In 2015 werd nabij de stad een nieuwe overdekte schaatshal geopend. Dit was direct de hoogstgelegen (1710 meter boven zeeniveau) schaatshal ter wereld. In januari 2016 werden de 13e China Winter Games hier gehouden. De wedstrijden werden gezien als een goede test voor de Olympische Winterspelen van 2022 in Beijing.

De etnische bevolking van Ürümchi is zoals in onderstaande tabel.^[2] De statistische gegevens die de Chinese regering publiceert worden echter door demografen over het algemeen sterk onbetrouwbaar geacht.

Het regionaal museum van Xinjiang is in Ürümqi gevestigd. Het museum biedt een overzicht van de natuurhistorie, archeologie en (Chinese) geschiedenis van Xinjiang. Onder andere zijn er de vele tientallen goed bewaarde mummies te zien die wellicht zo'n 4000 jaar oud kunnen zijn. Deze Tarim-mummies zijn op natuurlijke wijze bewaard gebleven, in tegenstelling tot de mummificatie zoals die in het oude Egypte werd toegepast. In het regionaal museum van de hoofdstad Ürümqi zijn onder andere dergelijke mummies te zien, alsmede archeologische vondsten die te maken hebben met de zijderoute. Deze route werd in de tijd van het Oude Nabije Oosten vaak bewandeld door vele handelaars.

Ürümqi is met zeven gemeenten en een provinciaal bestuur in totaal verdeeld in 8 bestuurlijke afdelingen.

	Afdelingen			Bevolking	Oppervlakte
	Naam	Chinees	Oeigoers	2002	km²
	Ürümqi Stadssector
	■ Yenişehir	新市区	يېڭىشەھەر رايونى	360.000	142
	■ Şuymogu	水磨沟区	شۇيموگۇ رايونى	150.000	91
	■ Tanrı Dağı	天山区	تڭرىتاغ رايونى	450.000	171
	■ Saybağ	沙依巴克区	سايباغ رايونى	440.000	422
	Ürümqi Voorstedelijke- en Plattelandsector
	■ Mitung	米东区		100.000	244
	■ Tudun Haba	头屯河区	تۇدۇڭخابا رايونى	130.000	276
	■ Tapançeng	达坂城区	داۋانچىڭ رايونى	40.000	5.042
	■ Ürümqi	烏魯木齊县	ئۈرۈمچى ناھىيىسى	80.000	4.601

• Xia Xinyi (1997), beachvolleyballer

• (zh) Website van de stad Ürümqi

Zie de categorie Urumqi van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.