Incarceration of Unlawful Combatants Law

De Incarceration of Unlawful Combatants Law (IUC Law, vertaald: Wet op de gevangenneming van onwettige strijders), kortweg Unlawful Combatants Law (UCL), is een Israëlische wet die de toepassing van een strengere vorm van administratieve detentie reguleert. Deze wet werd in 2002 ingevoerd. De wet definieert een categorie personen die volgens Israël direct of indirect hebben deelgenomen aan "vijandige handelingen" tegen Israël of lid zijn van een groep die zulke handelingen verricht, en die geen krijgsgevangene zouden zijn in de zin van de Derde Geneefse Conventie van 1949. Onder de UCL vallen in het algemeen strijders die door Israël worden beschouwd als terrorist. Volgens de wet kunnen zij zonder aanklacht of vorm van proces voor onbepaalde tijd worden opgesloten. De wet is van toepassing op strijders van buiten het grondgebied van Israël die zijn gedetineerd op Israëlisch grondgebied.

De term "unlawful combatant", ook wel "illegal combatant", verwijst in het algemeen naar een lid van een gewapende groep, waarbij het individu volgens de autoriteiten niet zou voldoen aan de voorwaarden voor de status van strijder in de zin van het internationaal humanitair recht. De term werd door de Amerikaanse president George W. Bush geïntroduceerd in zijn War on Terror, om een derde categorie personen te creëren die noch strijder in de zin van het internationaal oorlogsrecht, noch burger zijn, maar in plaats daarvan worden beschouwd als terrorist. Bush stelde dat zulke personen geen bescherming als krijgsgevangene hebben volgens het internationaal recht en daarom voor onbepaalde tijd zonder vorm van proces kunnen worden opgesloten.^[1] De gevangenen werden de internationaal geldende algemene rechten ontzegd. Bush liet zulke personen opsluiten in het speciaal daarvoor ingerichte martelkamp Guantanamo Bay en andere kampen buiten de VS, zoals Abu Ghraib.^[2] Deze status werd met name toegepast op vermeende strijders van Al Qaida en de Taliban.^[3]

Op 4 maart 2002 nam de Knesset de Incarceration of Unlawful Combatants Law, 5762-2002, ook wel uit het Hebreeuws vertaald als Imprisonment of Illegal Combatants Law of kortweg Unlawful Combatants Law (UCL) aan. De wet was oorspronkelijk met name bedoeld om twee Libanese burgers die door Israël gevangen waren genomen in 2006 tijdens de bezetting van Libanon, permanent vast te houden als onderhandelingsobject om vermiste soldaten vrij te krijgen. Het Israëlisch Hooggerechtshof had dit in april 2000 verboden. Vervolgens werden 13 Libanezen vrijgelaten, maar de staat negeerde de uitspraak voor twee personen en maakte in plaats daarvan deze wet.^[4]

Israël verklaarde na de Israëlische terugtrekking uit Gaza in september 2005 ("disengagement") de militaire regering daar officieel als beëindigd (en verklaarde de Gazastrook tot "hostile territory", later omgedoopt tot "Enemy Territory").^[5] Hierdoor was de Administrative Detention Order bedoeld om administratieve detentie op te kunnen leggen niet langer toepasbaar in Gaza. Sindsdien werd de Unlawful Combatants Law voornamelijk toegepast op inwoners van Gaza, bijvoorbeeld op personen die werden gearresteerd tijdens de militaire operatie Operation Cast Lead in 2008-2009.^{[6],p. 57-58} In 2005 werden dan ook alle Gazaanse gevangenen die toen in administratieve detentie werden gehouden vrijgelaten, met uitzondering van twee personen, die tot Libanees werden verklaard en vastgezet op grond van de UCL. In 2009 werden deze twee onverwacht na ruim 6 respectievelijk 7 jaar vrijgelaten, zonder aanklacht en proces.^[7]

In 2008 oordeelde het Israëlische Hooggerechtshof, dat detentie volgens de UCL een vorm van administratieve detentie is en dat dezelfde restricties van toepassing zijn.^[6],p. 58 Dat Hof constateerde ook dat de status van "unlawful combatant" niet bestaat in het internationaal humanitair recht en dat het burgers betreft die vallen onder de bescherming van de Vierde Geneefse Conventie.^{[6],p. 62[4]} Het Hooggerechtshof oordeelde tevens dat de UCL voldeed aan de standaarden van de Vierde Geneefse Conventie.

De detentiekampen Sede Teiman, Anatot en Ofer maken specifiek deel uit van de infrastructuur van de "Unlawful Combatants Law".^[8]

De wet definieert een categorie personen die volgens Israël direct of indirect hebben deelgenomen aan "vijandige handelingen tegen de staat Israël" of "lid zijn van een strijdkracht die deelneemt aan vijandigheden tegen de staat Israël", en geen krijgsgevangene zouden zijn in de zin van de Derde Geneefse Conventie.^[9] De wet definieert 'unlawful combatant', vertaald in het Engels:

"unlawful combatant" means a person who has participated either directly or indirectly in hostile acts against the State of Israel or is a member of a force perpetrating hostile acts against the State of Israel, where the conditions prescribed in Article 4 of the Third Geneva Convention of 12th August 1949 with respect to prisoners-of-war and granting prisoner-of-war status in international humanitarian law, do not apply to him.

De oorspronkelijke wet bepaalt dat tot aan de volledige implementatie ervan de regels voor administratieve detentie van toepassing zijn. Deze wet geeft de stafchef van de IDF of een generaal-majoor als plaatsvervanger de bevoegdheid eenieder te detineren die hij veronderstelt een "unlawful combatant" te zijn. Alle gedetineerden onder deze wet worden automatisch beschouwd als een bedreiging voor de veiligheid, en kunnen zonder aanklacht of vorm van proces worden opgesloten zolang de "vijandigheden" tegen Israël voortduren.^[10] De term "vijandigheden" is niet in de wet gedefinieerd. Het is aan de defensie-minister om te bepalen of de vijandigheden al dan niet nog gaande zijn of beëindigd.^[4] Human Rights Watch veroordeelde de wet als pervers, omdat zij vond dat hiermee de basisprincipes van het internationaal recht worden genegeerd en gemanipuleerd. De wet maakt het mogelijk om individuen naar willekeur en voor onbepaalde tijd vast te houden op basis van veronderstellingen, in plaats van bewezen schuld. "Geheim bewijs" op grond waarvan de detentie is opgelegd wordt gedetineerden onthouden.^[10]

In de oorspronkelijke versie kan de gevangene middels een 'tijdelijke detentie-order' 4 dagen lang (96 uur) worden vastgehouden, waarin de stafchef beslist of de UCL van toepassing is. Deze termijn staat niet in de wet zelf. Artikel 5a schrijft voor dat maximaal 14 dagen na het formele bevel van de stafchef tot opsluiting, de gevangene moet worden voorgeleid aan een rechter. De gedetineerde kan in beroep bij het Hooggerechtshof. Artikel 5c bepaalt dat iedere 6 maanden door een rechter moet worden beslist over verlenging van de detentie. Volgens artikel 6 mag de gedetineerde minimaal 7 dagen daarvóór contact hebben met een door de defensieminister goedgekeurde advocaat. Artikel 11 geeft de stafchef het recht om de uitvoering van de wet te delegeren aan een generaal-majoor.^[9]

Amnesty rapporteerde in juli 2024 over 27 Palestijnen, die tot 4½ maand gevangen zaten zonder contact met een advocaat of familie. Amnesty schreef dat de wet leidt tot langdurige verdwijningen en tot marteling en andere wreedheden, en onmenselijke of vernederende behandeling door militairen, Geheime Dienst en politie. De Israeli Prison Service (IPS) bevestigde dat op 1 juli 2024 op grond van de UCL 1.400 Palestijnen gevangen zaten, nog los van het aantal dat vastzat tijdens de 45-daagse periode zonder formele detentie-order. Mannen werden volgens dit rapport gemarteld in het Sede Teiman-gevangenenkamp in Israël, vrouwen werden gedetineerd in het Anatot-gevangenenkamp op de Westoever en vervolgens in de Damon-gevangenis in Israël.^[18]