Unionbrug

Unionbrug
De Unionbrug, met op de achtergrond de schoorsteen van Britannia (2011)
Algemene gegevens
Locatie	Oude Pekela
Overspant	Pekelderdiep
Start	Feiko Clockstraat
Einde	Hendrik Westerstraat
Doorvaart­hoogte	0,5 m
Doorvaart­breedte	8 m
Monumentale status	Rijksmonument
Monument­nummer	520999
Bouw
Opening	1947
Gebruik
Huidig gebruik	Verkeersbrug
Architectuur
Type	Ophaalbrug
Materiaal	IJzer: staal
Bijzonderheden	Er zijn zeer weinig bruggen in Groningen met een brugwachtershuisje
Portaal    Verkeer & Vervoer

De Unionbrug is een ijzeren ophaalbrug in het dorp Oude Pekela in de Nederlandse provincie Groningen. Hij overspant het Pekelderdiep en verbindt de Feiko Clockstraat aan landszijde met de Hendrik Westerstraat aan veenzijde. De naam verwijst naar de strokartonfabriek Union.

Voor Oude Pekela als voormalige veenkolonie zijn de wegen aan weerszijden van het kanaal, de toenmalige Hoofdweg, altijd belangrijk geweest. Ook aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw, toen Oude Pekela met negen fabrieken het centrum van de strokartonindustrie was. Vanwege de toegang tot het Pekelderdiep stonden er dan ook verschillende strokartonfabrieken langs het kanaal, waaronder de Coöperatieve Cartonfabriek "Union".

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte de brug, die rond de eeuwwisseling was aangelegd, zwaar beschadigd, daarom gaf de Union in 1947 opdracht tot de bouw van een nieuwe brug. In 1971 vond een restauratie plaats, waarna de gemeente in 1981 voor het symbolische bedrag van ƒ 1,00 de brug heeft overgenomen van de toenmalige eigenaar Unica b.v.^[1] Sinds 2001 is de Unionbrug een rijksmonument.

De gelaste ijzeren ophaalbrug heeft kokervormige raamwerkhameistijlen op betonnen landhoofden en een aangebouwd bedieningshuisje van plaatstaal aan de zuidzijde. Het brugdek rust op ijzeren I-profielen, is geasfalteerd en voorzien van leuningen uit diverse ijzeren profielen. Het val wordt bewogen met behulp van gelaste balanspriemen die als contragewicht dienen, waartussen dwarsliggers en een vakwerkconstructie zijn aangebracht.

Het interieur van het brugwachtershuisje bevat nog originele elementen zoals de houten deur en een luikje met kijkgat. De brug geldt als een zeldzaam en gaaf bewaard voorbeeld van dit type en bepaalt mede het karakter van het Pekelerdiep.

• 
  Brugwachtershuisje
• 
  Vakwerkconstructie
• 
  Strokartonfabriek Union vanaf de Feiko Clockstraat, met uiterst links de Unionbrug
• 
  De brug gezien vanaf het Pekelderdiep