Union Zaïroise de Banques
De Union Zaïroise de Banques, afgekort UZB, voor 1971 bekend als de Banque belge d'Afrique en na 2005 als de Union des Banques Congolaises, was een bank met hoofdzetel in Kinshasa.
De bank werd in 1929 opgericht door de Banque de Bruxelles als haar belangrijkste Afrikaanse dochteronderneming en bleef meerderheidseigendom van Europese banken tot haar nationalisatie in 1995. Haar activiteiten werden in het begin van de jaren 2010 geliquideerd.
Geschiedenis
Banque belge d'Afrique
In 1920 richtte de Banque de Bruxelles het Crédit général du Congo op, ook bekend als Crégéco, dat juridisch was geregistreerd in Léopoldville, met zijn administratieve zetel aan de Koningsstraat 66 in Brussel.[1] In 1923 opende de Banque de Bruxelles filialen in Léopoldville en Élisabethville en later ook in Matadi en Stanleyville, die vervolgens werden overgedragen aan Crégéco.
In 1929 droeg de Banque de Bruxelles de bankactiviteiten van Crégéco in Belgisch-Congo over aan een nieuw opgerichte dochteronderneming, de Banque belge d'Afrique (BBA), terwijl Crégéco behouden bleef als een beursgenoteerde investeringsmaatschappij.[2] De BBA opereerde aanvankelijk vanuit de achterzijde van het gebouw van de Banque de Bruxelles, aan de Naamsestraat 3.[3]
De BBA breidde haar netwerk van Congolese filialen uit, onder meer in Aketi, Albertville, Coquilhatville, Costermansville, Jadotville, Kolwezi en Luluabourg. Daarnaast had de bank ook filialen in Usumbura in het toenmalige Ruanda-Urundi en in Bangui, Brazzaville en Pointe-Noire in Frans-Equatoriaal-Afrika.[4]
Union Zaïroise de Banques
In 1971, bij de naamsverandering van het land in Zaïre, werd de Banque belge d'Afrique omgedoopt tot de Union Zaïroise de Banques (UZB).[5] Tegen die tijd waren de belangrijkste aandeelhouders: de Banque de Bruxelles (25%), Standard Bank (25%), de Banque internationale à Luxembourg en de regering van Zaïre (18,8%).[6]
Tegen het einde van de jaren 1980 behoorde de bank nog steeds tot de drie grootste banken van Zaïre, samen met de Banque commerciale zaïroise en de Société congolaise de banque (toen bekend als Banque du Peuple).[7] In 1989 was de bank nog altijd meerderheidseigendom van Europese commerciële banken, met als aandeelhouders de Société Financière pour les Pays d'Outre-mer (SFOM) (48%), de regering van Zaïre (28%) en de Banque Bruxelles Lambert (25%).[8] De SFOM, een in Zwitserland gevestigde holdingmaatschappij, was op haar beurt gezamenlijk eigendom van Banque nationale de Paris (48%), de Dresdner Bank (26%) en Banque Bruxelles Lambert (26%).
In 1991 beschikte de Union Zaïroise de Banques over 16 kantoren in Zaïre en was zij de tweede grootste bank van het land, na de Banque commerciale zaïroise. De Banque Bruxelles Lambert bezat toen 41,5% van het kapitaal, rechtstreeks en onrechtstreeks via de SFOM. De Zaïrese regering hield 15% van het kapitaal aan, een groep private investeerders nog eens 15% en de rest was verdeeld onder kleine aandeelhouders. In 1995, kort vóór het uitbreken van de Eerste Congolese Burgeroorlog, werd de UZB genationaliseerd door de regering van Zaïre, waarbij het volledige personeel werd ontslagen. Tegelijkertijd werden ook alle andere commerciële banken genationaliseerd.[8]
Union des Banques Congolaises
Tegen 2005 verkeerde de Union Zaïroise de Banques in zware financiële moeilijkheden. Ze werd kort daarop overgenomen door de Banque congolaise, een instelling die sinds 1997 werd gecontroleerd door zakenman Alfred Roger Yaghi, van wie werd vermoed dat hij banden had met het Libanese Hezbollah.[9] Na de overname werd de naam van de bank gewijzigd in Union des Banques Congolaises.[8]
Eind 2010 ging de Banque congolaise failliet en werd zij onder curatele geplaatst door de Congolese centrale bank.[10]
- ↑ (fr) Jean-Luc ERNST, Crédit Congolais, Stanleyville Kisangani hier et aujourd'hui.
- ↑
(fr) 'Aperçu sur l'évolution de l'organisation monétaire et bancaire au Congo Belge', in Bulletin d'Information et de Documentation 27, nr. 6, Banque nationale de Belgique, juni 1952. - ↑ (fr) Bulletin Officiel du Congo belge, 15 juni 1953.
- ↑ (fr) Jean-Luc ERNST, Banque Belge d'Afrique, Stanleyville Kisangani hier et aujourd'hui.
- ↑ (fr) Jésus NGUMBA, Présentation du système financier congolais, University of Kinshasa.
- ↑ (fr) 'L'internationalisation du système bancaire belge', in Courrier hebdomadaire du CRISP, 1972/5, nr. 551.
- ↑ (fr) Staff Appraisal Report - Zaire - Small Enterprise Development Project, The World Bank, 3 april 1987, 13.
- 1 2 3 (en) Understanding Global Remittances Corridors in the Democratic Republic of Congo (DRC), Finmark Trust, 22 mei 2018, 27.
- ↑ (en) Dan LEVY, Hezbollah's Fundraising Activity in Africa: Focus on the Democratic Republic of Congo, Herzliya: International Institute for Counter-Terrorism (ICT), maart 2013.
- ↑ (fr) 'RD Congo : ouverture du procès de la banqueroute de la Banque Congolaise', Agence Ecofin, 26 oktober 2011.