Grote lisdodde
| Grote lisdodde | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||||
| Typha latifolia L. (1753) | ||||||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||||||
Grote lisdodde op  Wikispecies | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
Grote lisdodde (Typha latifolia) is een plantensoort uit de lisdoddefamilie (Typhaceae).
Determinatie
Grote lisdodde is een tot ruim 2 m hoge plant met lange grote bladeren, en een karakteristieke bruine 'sigaar' aan het uiteinde van zijn stengels. De plant bloeit in juni en juli met de mannelijke aar meestal direct boven de vrouwelijke lichtbruine aar, waaraan de bloemen zitten. Bij rijpheid zijn de vrouwelijke aren zwartachtig bruin; de sigaren. Bij kleine lisdodde (Typha angustifolia) zijn de rijpe sigaren geelachtig tot groenachtig van kleur.
Ecologie
Grote lisdodde is een helofyt die voorkomt voor aan waterkanten in eutrofe milieus en in zure, geëutrofieerde vennen en plassen. De plant komt niet voor aan grote open wateren. De plant kan zich onder gunstige omstandigheden door middel van zijn wortelstokken snel verspreiden en speelt vaak een belangrijke rol bij het verlanden van ondiep water.
Syntaxonomie
In de syntaxonomie staat grote lisdodde te boek als kensoort voor de riet-klasse.
Verspreiding
Het oorspronkelijke verspreidingsgebied van grote lisdodde strekt zich uit over de gematigde streken van het noordelijk halfrond. In Nederland is de soort zeer algemeen en staat op de Nederlandse Rode Lijst als algemeen voorkomend en stabiel of toegenomen. Ze staat niet op de lijst van wettelijk beschermde planten in Nederland of de lijst van wettelijk beschermde planten in België.
Gebruik
De gedroogde rijpe bloeiwijze wordt door kinderen wel aangestoken en gebruikt als 'stinksigaar'. De pluis uit de rijpe bloeiwijze is heel handig bij het aanmaken van vuur.
De plant neemt vervuiling uit het water op. Het eten ervan wordt vermeden indien de smaak bitter, zuur of pittig is. Eetbare delen van grote lisdodde zijn:
- de witte binnenkant van de jonge scheuten
- het stuifmeel van de lisdoddebloem is bruikbaar als meel (bloem) voor het bakken van een koek
- in het voorjaar kunnen de jonge knoppen gegeten worden
- de wortels kunnen gekookt, gebakken of gedroogd en tot meel vermalen worden
- de zaden van de vrucht kunnen worden gedroogd of geroosterd
Externe links
- Grote lisdodde op Ecopedia
- Grote lisdodde op Flora van Nederland
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen: