Torx

Torxschroeven
Torxbout
Het uiteinde van een torxsleutel
RIBE, Torx TR, XZN, Inbus en E-Torx
Torxschroefbitset

Torx is een type schroef- en boutkop; de insparing in de kop lijkt op een zespuntige ster. Dit type schroef dateert vanaf 1967. Eind 20ste en begin 21ste eeuw wordt dit type steeds meer een alternatief voor de kruiskopschroef. De afmetingen van de torxschroeven en -bouten staan beschreven in ISO 10664-2014 - Torx.[1] Het koptype heeft als voordeel dat de krachtoverbrenging tussen gereedschap en schroef beter is en de kans kleiner is dat het gereedschap uit de kop schiet. De koppeloverdracht bij torx is zo hoog dat het kan gebeuren dat de kop van schroef of gereedschap afbreekt tijdens montage.

Er bestaan verschillende gereedschappen voor het monteren van torxschroeven:

Varianten

  • Torx TR. Net als bij inbus bestaat er ook een torxveiligheidsschroef met een pen in het midden, Torx Tamper Resistant. Dit soort schroef kan alleen met torx TR-gereedschap worden gemonteerd. Tegenwoordig is dit gereedschap ook op webwinkels als AliExpress te verkrijgen en zijn deze schroeven dus niet meer echt veilig. Torx TR-gereedschap is andersom wel te gebruiken voor conventionele torxschroeven. Torx TR wordt ook wel Torx-PIN, Resistorx en antidiefstaltorx genoemd.
  • E-Torx. De dopsleutelvariant, External (uitwendig) Torx, waarbij de schroef en dop eruitzien als een omgekeerde conventionele torx.

Maten

Evenals sleuf- en kruiskopschroeven kennen torxschroeven ook verschillende maten. Echter bij de laatste lukt het niet om gereedschap van een onjuiste maat te gebruiken. De maat moet namelijk exact overeenkomen, en wordt daarom ook op de verpakking (van zowel de schroeven als gereedschap) aangegeven. De maataanduiding bestaat uit een hoofdletter T waarachter een getal te lezen is. De maten lopen van T1 (0,81 mm) tot en met T10 opeenvolgend. Hierna zitten er stappen van vijf tussen de maten (T15, T20, T25, T30, etc.). Uitzondering is tussen T25 en T30 want hiertussen zit ook nog een veelgebruikte variant, T27.

Matentabel torxschroeven en -bouten, metrisch.
Maat bitTorxdiameter[2]Bout met cilinderkopSchroef met verzonken kopBout met bolle kop
T82,30M2,5M2,5
T102,72M3M3M3
T203,84M4M4M4
T254,40M5M5
T274,96M5
T305,49M6M6M6
T406,60M8M8
T457,70M8
T508,79M10M10M10
T5511,17M12M12M12
T6013,20M14M16M16

Zie ook

Zie de categorie Torx van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.