Tokio peil

De Nihon Suijun Genten (Japans: 日本水準原点, "Japans waterpeilreferentiepunt") bevindt zich in een klein gebouw in het (noordelijke) groene gebied voor het parlementsgebouw in Tokio. Het dient als referentiepunt voor het Japanse referentieoppervlak voor hoogten boven zeeniveau, dat in het Japans bekendstaat als Tōkyō-wan heikin kaimen (東京湾平均海面, "gemiddelde zeespiegel [= gemiddelde waterstand] van de Baai van Tokio") of Tokyo Peil (kortweg T.P.), waarbij het woord Peil is afgeleid van het Nederlands. Het Tokio peil is ingevoerd door Isaac Lindo rond 1875.

Uitzonderingen op deze regel zijn eilanden buiten de vier belangrijkste Japanse eilanden.

Het gebouwtje, vastgesteld in 1890 en voltooid in mei 1891, stond op het terrein van de toenmalige Landmeetkundige Dienst van de Generale Staf van het Leger, met een markering op 24,5 m boven zeeniveau. Destijds werd aangenomen dat op deze hoogte en met een fundering tot een diepte van 10 m geen bodemdaling zou optreden. Een heronderzoek na de grote Kanto-aardbeving van 1923 leverde echter een iets lagere waarde op, namelijk 24,4140 m. Een onderzoek na de Tōhoku-aardbeving van 2011 toonde een verdere bodemdaling tot 24,3900 m, evenals een verschuiving van het punt van 0,0110 seconde naar het oosten. Omdat het moeilijk is om de hoogte in Tokio te refereren aan verder weg gelegen eilanden, hebben 37 eilanden hun eigen nulpunt. De hoogte van Okinawa bedraagt bijvoorbeeld 24,4140 m. Zo zijn de waterstanden van de Nakagusuku-baai (中城湾, Nakagususku-wan) gemeten, en die van Miyake vanuit de Ako-baai.

(日本水準原点標庫, Nihon suijun genten-hyō ko) met de referentiezegel heeft momenteel het adres 1-1-2 Nagata-chō, Chiyoda-ku, Tōkyō-to. Dit is het terrein van de Kensei Kinenkan ("Gedenkzaal voor Constitutionele Politiek") van het Japanse Parlement. Het merkteken bevindt zich in het gebouw, op de achterkant van het chrysantenwapen dat buiten zichtbaar is. Ter herdenking van het honderdjarig bestaan van het Tokio Peil werd op 30 mei 1991 door de Japanse posterijen een postzegel van 62 yen uitgegeven met een oplage van 16 miljoen exemplaren. Voor de waterpassing had Lindo van de overheid (Dobokuryo) een Gurley waterpasinstrument te beschikking gekregen.^{[1]:blz154-156} Door veel lobbywerk hadden de Engelsen en Amerikanen hun instrumenten in Japan kunnen verkopen. Later werd ook een instrument gekocht van het Berlijnse bedrijf Carl Bamberg. Het bevindt zich nu in het Nationaal Museum voor Natuurwetenschappen in Tokio.