Tjalkstraat

Tjalkstraat
Flat Tjalkstraat met schildering (oktober 2025)
Geografische informatie
Locatie	Amsterdam
Stadsdeel	Amsterdam-Noord
Wijk	Banne Buiksloot
Begin	Banne Buikslootlaan
Eind	Koopvaarderplantsoen
Algemene informatie
Aangelegd in	1965-1967
Genoemd naar	tjalk
Naam sinds	1965

De Tjalkstraat te Amsterdam is een straat in de wijk Banne Buiksloot in Amsterdam-Noord.

De straat kreeg haar naam op 3 februari 1965 en werd daarbij vernoemd naar het zeilboottype tjalk. Meerdere Nederlandse en Belgische steden kennen een Tjalkstraat. Omringende straten en pleinen in Amsterdam werden ook vernoemd naar schepen; er is een Klipperstraat en Viermasterstraat. Tot die jaren zestig was het agrarisch gebied, maar gemeente Amsterdam bouwde het toen vol in een periode die volgde op de wederopbouw. Er werd veel gebouwd in en om Amsterdam en materiaal was duur. Er kwamen hier gelijkvormige laagbouwflats met portieken, conform het toen nog geldende idee van de tuinstad. Tussen de bebouwing is er veel aandacht voor groen. De Talkstraat komt dan ook nog in het oosten uit op het Koopvaardersplantsoen. Er werd destijds gekozen voor een drietal langwerpige flats, waarbij de balkons uitkeken op speelplaatsen en open ruimtes; een idee overgebleven uit het Algemeen Uitbreidingsplan van Cor van Eesteren en Jacoba Mulder voor Amsterdam Nieuw-West. Er is geen ruimte voor snelverkeer, anders dan een rijstrook met parkeergelegenheid voor de gebouwen. Om uit de straat en wijk te komen, moet men uitwijken naar de grote verkeersader Banne Buikslootlaan, daar waar ook het openbaar vervoer zich bevindt.

Midden jaren zestig werd er gewerkt aan de portiekwoningen, die hier ontworpen zijn voor Lau Peters. De gebouwen bestaan uit betonskelet waartegen baksteen gevels zijn geplaatst. Het skelet is zichtbaar bij de galerijen die vanuit de trappenhuizen die de woningen bedienen en de balkons. De trappenhuizen zijn bij deze flats niet middenin geplaatst, maar sluiten de flats af. De flats bestaan uit vier woonetages boven een begane grond met bergingen. Het geheel wordt afgesloten met een plat dak. De bouwmethode voor meerdere woningen in de wijk kreeg de aanduiding stapelbouw volgens Rijnlandsche Betonbouw Maatschappij (RBM).

Die manier van bouwen heeft tot gevolg dat aan het andere eind (waar zich geen trappenhuis bevindt) bijna geheel blinde gevels (woningbreed en flathoog) ontstonden. Na jaren tegen die bakstenen gevels te hebben aangekeken vond men het tijd voor wat anders. Tegelijkertijd wilde de gemeente Amsterdam en de woningbouwvereniging ook wel af van die somber aandoende bakstenen gevels. Dat viel dan weer samen met de opkomst van streetart in de vorm van muurschilderingen. Ze mocht hier het internationale duo Chicadania en Pez een schildering zetten. Zij hebben daarbij getracht een verbinding te leggen tussen de tjalk en de bewoners van de flats. Die bewoners zijn voor een groot deel afkomstig uit andere delen van de wereld en die door middel van een jongen en meisje op de uitkijk zijn afgebeeld. Uiteraard ontbreekt de tjalk niet. De kleuren blauw en turquoise overheersen. De vissen zijn hier meer stripmatig getekend dan op de schildering van Tim Rodermans in de nabijgelegen Klipperstraat. Opdracht kwam van Stadgenoot en Street Art Museum Amsterdam (SAMA) gevestigd aan het NDSM-plein in Noord. De kunstenaar noemt het Dreaming.^[1]

In 2025 is dit niet de enige vorm van streetart. Een vermoedelijk tijdelijk opgestelde schaftkeet is eveneens voorzien van een schildering met onder andere een draak.

Zie de categorie Tjalkstraat, Amsterdam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.