Tijdzones in Rusland

Rusland telt 11 tijdzones; van UTC+2 tot UTC+12. Dat is het grootste aantal opeenvolgende tijdzones ter wereld.

Het grooste deel van Europees Rusland gebruikt Moskoutijd. Deze tijd wordt afgekort tot MSK en wordt in Rusland gebruikt tussen verschillende tijdzones. Kaliningrad is het enige gebied dat UTC+2 volgt.

Tussen 1981 en 2011 hanteerden zowel de Russische Socialistische Federatieve Sovjetrepubliek als het latere Rusland zomertijd. Deze gold bovenop de decreettijd, waardoor de klokken in de zomer geregeld 2 uur voorliepen op de werkelijke standaardtijd. De eerste invoering van de zomertijd vond plaats op 1 april 1981, toen de klok een uur vooruit werd gezet.^[1][2] Hierdoor kwam Moskoutijd tijdens de zomermaanden uit op UTC+4. Tegelijkertijd schakelde het district Ojmjakonski in Jakoetië van Jakoetsktijd naar Magadantijd, wat resulteerde in een verschuiving van liefst drie uur.

Na het invoeren van zomertijd volgden nog diverse aanpassingen in de tijdzones. Deze werden allen gedaan bij het invoeren van de zomertijd in de rest van het land.

• Op 1 april 1982 veranderde Tsjoekotka van UTC+13/UTC+14 naar UTC+12/UTC+13.
• Vervolgens bleven op 27 maart 1988 de regio’s Saratov en Wolgograd op UTC+4. In de herfst gingen zij mee met Moskou naar UTC+3.^[3]
• Een jaar later, op 26 maart 1989, schakelde Kaliningrad van UTC+3/UTC+4 naar UTC+2/UTC+3. Op dezelfde datum maakten ook Astrachan, Kirov, Oedmoertië, Oeljanovsk en Samara de overstap van UTC+4/UTC+5 naar UTC+3/UTC+4. Daarmee verdween de UTC+4 tijdzone volledig.

Deze wijzigingen weerspiegelen de pogingen van de Sovjetautoriteiten en later de Russische regering om de tijdsindeling beter af te stemmen op regionale behoeften en daglichtpatronen.

Vlak voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd de decreettijd afgeschaft in Rusland. Op 31 maart 1991 ging de klok enkel een uur naar voren in Kaliningrad, Kraj Altaj en Republiek Altaj. Zij gingen respectivelijk naar UTC+3 en UTC+8. Kaliningrad kwam daardoor weer gelijk aan Moskoutijd. Vervolgens gingen de klokken op 20 oktober 1991 een uur terug in het hele land afgezien van Oedmoertië en Samara, die in UTC+4 bleven en zo de tijdzone herinvoerden.

Het afschaffen van de decreettijd was niet populair, waardoor de Opperste Sovjet besloot de wijzigingen terug te draaien. Op 19 januari 1992 gingen daardoor alle klokken weer een uur naar voren, afgezien van de regio's die in 1991 al verschoven waren.

Verdere wijzigingen vonden nog plaats:

• Op 23 mei 1993 wisselde Oblast Novosibirsk naar Omsktijd.
• 2 jaar later, op 28 mei 1995 , deden Kraj Altaj en Republiek Altaj hetzelfde.
• Op 30 maart 1997 ging ook Oblast Sachalin een uur terug naar UTC+9/UTC+10, met uitzondering van het District Severo-Koerilski. Deze eilandgroep uit de kust van Kamtsjatka bleven de tijdzone van de gelijknamige oblast gebruiken.
• Oblast Tomsk maakte op 1 mei 2002 de overstap naar Omsktijd.

In november 2009 stelde president Medvedev voor om het aantal tijdzones binnen Rusland te verminderen en de zomertijd af te schaffen. De Oblast Samara en de autonome republiek Oedmoertië ten westen van de Oeral, die als enige gebieden in Rusland UTC+4 gebruikten, gingen over op Moskoutijd (UTC+3) en de autonome okroeg Tsjoekotka en het schiereiland Kamtsjatka, beide in het uiterste oosten van het land, gingen over van UTC+12 naar Magadantijd (UTC+11). De Oblast Kemerovo ging over op Omsktijd (UTC+6). De Russische regering zou tot 2011 gaan onderzoeken of meer tijdzones kunnen verdwijnen zonder dat de Russen er schade van ondervinden.^[4][5][6]

Op 8 februari 2011 maakte president Medvedev bekend na ingaan van de eerstvolgende zomertijd, op 27 maart 2011, niet meer terug te schakelen naar wintertijd in oktober 2011, met uitzondering van enkele gebieden in Jakoetië.^[7] Redenen hiervoor waren onder andere dat de aanpassing aan wintertijd elk jaar zorgde voor extra stress en ziektes onder de bevolking.^[8] Door deze maatregel ontstond een extra tijdverschil met de rest van de Europa van 1 uur tussen eind oktober en eind maart. Het tijdsverschil van Nederland en België met bijvoorbeeld Moskou bedroeg gedurende de zomer 2 uur, maar in de winter 3 uur.

Nadat Rusland de Krim annexeerde, werden de klokken aldaar gelijk gezet met Moskou.^[9] Dit betekende dat de klokken 2 uur vooruit gingen op 30 maart 2014, mede omdat Oekraïne nog wel gebruik maakte van wintertijd.^[10][11]

In de zomer van 2014 werd de wijziging van Medvedev uit 2010 teruggedraaid.^[12] Rusland heeft sindsdien weer 11 tijdzones. Op 26 oktober van dat jaar werd teruggegaan naar de standaardtijd (wintertijd).^[12][13] Er werd geen zomertijdregeling ingevoerd. Tegelijkertijd vonden er verdere wijziginen plaats. Oedmoertië en Samara, bleven opnieuw in UTC+4. Ook Oblast Kemerovo (UTC+7) en Tsjoekotka en het schiereiland Kamtsjatka (UTC+12) lieten de klokken ongewijzigd. Aan de andere kant van het spectrum zetten Oblast Magadan en Kraj Transbaikal de klokken 2 uur terug in plaats van 1. Sinds deze wijziginen bedraagt het tijdsverschil van Nederland en België met Moskou in de zomer 1 uur en in de winter 2 uur.

Gedurende 2016 gingen opnieuw een aantal klokken naar voren om te komen tot de huidige tijdzones. Oblasten Astrachan, Oeljanovsk en Saratov voerden Samaratijd in. Kraj Altaj, Republiek Altaj, Oblast Novosibirsk en Oblast Tomsk gingen allen over op Krasnojarsktijd, waardoor Omsktijd gereduceerd werd tot enkel de gelijknamige oblast. Kraj Transbaikal voerde Jakoetsktijd in. Oblast Sachalin en Oblast Magadan gingen naar UTC+11.^[14] Hiermee kwam na bijna 20 jaar ook een einde aan de dubbele tijdzone in Sachalin, aangezien het District Severo-Koerilski al gebruik maakte van de betreffende zone.

Op 28 oktober 2018 Wolgograd over op Samaratijd.^[15] Wikinieuws Deze maatregel werd op 27 december 2020 weer ongedaan gemaakt.^[16][3]

Vooral gebieden in Siberië lopen ver voor op de zonnetijd, wat betekent dat de zon pas ver na 12 uur op zijn hoogst staat. In Europees Rusland zijn de verschillen kleiner doordat de meeste gebieden Moskoutijd aanhouden.

Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Time zones of Russia op Wikimedia Commons.