Theezakje

Een theezakje of theebuiltje is een poreus papieren zakje, gevuld met gedroogde theebladeren. Aan het theezakje kan een draadje bevestigd zijn waarmee het zakje uit het water van een theepot kan worden gehaald. Het is de industriële vorm van het thee-ei. Een theetip wordt gebruikt als opvang van het gebruikte theezakje.

Het theezakje is uitgevonden door de New Yorkse groothandelaar Thomas Sullivan, dankzij toeval. In 1904 stegen de prijzen van tinnen blikken aanzienlijk, daarom besloot Sullivan om de theemonsters in kleine zijden zakjes naar zijn klanten te sturen. De klanten hadden niet in de gaten dat ze de thee uit het zakje moesten halen en deden de thee met zakje en al in het water. Het bleek nog goed te werken ook. Deze uitvinding van het theezakje is hiermee een voorbeeld van een serendipiteit.^[1]

De Duitser Adolf Rambold ontwikkelde het zakje in 1929 verder, waardoor het zijn huidige vorm kreeg: twee dubbelgevouwen theekamers met een nietje aan de bovenkant.^[2] In datzelfde jaar kreeg Rambold hierop patent. Het theezakje heeft de theecultuur sindsdien wereldwijd veranderd.

Omdat de thee, naarmate de theebladeren langer in het water 'trekken', steeds meer cafeïne bevat en bitter zal gaan smaken, is het zaak de bladeren tijdig te verwijderen. Met een theezakje is dat erg eenvoudig. Volgens sommige theedrinkers kan het papier ook de smaak gaan beïnvloeden.

Eénkopsbereidingen worden steeds populairder. In dit geval zal men ook het zakje de tijd moeten gunnen om te trekken volgens de traditionele methode, waarbij het heet water eerst in het kopje gedaan dient te worden alvorens het theezakje er in te doen. Dit voorkomt dat men alleen water krijgt met een kleurtje en niet de geurige kruidige smaak. Om het natte zakje niet op het schoteltje of de tafel te hoeven leggen, zijn speciale bordjes in omloop. Thee in zakjes is in een veelheid aan smaken te verkrijgen.

Theemengers voor theezakjes gebruiken overgebleven gruis of stof of gruis van de theeproductie. Dit heeft aanzienlijk minder smaak dan theebladeren, zoals bij de losse thee. Aangaande theezakjes met smaakjes is het idee dat de consument juist de extra smaakjes wil, en dat een compromis van de kwaliteit van de thee acceptabel is.

In de eenvoudige theezakjes van 'smaakjes-thee' (bijvoorbeeld sinaasappel of perzik) worden stukjes gedroogd fruit toegevoegd, die echter nauwelijks iets aan de smaak toevoegen, dat is slechts suggestie ten bate van marketing. Voor de smaak wordt aroma aan thee toegevoegd . Echter ook eenvoudige Earl Grey en muntthee bevatten nogal eens aroma’s in de vorm van aroma-korrels. Als het voornamelijk de aroma-korrels zijn die de smaak maken en de thee in de zakjes van lage kwaliteit is, is er strikt genomen meer sprake van een hete drank met limonadesmaak, dan van thee.

De korrels zijn meestal gemaakt van suikers (zoals maltodextrine), zetmeel, gommen (zoals arabische gom) of vetten, die als drager dienen en waar de aroma's zijn opgesloten (dit heet micro‑encapsulatie). De buitenkant van de korrel lost op in warm water, zwelt op en breekt, en de inhoud verspreidt zich door het water. De aroma's zijn vluchtig en verdampen makkelijk. Het gevolg is een 'explosie' van geur zodra er heet water op een theezakje wordt gegoten, wat dus gezien mag worden als een bedenkelijke eigenschap. Voor het kenmerk 'natuurlijk aroma' moet het voor 95% een natuurlijke basis hebben, al kan die resterende 5% op chemische basis de volledige smaak veroorzaken. ^[3]

Voorbeeld: de variatie van Earl Grey in hulpstoffen in theezakjes

Earl Grey krijgt zijn smaak van bergamotolie (citrusvrucht uit Italië). Traditioneel werd de olie op de theebladeren gesprenkeld. Dat is bewerkelijker, daarom worden bergamot-aroma’s worden ingesloten in een aroma-dragers en aan het theezakje toegevoegd.

Traditionele Earl Grey gebruikt bergamot, Moderne Earl Grey (zakjes) aroma‑korrels en Earl Grey met 'natuurlijk aroma' op zichzelf betekent niet dat de geur van bergamot komt, het kan uit andere planten worden gehaald (er staat niet bij welk natuurlijk aroma). Echte bergamotolie ruikt bloemig, licht bitter, lavendelachtig met citrus en is complex, de geur komt langzaam vrij en de geur blijft hangen in de neus. Synthetische bergamot ruikt eenvoudig, citroenachtig, soms synthetisch, de smaak is fel en kort.

Door het verpakken in theezakjes kunnen deze variaties onopgemerkt blijven. Het loont de moeite te onderzoeken in de winkel welke variant er gebruikt is.

Bronnen, noten en/of referenties

1. ↑ Tea Muse, The Tea Bag: Let it Loose!
2. ↑ Quest, Theekamers, mei 2007, blz. 11.
3. ↑ Keuringsdienst van waarden over thee-aroma

Mediabestanden

Zie de categorie Theezakjes van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.