Tegelgevangenis
| Tegelgevangenis | ||||
|---|---|---|---|---|
De hoofdingang van de Tegelgevangenis | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Reinickendorf, | |||
| Adres | Seidelstraße 39 | |||
| Coördinaten | 52° 34′ NB, 13° 18′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1898 | |||
| Gereed | 1906 | |||
| Huidig gebruik | Gevangenis | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | cultureel monument | |||
| Detailkaart | ||||
![]() | ||||
| ||||
De Tegelgevangenis is gelegen in de wijk Berlijnse wijk Tegel in het district Reinickendorf. Het is een van de grootste gevangenissen van Duitsland, met een lange geschiedenis.
Geschiedenis

Met de bouw van de gevangenis werd in juli 1896 begonnen. De eerste gevangen namen er in oktober 1898 hun intrek. Een opvallende blikvanger was de kerk in neogothische stijl met twee torens. In 1906 was de complete bouw afgerond. In 1916 werd de Afdeling I omgebouwd tot militaire gevangenis. De bewakers werden geleverd door het leger. In 1931 werd afdeling drie ook bij de militaire gevangenis gevoegd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zaten er ook veel tegenstanders van het naziregime vast in de Tegelgevangenis, zoals Dietrich Bonhoeffer en Helmuth James von Moltke. Na de inname van Berlijn door de geallieerde troepen werden alle gevangenen vrijgelaten. In juli 1945 namen de Franse bezettingsmacht de zeggenschap over de gevangenis over. De Tegelgevangenis kwam na de overdracht aan Duitsland in oktober datzelfde jaar direct weer in gebruik.
De gevangenis werd in 1957 uitgebreid met vijf wachttorens. In respectievelijk 1979 en 1988 volgde de bouw van een vijfde en een zesde afdeling. Afdeling I stond vanaf 2012 leeg en werd in 2018 gesloopt omdat het te verouderd was.
Anno 2025 bestaat de gevangenis uit vijf afdeling, zowel voor kort- als langgestraften. De maximale capaciteit beslaat 867 gevangenen. Er werken meer dan zeshonderd mensen in de gevangenis. Het hele terrein beslaat meer dan dertien hectare. De buitenmuur is bijna 1,5 kilometer lang en de gevangenis heeft dertien wachttorens.
Bekende gevangenen
De gevangenis kende in de loop van de geschiedenis verschillende bekende gevangenen:
- Andreas Baader
- Erich Bauer
- Dietrich Bonhoeffer
- Dennis Cuspert
- Alfred Delp
- Franz Jägerstätter
- Dieter Kunzelmann
- Bernhard Lichtenberg
- Helmuth James von Moltke
- Carl von Ossietzky
- Thomas Rung
- Wilhelm Voigt
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Justizvollzugsanstalt Tegel op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
