Technisch secundair onderwijs

Technisch secundair onderwijs of tso is de verzamelnaam voor technische studierichtingen vanaf het derde jaar secundair onderwijs in Vlaanderen. Vanaf het eerste en tweede jaar (de eerste graad) zijn technische opties mogelijk, maar de onderwijsvorm tso komt er pas vanaf de tweede graad.

Sinds de onderwijshervorming van 2019-2024 is er naast de opdeling tussen tso, kso (kunstsecundair onderwijs), aso (algemeen secundair onderwijs) en bso (beroepssecundair onderwijs) een onderscheid in drie finaliteiten: arbeidsmarktfinaliteit, doorstroomfinaliteit en de dubbele finaliteit. Deze laatste is een voorbereiding op zowel de arbeidsmarkt als doorstoom naar hogere studies (elk Vlaams diploma secundair onderwijs geeft in tegenstelling tot het Nederlands equivalent toegang tot de universiteit). Tso-opleidingen hebben een:

  • doorstroomfinaliteit: meer theoretische opleidingen die voorbereiden op verdere studies in het hoger onderwijs, meestal aan een hogeschool, bijvoorbeeld Sociale en Technische Wetenschappen, Technologische Wetenschappen, Industriële Wetenschappen, Elektromechanica, Techniek-wetenschappen en Handel
  • dubbele finaliteit (doorstroom/arbeidsmarkt): meer praktische opleidingen die voorbereiden op verdere studies (specialisatiejaar, graduaatsopleiding of bacheloropleiding) of onmiddellijke tewerkstelling, bijvoorbeeld Elektromechanische technieken, Elektrotechnieken, Houttechnieken, Mechanische vormgevingstechnieken en Hotel

Tso, kso en bso-leerlingen kiezen een domeingebonden studierichting (in tegenstelling tot het domeinoverschrijdende aso) binnen een van de acht studiedomeinen (ter vervanging van de studiegebieden):

  • Economie en organisatie
  • Kunst en creatie
  • Land- en tuinbouw
  • Maatschappij en welzijn
  • Sport
  • Stem
  • Taal en cultuur
  • Voeding en horeca

Binnen elk studiedomein zijn er studierichtingen in de drie finaliteiten. Zo biedt een domeinschool binnen een (of meerdere) domeinen opleidingen die gericht zijn op doorstroom, arbeidsmarkt of allebei (de dubbele finaliteit).

Binnen het tso vormen de tweede graad (het derde en vierde leerjaar) en de derde graad (het vijfde, zesde en eventueel zevende leerjaar) in principe één opleiding. Toch is veranderen van studierichting tot en met het eerste leerjaar van de derde graad quasi onbeperkt mogelijk. In de praktijk zijn het vooral leerlingen die moeite hebben met theoretische aspecten die overstappen naar een arbeidsmarktgerichtere opleiding binnen eenzelfde domein. Sommige gespecialiseerde richtingen starten pas in de derde graad als volledige opleiding met de tweede graad als algemeen oriënterende voorbereiding op een reeks specialisaties.

Op het eind van het 6de jaar tso is er een geïntegreerde proef (GIP) waarin de leerling aantoont de belangrijkste kennis, vaardigheden en attitudes meester te zijn. Daarnaast omvatten de meeste tso-richtingen een stage in een bedrijf om de schooltheorie toe te passen in de praktijk. Die stage kan in bepaalde richtingen al beginnen in het eerste jaar van de derde graad (vijfde jaar) en eindigen in het tweede of derde jaar van de derde graad (zesde of zevende jaar).

Het zevende jaar tso is een specialisatiejaar waarin een aantal algemene vakken kunnen worden vervangen door meer vakspecifieke inhoud. Vanaf 2008-2009 werd dit zevende specialisatiejaar omgevormd tot "Se-n-se" (secundair-na-secundair), een hbo5-opleiding.

In Vlaanderen krijgen technische opleidingen weinig waardering. Net zoals in Nederland is het aanzien behoorlijk laag in vergelijking met andere Europese landen. Dit werd bevestigd door een studie uit 2013 die aantoonde dat er veel meer waardering is in landen zoals Finland of Oostenrijk.[1][2] Volgens onderwijsexpert Dirk Van Damme vraagt de kwaliteitserosie in het Vlaamse onderwijs om een nieuw verhaal.[3]

Zie ook

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.