Russische paardenbloem
| Russische paardenbloem | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||||||||
| Taraxacum kok-saghyz L.E.Rodin | ||||||||||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||||||||||
Russische paardenbloem op  Wikispecies | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Russische paardenbloem (Taraxacum kok-saghyz) is een plantensoort uit de composietenfamilie (Asteraceae).
Determinatie
Russische paardenbloem is een overblijvende, kruidachtige plant die een hoogte kan bereiken van 4–15 cm. Ze vormt een bladrozet en een penwortel. In alle plantendelen komt melksap voor. De bladsteel is bleekgroen en gevleugeld. Het smalle tot omgekeerd lancetvormige, blauwachtig-grauwgroene, vlezige blad is 3–7 cm lang en 1,2–3 cm breed. De bladrand is diep ingesneden, regelmatig gelobd tot veerdelig. De twee tot drie (vijf) paar slippen zijn breed driehoekig. Het blad is meestal kaal, maar er kunnen ook enkele haren op voorkomen.[1]
De soort bloeit in China vanaf het late voorjaar tot het begin van de zomer. De lichtgroene tot roze bloemsteel is behaard. De bloeiwijze is een hoofdje van 2–3 cm breed. Het omwindsel bestaat uit 8–10, niet dakpansgewijze zittende, lichtgroene, eirond-lancetvormige tot smal eironde schutblaadjes. De buitenste schutblaadjes zijn 5,5–7 mm lang en 1,2–2 mm breed en 1–2,5 mm korter dan de binnenste. De randen zijn witachtig lichtgroen of vliezig. De lintbloemen zijn lichtgeel. De binnenste lintbloemen zijn getand. De nerven zijn felgeel gekleurd.
De vrucht is een lichtgrijs strobruin, 2,8–3,8 mm lang en 0,7–0,9 mm breed nootje. De snavel is 3–4,5 mm lang. De witte pappus is 3,5–4,5 mm lang.[1] Het aantal chromosomen is 2n = 16.
Verspreiding
Het natuurlijke verspreidingsgebied van Russische paardenbloem strekt zich uit over Kazachstan en het westen van Xinjiang.
Gebruik
In de Sovjet-Unie werd Russische paardenbloem gebruikt voor het fabriceren van rubber. Er werden speciale landbouwwerktuigen voor ontwikkeld en speciale fabrieken gebouwd. In 1941 was het areaal paardenbloemen 67.000 ha groot en waren er meer dan 10.000 kolchozen bij betrokken. In bepaalde jaren voorzag de paardenbloementeelt in 30% van de rubberbehoefte van de Sovjet-Unie. Eén ha Russische paardenbloemen levert 150 kg rubber tegen 2000 kg per ha voor Braziliaanse rubberboom. Door de opkomst van synthetisch rubber ging de betekenis van de paardenbloementeelt voor de productie van rubber verloren.[2]
Voor Russische paardenbloem is er mogelijk weer toekomst doordat wereldwijd steeds meer rubberbomen worden aangetast door de schimmel Microcyclus ulei. Wageningen University & Research heeft daartoe onderzoek verricht en in Zeeland is er daartoe in het najaar van 2016 een proef van een halve ha aangeplant.[3] Inmiddels zijn van het gewonnen rubber fietsbanden gemaakt.
Russische paardenbloem is ook interessant omdat de wortel behalve 15% latex (de grondstof voor natuurlijk rubber) ook nog eens 40% inuline (een voedingsvezel en grondstof voor de zoetstof fructose) bevat.[4]
Externe links
- Taraxacum kok-saghyz met foto's
- Racefietsband van Taraxacum kok-saghyz-rubber
- WUR-onderzoek op YouTube
- 1 2 Xuejun Ge, Jan Kirschner & Jan Štěpánek: Taraxacum: Taraxacum kok-saghyz, S. 312 - textgleich online wie gedrucktes Werk, In: Wu Zheng-Yi, Peter H. Raven & Deyuan Hong (Herausgeber): Flora of China, Volume 20–21 - Asteraceae, Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und St. Louis, 12. November 2011. ISBN 978-1-935641-07-0
- ↑ Sterk, A.A., met bijdragen van C.H. Hommels e.a. Paardebloemen, planten zonder vader. Variatie, evolutie van het geslacht paardebloem (Taraxacum) Utrecht 1987 ISBN 90-5011-009-6 blz. 285 - 286
- ↑ Proef in Colijnsplaat om rubber uit Russische paardenbloem te maken (video)
- ↑ http://www.wur.nl/nl/nieuws/Russische-paardenbloem-als-duurzame-bron-van-rubber-en-inuline.htm