Tamar (Lommel)

Tamar
Locatie
Adres Vlasstraat 51, 3920 Lommel, België
Coördinaten 51° 13′ NB, 5° 18′ OL
Status en tijdlijn
Opening 1970
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Tamar was een moederhuis in de Belgische stad Lommel gerund door de congregatie Zusters Kindsheid Jesu. Het werd in 1970 geopend op de zolder van het Maria Middelares ziekenhuis en was vanaf 1976 gevestigd in een eigen gebouw naast het ziekenhuis.

Misbruikgeschiedenis

Tamar is meermalen in het nieuws gekomen door verhalen van gedwongen adopties, ongewilde sterilisaties van jonge meisjes[1] en ernstige vormen van misbruik van ongehuwde, zwangere meisjes[2], waaronder opsluiting en dwangarbeid.

Veel van de meisjes werden gedwongen om in Frankrijk anoniem te bevallen. Anoniem bevallen, ofwel Sous X (onder X) was in Frankrijk mogelijk, maar in België verboden[3]. Kinderen werden na de bevalling op illegale wijze terug naar België gesmokkeld door de zusters. De archieven van Tamar zijn in de jaren 80 in brand gestoken door de nonnen, omdat er een strengere adoptiewet in de maak was[4].

In 2012 werd de Belgische seksuologe, auteur en televisiepresentatrice Kaat Bollen ontslagen door Tamar, waar ze als psychologe werkzaam was. Dit vanwege het uitkomen van haar boek Het Schaamhaarboek in 2011. De media-aandacht die het boek genereerde, resulteerde in haar ontslag.[5]

Tijdens hoorzittingen over gedwongen adopties in het Vlaams Parlement in 2014 weigerde de directie van Tamar excuses aan te bieden aan de slachtoffers van de misstanden. Volgens ex-directrice Josse Tips werden de adopties voornamelijk uitgevoerd “op vraag van ouders”.[6] Dit is door diverse getuigenissen van afstandsmoeders tegengesproken.[7]

In 2024 deed Peter, een van de in de documentaire De nonnen geportretteerde geadopteerden, aangifte van zijn eigen ontvoering door de nonnen van Tamar. Daarmee was hij de eerste persoon in de Belgische geschiedenis die in een adoptiedossier aangifte deed van zijn eigen ontvoering. In de documentaire zijn beelden te zien van het moment waarop hij het politiebureau in Lommel binnenloopt om de aangifte te doen. Kort daarna volgde getuige Lieve met een gelijkaardige aangifte. Het parket seponeerden beide dossiers wegens verjaring. Peter verklaarde later dat hij pas via een journalist op de hoogte werd gebracht van deze seponering.[8] Een van de geadopteerden vertelt hoe een dode baby aan haar moeder werd getoond, terwijl ze zelf verkocht werd voor één miljoen frank[9]

In de media

Boeken

Al vanaf 2003 wordt Tamar genoemd in diverse boeken over gedwongen adopties, zoals het boek Kleine zondaars van Carine Hutsebaut uit 2003, Het verdriet van adoptieland van Marleen Adriaens uit 2012 en Zusters zonder liefde van Jan Stevens uit 2024.

Documentaires

In 2012 heeft het reportageprogramma Koppen van de VRT een aflevering met titel Ongewenst zwanger in de jaren ‘70 getoond over gedwongen adopties in het verleden waar ook het moederhuis Tamar in terugkwam als voorbeeld.[10][11]

In de documentaire Adoptions forcées : le marché des enfants belges (RTBF) uit 2024 werd ook aandacht besteed aan het moederhuis Tamar in Lommel. De documentaire onderzoekt het Belgische systeem van gedwongen adopties en noemt Tamar als een van de betrokken instellingen.[12][13]

Tamar zal terugkomen in een aflevering over gedwongen adopties in de documentaire serie De Nonnen die in het najaar van 2025 zal worden uitgezonden op VTM. Na de publicatie van de eerste aflevering kwamen getuigenissen naar voren over misbruik door zusters binnen de muren van het weeshuis Sint-Vincentius te Zelem. Deze onthullingen vormden de directe aanleiding voor het parket van Limburg om een gerechtelijk onderzoek te starten.[14] Als reactie hierop werd op de website van de Belangengroep Tamar Lommel een bericht gepubliceerd naar aanleiding van deze aankondiging van het parket. De groep gaf aan te verwachten dat een soortgelijke aankondiging zal volgen na de uitzending waarin het voormalige moederhuis Tamar in Lommel centraal staat. In het bericht wordt onder meer gesteld: "Er is geen excuus meer om nog langer te wachten" en "Te lang is het leed van mensen in dergelijke instellingen, zoals Zelem en Lommel, genegeerd".[15] Een van de geadopteerden uit Tamar vertelt hoe een dode baby aan haar moeder werd getoond, terwijl ze zelf verkocht werd voor één miljoen frank.[9]

Film

De Belgische langspeelfilm Little Black Spiders[16] uit 2012 van Patrice Toye is een fictief verhaal, geïnspireerd op waargebeurde feiten doorheen de geschiedenis van Tamar.

Podcast

Tamar komt veelvuldig terug tijdens de getuigenissen in de vierdelige podcastserie Kinderen van de Kerk uit 2023. Het beeld dat daaruit naar voren komt, is dat de zusters van Tamar kinderen tegen de wil van hun moeders hebben afgenomen en hier betaald voor hebben gekregen. Het verwijt dat gemaakt wordt in deze podcast is dat hier sprake was van witwassen van kinderen als een vorm van mensenhandel.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.