Synagoge (Bussum)

Synagoge van Bussum
	Synagoge Bussum (2025)
Algemene informatie
Plaats	Kromme Englaan 1a
Land	Nederland
Adres	Kromme Englaan 1a
Status en bestemming
Status	in gebruik
Architectuur
Architect	Jacobus Baars (verbouwing tot synagoge in 1931)
Bouwjaar/-periode	1931
Bouwmateriaal	baksteen, hout
Portaal	Jodendom

De synagoge van Bussum is een synagoge in de Nederlandse gemeente Gooise Meren. Als synagoge is het gebouw in gebruik sedert 1931. Daarvoor was het gebouw in gebruik als kerk van de Hersteld Apostolische Gemeente.

Geschiedenis

In het begin van de twintigste eeuw vestigden de eerste Joden zich in Bussum. Als uiting van de onderlinge verbondenheid werd in 1911 de 'Vereeniging tot Behartiging der Belangen van de Joden' opgericht. Vanaf dat jaar werden er eveneens synagogediensten gehouden in privé-woningen.^[1]

Rond 1917 werd door een groep Asjkenazische Joden een eigen Joodse Gemeente opgericht. Een in gebruik genomen synagoge aan de Havenstraat (hoek Hoogeweg) in Bussum werd al snel te klein.^[2]^[1] Daarop werd de voormalige kerk van de Hersteld Apostolische Gemeente aan de Kromme Englaan gekocht. Die werd in 1931 door architect Jacobus Baars omgebouwd tot synagoge.^[3]

Rond de synagoge zaten in de oorlogsjaren veel Joden uit de omgeving van Bussum ondergedoken. Relatief veel onderduikers in Bussum hebben de oorlog overleefd, o.a. Hans Keilson.^[4]^[1] Door de actieve S. van Gelder werd in Bussum aan het eind van de oorlog ook de krant De Keten - periodiek voor ondergedoken Joden in Nederland (Hasjalsjèeleth) uitgegeven.^[5]

In 1956 werd de synagoge uitgebreid. Een restauratie vond plaats in 1983. De Bussumse synagoge is in de 21e eeuw een levendige ontmoetingsplek van de Joodse gemeenschap in de omgeving. Er is geen rabbijn aan de gemeente verbonden; de diensten worden geleid door een eigen voorganger.^[6]