Strijkkop

Strijkkop is een term voor het ontstekingsmechanisme van bepaalde oudere of illegale vuurwerksoorten. Het bestaat uit een klein kopje met een chemische laag die door wrijving (strijken) ontbrandt — net zoals bij een lucifer. Dit mechanisme werd vroeger gebruikt om vuurwerk op een relatief eenvoudige manier te ontsteken.

Strijkkoppen zijn ontstaan in de 19e eeuw, toen men experimenteerde met verschillende manieren om vuurwerk betrouwbaar aan te steken. Toen lonten nog minder betrouwbaar of moeilijker te produceren waren, bood de strijkkop een compacte, goedkope oplossing. In de 20e eeuw werden ze toegepast in onder meer consumentenknalvuurwerk en technische ontstekers.

Het nadeel is dat de ontsteking moeilijk voorspelbaar is. Door trillingen, druk of schokken kan de verbranding per ongeluk starten, wat risico’s met zich meebrengt.

Vanwege veiligheidszorgen is het gebruik van strijkkoppen in Nederland verboden. In Nederlandse regelgeving valt het vuurwerk met strijkkoppen onder illegaal vuurwerk.

Volgens veiligheidsdocumenten is dit type gevaarlijk omdat je niet goed kunt inschatten wanneer het afgaat.

Daarnaast gelden er strenge straffen voor bezit, verkoop of import van dergelijk vuurwerk: mensen kunnen een boete krijgen én een aantekening op hun strafblad.

In sommige andere landen komt vuurwerk met strijkmechanismen, soms “strijkers” genoemd, nog wel voor. Dit type vuurwerk kan in die landen legaal zijn, of op zijn minst minder streng gereguleerd dan in Nederland. In Nederland daarentegen is het bezit, de verkoop en het afsteken van soortgelijk vuurwerk verboden.

De naam strijkkop bestaat uit twee delen: strijken, wat “iets langs een oppervlak bewegen” betekent, en kop, wat hier “uiteinde” of “top” betekent. Het woord drukt dus precies uit dat het kopje van de ontsteker langs iets moet wrijven om vuur te veroorzaken.