Sterretje (vuurwerk)

Een sterretje, ook wel flikkerster of sterrenflikker, is een vorm van vuurwerk die langzaam brandt en daarbij vonken en lichteffecten produceert. Het wordt vaak gebruikt bij feestelijke gelegenheden en wordt meestal met de hand vastgehouden of in een houder geplaatst. Een sterretje is een pyrotechnisch product dat bij verbranding hoge temperaturen kan bereiken.

Een sterretje bestaat doorgaans uit een metalen draad met een lengte van ongeveer 20 tot 75 centimeter. Deze draad fungeert als drager en handvat. Het uiteinde van de draad wordt één of meerdere keren gedoopt in een stroperig pyrotechnisch mengsel, ook wel sas genoemd. Wanneer dit opgedroogd is, bedekt dit de draad voor ongeveer twee derde.

Vaak zijn de staafjes voorzien van een coating om oxidatie van het metaalpoeder te voorkomen.

Het pyrotechnische mengsel bestaat uit:

• een oxiderend middel (kalium- of bariumnitraat)
• brandstof (houtskool of zwavel)
• metaalpoeder (ijzer of aluminium)
• bindmiddel (suiker of zetmeel)

In sommige samenstellingen vervult het bindmiddel tevens de functie van brandstof.

De voor sterretjes kenmerkende vonken ontstaan door de snelle verbranding van metaalpoeder. Het oxiderende middel zorgt daarbij voor de benodigde zuurstof. Door toevoeging van zouten van verschillende metalen kunnen vlamkleuren worden opgewekt. Bariumnitraat of -chloride geeft een bleekgroene vlam, koperchloride zal een blauwgroene vlam geven. Calcium- en strontiumzouten geven aanleiding tot rode vlammen.

Sterretjes worden vaak als onschuldig vuurwerk beschouwd en soms aangeduid als koud vuur, hoewel de temperatuur in de kern van de vlam kan oplopen tot circa 1100 °C.^[1] Voorlichtings- en veiligheidsorganisaties, waaronder de brandweer en organisaties voor letselpreventie, benadrukken dat vuurwerk uitsluitend buiten moet worden afgestoken en dat ook bij zogenoemd licht of kindervuurwerk risico’s bestaan voor gebruikers en omstanders.^[2][3]

Onderzoek naar vuurwerkgerelateerde verwondingen toont aan dat sterretjes een aanzienlijk aandeel hebben in het totale aantal letselongevallen; een rapport van de U.S. Consumer Product Safety Commission over 2013 noemt sparklers als betrokken bij een substantieel deel van de in de Verenigde Staten behandelde vuurwerkverwondingen.^[4]

In enkele ernstige branden speelden sterretjes of vergelijkbare pyrotechnische vonkbronnen een rol, waaronder de brand in Café ’t Hemeltje (2001) en een brand tijdens oud en nieuw 2025–2026 in Crans-Montana.