Staßfurt

Staßfurt

Stad in Duitsland
Situering
Deelstaat	Saksen-Anhalt
Landkreis	Salzlandkreis
Coördinaten	51° 52′ NB, 11° 34′ OL
Algemeen
Oppervlakte	146,67 km²
Inwoners (31-12-2020[1])	24.618 (168 inw./km²)
Hoogte	73 m
Burgemeester	René Zok (CDU)
Overig
Postcodes	39418, 39443, 39446
Netnummers	03925, 039265 (Löderburg), 039266 (Förderstedt teilw., Glöthe)
Kenteken	SLK
Stad	Kernstad en 14 Ortsteile
Gemeentenr.	15 0 89 310
Website	Officiële website
Locatie van Staßfurt in Salzlandkreis
Foto's
Staßfurt, brug over de Bode
Portaal    Duitsland

Staßfurt is een stadje in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, gelegen in de Landkreis Salzlandkreis. De plaats telde op de peildatum van de meest recente statistiek 24.618 inwoners.^[1]

• 
  Stadhuis van Staßfurt

De gemeente bestaat uit de Kernstadt en 14 Ortsteile:

Tussen haakjes: het aantal inwoners eind 2024 (totaal gehele gemeente: 24.371). Deze bevolkingscijfers zijn door de Duitse Wikipedia in januari 2025 ontleend aan een artikel over de gemeente Staßfurt in een plaatselijke krant.

• 
  Kaart van de landschappen in deze streek, rechtsonder Staßfurt.

Staßfurt ligt ten zuiden van Maagdenburg, aan de rivier de Bode. Het ligt aan de zuidelijke rand van een vruchtbaar, voor intensieve akkerbouw geschikt gebied, de zogenaamde Magdeburger Börde , rechts op bovenstaande kaart. In de bovenste grondlaag zit veel löss.

De stad lijdt onder de gevolgen van bodemdaling na de grootschalige mijnbouw, zie hierna.

• 
  Kaart van Blaeu uit 1645. Staffurdt ligt in het zuiden van het geel gemarkeerde gebied (Aartsbisdom Maagdenburg), iets rechts van het midden op de kaart
• 
  Door paardenkracht aangedreven zoutziederij (1817)
• 
  Hier ongeveer lagen de zoutmijnen van de „v.d.Heydt“ en „v.Manteuffel“, in de jaren-1850
• 
  Winningsgebied zoutmijnen v.d.Heydt en v.Manteuffel, 19e eeuw
• 
  Sodafabriek Staßfurt
• 
  De Stadtsee te Staßfurt
• 
  TS Staßfurt, fabriek van TV- toestellen en satellietontvangers
• 
  Historisch tramrijtuig te Staßfurt

Staßfurt, gelegen aan een voorde in de Bode, wordt in 805 voor het eerst in een document vermeld. Karel de Grote liet toen een troepenschouw plaatsvinden in Starasfurt an der Bode, de oude^[3] voorde aan de Bode. Staßfurt verkreeg in 1180 stadsrechten. In de daaropvolgende eeuwen was de omgeving van Staßfurt een grensgebied tussen het wereldlijke territorium van het Aartsbisdom Maagdenburg en het vorstendom Anhalt. Vanaf 1680 lag Staßfurt in de Mark Brandenburg, die in de 18e eeuw in Pruisen opging.

De gemeente ligt in een zeer vruchtbaar akkerbouwgebied, de met een lösslaag bedekte Magdeburger Börde. Rondom de stad liggen dan ook een aantal vanouds welvarende boerendorpen.

De gemeente is bekend vanwege de tot dan toe in Europa nooit eerder toegepaste grootschalige winning van kalizout, die hier, in twee ondergrondse mijnen, reeds in 1852 begon. Deze mijnbouw was rendabel, maar bleek al na enkele decennia rampzalige gevolgen te ontwikkelen. Er stroomde regelmatig water door de mijngangen. Dat verontreinigde afvalwater veroorzaakte ernstige milieuvervuiling. Nog gevaarlijker was het feit, dat er bodemdaling boven de mijngangen optrad. De stad Staßfurt lag ten dele in dit verzakkende gebied. Tussen 1884 en 1900 werden alle mijnbouwactiviteiten beëindigd. In het hier en daar 7 meter verzakte gebied begon Staßfurt letterlijk ineen te storten, en in 1905 was men genoodzaakt, de gehele binnenstad te slopen. Aan de zuidkant bleef een gedeelte van de middeleeuwse stadsommuring gespaard. Ter plaatse bevindt zich tegenwoordig een meer, de Stadtsee. Ook nadien moesten nog gebouwen vanwege de verzakkingen en het instortingsgevaar worden afgebroken. Pas in 1994 wist men, door de bouw van een ingewikkelde betonnen constructie, de verzakkingen te beteugelen.

Aan de noordkant van de stad is nog een zout verwerkende fabriek gevestigd, en ten noordoosten van de stad, bij Förderstedt, is nog een kalimijn (dagbouw) in bedrijf.

Bij stadsdeel Atzendorf werd tijdens de nazi-periode, op 13 september 1944, een Außenlager van concentratiekamp Buchenwald ingericht. Meer dan 450 mannen uit Frankrijk moesten daar, onder mensonterende omstandigheden, dwangarbeid verrichten. Circa 380 van deze gevangenen overleefden dit niet.

Op 12 april 1945 werd Staßfurt door Amerikaanse troepen veroverd. Overeenkomstig de afspraken tijdens de Conferentie van Jalta werd het gebied in juli overgedragen aan het Sovjet-Russische Rode Leger. Van 1949 tot 1990 lag Staßfurt in de DDR.

In de DDR-periode werden te Staßfurt twee grote fabrieken geopend. Een door de aanwezigheid van zout en kali in de bodem juist hier gevestigde chemische fabriek bleek na de Duitse hereniging van 1990 naar Westerse maatstaven niet rendabel, en werd gesloten. Na Die Wende bleef een middelgrote sodafabriek nog wel, tot op de huidige dag, bestaan. De fabriek van TV-toestellen was in 1990 na een modernisering nog wel rendabel. Tegenwoordig produceert de firma TechniSat uit Daun in deze fabriek bij Staßfurt ook moderne satellietontvangers.

Na 2010 is men begonnen met een grote stadssanering, inclusief de bouw van een nieuw stadshart.

• Eén van de weinige oude gebouwen (eind 16e eeuw) in de stad, die de mijnbouwschade hebben doorstaan is het zogenaamde Stadtpalais Werdensleben aan de Steinstraße. Het is genoemd naar de burgemeester van de stad, die het omstreeks 1709 grondig liet verbouwen. Het staat naast de plaatselijke, 339 zitplaatsen bevattende, schouwburg Salzlandtheater en er is o.a. cultuurcentrum Tillysaal (boven) en een theatercafé (beneden) in gevestigd.
• Aan de noordoostkant van de stad staat het FEW Fahrzeugmuseum, een door een commercieel bedrijf opgezet auto- en motorenmuseum.
• De stad beschikt over een kleine dierentuin. Deze ligt ten zuidwesten van het stadscentrum.
• Kasteel Hohenerxleben in het gelijknamige dorp huisvest o.a. een hotel met exclusief restaurant, alsmede een schouwburg. Ook kan men er kunstschilderlessen volgen en in het huwelijk treden.
• Brumby beschikt over een zeer bezienswaardig kerkgebouw, de evangelisch-lutherse Sint-Pieterskerk.

• 
  Restant zuidelijke stadsmuur van Staßfurt met rondeel
• 
  Zogenaamd Stadspaleis aan de Steinstraße
• 
  Evangelisch-lutherse Johanneskerk in Staßfurt-Leopoldshall (1876)
• 
  Gemotoriseerde rolstoel, merk Westfalia, jaren-1950, in het FEW Fahrzeugmuseum
• 
  Förderstedt, Sint-Pieterskerk
• 
  Dorpskerk van Brumby

• Adolph Frank (geboren op 20 januari 1834 in Klötze, Saksen-Anhalt; overleden op 30 mei 1916 in Berlijn-Charlottenburg), chemicus, richtte in 1861 te Staßfurt een chemische fabriek op; in Duitsland beschouwt men hem als de uitvinder van de kunstmest, die kaliumchloride bevat, zoals Thomasslakkenmeel.
• Walther Adam (geboren op 12 april 1881 in Leopoldshall; overleden 31 januari 1964 in Goslar), industrieel en kunstverzamelaar; ereburger van Staßfurt
• Lutz Schwerin von Krosigk (Rathmannsdorf, 22 augustus 1887 – Essen, 4 maart 1977), Duits minister ten tijde van de Republiek van Weimar en Nazi-Duitsland
• Hilde Schrader (Staßfurt, 4 januari 1910 - Maagdenburg, 26 maart 1966), zwemster
• Bettina Schmidt (Staßfurt, 2 juni 1960 – Eisenach, 28 april 2019), rodelaarster
• Andreas Wecker (Staßfurt, 2 januari 1970), turner
• Florian Krüger (Staßfurt, 13 februari 1999), voetballer

• (de) Website kasteel Hohenerxleben

Zie de categorie Staßfurt van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.