Spikkelschijfje

Spikkelschijfje
Ascobolus spp. op koeienstront
Taxonomische indeling
Rijk:Fungi (Schimmels)
Stam:Ascomycota (Ascomyceten)
Klasse:Pezizomycetes
Onderklasse:Pezizomycetidae
Orde:Pezizales
Familie:Ascobolaceae
Geslacht
Ascobolus
Pers. (1796)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Schimmels

Spikkelschijfje (Ascobolus) is een geslacht van schimmels dat behoort tot de familie Ascobolaceae van de ascomyceten. Tot het geslacht behoren 99 soorten, waarvan de meeste op uitwerpselen groeien.[1] Het geslacht is in 1796 beschreven door Christian Hendrik Persoon.[2][3]

De gesegmenteerde schimmeldraden zijn vertakt. De compartimenten van het mycelium bestaan uit meer cellen met kernen maar zonder celwanden (coenocytisch). In elk compartiment kunnen tien of meer kernen voorkomen, maar het eindcompartiment heeft meestal minder kernen. Het mycelium is zeer bleek tot bijna wit. De tussenwanden van de schimmeldraden zijn ringvormig met een centrale opening. Bij een opening liggen een tot vijf kleine, ronde, lichtbrekende lichaampjes, de zogenoemde Woronin-lichaampjes, die bij breuk voorkomen dat het protoplasma van de aanliggende compartimenten wegstroomt.

Oidia zijn waargenomen bij A. furfuraceus, A. denudatus en A. crenulatus. Oidia zijn sporen, die ontstaan doordat de schimmeldraad bij de tussenwanden van de compartimenten in stukken breekt. Bij A. carbonarius zijn kleine conidia op vertakte schimmeldraden gevonden.

Het ascocarp is meestal een apothecium. Het apothetium bij de soorten A. lignatilis (gesteeld spikkelschijfje), A. constantinii en A. michaudii staat op een steel. Bij de soorten A. crenulatus, A. epimyces, A. lineolatus, A. singeri en A. foliicola is de steel soms zeer kort en lijkt dan meer op een versmalde basis.

Soorten uit het geslacht Spikkelschijfje schieten de ascosporen met een slijmlaag in de turbulente luchtzone boven de bodem weg met behulp van een sporenkanon. De 'loop' van het sporenkanon, het sporenzakje, wordt met behulp van een lenzensysteem door de lichtinval gericht. In de laatste fase van de rijping van het sporenzakje neemt deze via osmose veel water op, zwelt daardoor op en rekt de elastische wand van het sporenzakje soms sterk uit.

Bladspikkelschijfje (Ascobolus foliicola)

Soorten

Volgens Index Fungorum telt het geslacht 99 soorten (peildatum maart 2023):

SoortnaamAuteur(s)Publicatiejaar
Ascobolus albidus (Bleek spikkelschijfje)P. Crouan & H. Crouan1858
Ascobolus albinusSeaver1916
Ascobolus americanus(Cooke & Ellis) Seaver1928
Ascobolus asininusCooke & Massee1893
Ascobolus bahiensisDokm. & Ranalli1995
Ascobolus barbatusMassee & Crossl.1894
Ascobolus behnitziensis (Groot spikkelschijfje)Kirschst.1906
Ascobolus biguttulatusRanalli & Gamundí1975
Ascobolus bistisiiGamundí & Ranalli1966
Ascobolus bohemicusKlika1922
Ascobolus bonaerensisDokm., Giménez, Cinto & Ranalli2004
Ascobolus brantophilus (Ganzenmestspikkelschijfje)Dissing1989
Ascobolus brassicae (Rondsporig spikkelschijfje)P. Crouan & H. Crouan1857
Ascobolus brunneusCooke1867
Ascobolus cainiiBrumm.1967
Ascobolus calescoA.E. Bell & Mahoney2007
Ascobolus campanensisDokm., Giménez, Cinto & Ranalli2004
Ascobolus carbonarius (Brandplekspikkelschijfje)P. Karst.1870
Ascobolus carletoniiBoud.1913
Ascobolus castaneusTeng1940
Ascobolus castorensisAas1977
Ascobolus cervinusBerk. & Broome1876
Ascobolus crenulatus (Olijfgeel spikkelschijfje)P. Karst.1868
Ascobolus crosslandiiBoud.1898
Ascobolus cuniculorumBat. & Pontual1948
Ascobolus dadeiA.E. Bell & Mahoney2005
Ascobolus degluptus (Bolrond spikkelschijfje)Brumm.1967
Ascobolus demangei (Zwartwordend spikkelschijfje)Pat.1913
Ascobolus densereticulatusJ. Moravec1970
Ascobolus denudatus (Glad spikkelschijfje)Fr.1822
Ascobolus doliiformisKobayasi1967
Ascobolus egyptiacusMouch.1977
Ascobolus elegans (Elegant spikkelschijfje)J. Klein1870
Ascobolus epimyces (Tonvormig spikkelschijfje)(Cooke) Seaver1928
Ascobolus ferrugineusRanalli & Forch.1979
Ascobolus foliicola (Bladspikkelschijfje)Berk. & Broome1873
Ascobolus furfuraceusPers.1794
Ascobolus fushanusYei Z. Wang & Brumm.1997
Ascobolus gamundiaeDokm. & Ranalli1995
Ascobolus geophilus (Kleispikkelschijfje)Seaver1916
Ascobolus globularisRolland1888
Ascobolus gollaniiHenn.1901
Ascobolus gomayapryaM. Niranjan & V.V. Sarma2018
Ascobolus grandisVelen.1934
Ascobolus grandisporusS. Tello & Delpont2017
Ascobolus groenlandicusDissing1989
Ascobolus hanseniiM.D. Paulsen & Dissing1980
Ascobolus hawaiiensis (Grootsporig spikkelschijfje)Brumm.1967
Ascobolus immersus (Slijmspoorspikkelschijfje)Pers.1794
Ascobolus indicusSanwal1953
Ascobolus latusPenz. & Sacc.1902
Ascobolus leporinusVelen.1939
Ascobolus leveilleiP. Crouan & H. Crouan1867
Ascobolus lignatilis (Gesteeld spikkelschijfje)Alb. & Schwein.1805
Ascobolus lineolatusBrumm.1967
Ascobolus macrosporusP. Crouan & H. Crouan1857
Ascobolus magnificusB.O. Dodge1912
Ascobolus mancus(Rehm) Brumm.1967
Ascobolus marchicusBenkert2010
Ascobolus masseeiSacc. & P. Syd.1899
Ascobolus michaudii (Konijnenmestspikkelschijfje)Boud.1907
Ascobolus minorVelen.1934
Ascobolus minutus (Kleinste spikkelschijfje)Boud.1888
Ascobolus mirabilisP.A. Dang.1907
Ascobolus moellerianusHenn.1902
Ascobolus nairobiensisMungai & K.D. Hyde2012
Ascobolus nigricansVelen.1947
Ascobolus nodulosporusBrumm.1967
Ascobolus notatusBat. & A.F. Vital1955
Ascobolus orientalis(Pat.) Le Gal1953
Ascobolus paniVelen.1934
Ascobolus parasiticusWolk1914
Ascobolus perdicinusVelen.1934
Ascobolus perforatusBrumm.1981
Ascobolus perplexans (Vals mestspikkelschijfje)Massee & E.S. Salmon1901
Ascobolus pezizoidesPers. ex J.F. Gmel.1792
Ascobolus phasaneusVelen.1934
Ascobolus pseudocainiiProkhorov1990
Ascobolus quezeliiFaurel & Schotter1966
Ascobolus reticulatusBrumm.1967
Ascobolus rhytidosporusBrumm.1979
Ascobolus roseopurpurascens (Wijnrood spikkelschijfje)Rehm1895
Ascobolus sacchariferBrumm.1967
Ascobolus scatigenus(Berk. & M.A. Curtis) Brumm.1967
Ascobolus schweersiiMaas Geest.1954
Ascobolus serbicusHenn. & Ranoj.1902
Ascobolus siamensisBrumm.1967
Ascobolus singeriBrumm.1967
Ascobolus stictoideus (Ruwsporig spikkelschijfje)Speg.1879
Ascobolus striatopunctatusBoud.1907
Ascobolus striisporus(Ellis & Dearn.) Seaver1928
Ascobolus subalpinusS.C. Kaushal & K.S. Thind1983
Ascobolus subglobosusSeaver1916
Ascobolus terrestrisBrumm.1984
Ascobolus tsavoensisMungai & K.D. Hyde2012
Ascobolus ursinusProkhorov1991
Ascobolus viridis (Bosspikkelschijfje)Curr.1863
Ascobolus winteriRehm1895
Ascobolus xylophilusSeaver1911
Zie de categorie Ascobolus van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.