Slangwaterpas

Een slangwaterpas, flesjeswaterpas of pasdarm (vlaams) is meetgereedschap dat water in een slang gebruikt om een lokaal referentieniveau over te brengen naar een ander punt net als bij een waterpasinstrument.

De werking is gebaseerd op de wet van de communicerende vaten. De eenvoudigste slangwaterpas is een stuk doorzichtige slang, gedeeltelijk gevuld met water. Water is meestal gemakkelijk te verkrijgen en kan na gebruik worden weggegooid. De uiteinden worden verticaal gehouden en de rest van de buis ligt op de grond of vloer. Het waterniveau aan elk uiteinde van de buis bevindt zich op hetzelfde niveau, of de twee uiteinden nu naast elkaar liggen of ver uit elkaar. Om hoogteverschillen te meten kunnen de twee slanguiteinden op een plank, meetlat of waterpasbaak bevestigd worden. Eventueel kan er een touw dat net wat korter is dan de slang tussen de eindpunten bevestigd worden om beschadiging aan de slang te voorkomen.^[1]

Voordeel van een slangwaterpas is dat die over grote afstand nauwkeuriger kan zijn dan een waterpasinstument met kijker of een laserwaterpas. Bovendien werkt het ook zonder zichtlijn, zoals om hoeken. Ook is een slangwaterpas makkelijk zelf goedkoop te vervaardigen.

Om fouten te voorkomen, moet al het water dezelfde temperatuur hebben, vrij van luchtbellen en in rust zijn. Andere bron van fouten zijn onder meer afleesproblemen vanwege de meniscus.

Om het waterpeil gemakkelijker af te kunnen lezen kan er kleurstof aan het water worden toegevoegd of troebel water uit de natuur gebruikt worden. Bij buitengebruik in de winter kan antivries of ruitensproeiervloeistof voor auto's worden toegevoegd.

Een oppervlakte-actieve stof, zoals handafwasmiddel of ruitensproeiervloeistof, kan worden toegevoegd om de oppervlaktespanning van het water te verlagen. Dit remt de vorming van foutveroorzakende bellen. De vloeistof zal bovendien gemakkelijker en sneller in de slang stromen dan gewoon water, wat de werking efficienter en nauwkeuriger maakt - vooral bij gebruik van een slang met een kleine diameter. Ook kan een slang met kleine diameter hierdoor gemakkelijker geleegd worden dan bij gebruik van gewoon water.

Een slangwaterpas kan gebruikt worden voor:

• het direct meten van hoogteverschillen, of door dit voor een grotere afstand te verdelen over meerdere korte afstanden (doorgaande waterpassing)
• om de helling van een object of oppervlak te bepalen
• voor het afstemmen van de hoogte van twee locaties die te ver uit elkaar liggen om met een timmermanswaterpas te kunnen overspannen
• het in het terrein markeren van hoogtelijnen

• hevel
• onderleider