Sint-Catharinakapel (Harderwijk)

Sint-Catharinakapel
Locatie
Land	Nederland
Plaats	Harderwijk
Adres	Klooster 1
Coördinaten	52° 21′ NB, 5° 37′ OL
Status en tijdlijn
Gebouwd in	1502
Restauratie(s)	1911-1913
Monumentale status	Rijksmonument
Monument­nummer	20204
Bouwkundige informatie
Architect(en)	Joseph Cuypers (restauratie)
Website
Portaal    Christendom

De Catharinakapel is een kerkgebouw in Harderwijk. De kapel was oorspronkelijk de kerk van het nabijgelegen Sint-Catharinaklooster, dat bewoond werd door Zusters Franciscanessen. Tegenwoordig doet het gebouw dienst als cultuurcentrum.

De bouw van de kapel vond plaats in 1502. De Catharinakapel is een bovenkerk, verdeeld in een boven- en onderkerk. De zusters uit het klooster kerkten in de bovenkerk, die zij bereikten via een speciale directe ingang vanuit het klooster.

Reeds vijftien jaar na de bouw, in 1517, sloot het klooster de deuren tijdens de Reformatie. In 1581 volgde de sluiting van de kapel. Daarna stond het pand lange tijd leeg, totdat de Universiteit van Harderwijk het gebouw vanaf 1647 gebruikte als collegezaal, aula en bibliotheek.

Na de opheffing van de Gelderse Academie in 1811 tijdens het Napoleontische bewind stond het gebouw opnieuw leeg, waarna onder andere dienstdoening als militaire bakkerij (1867-1907) volgde. Na een restauratie onder leiding van Joseph Cuypers in 1911-1912 werd de Catharinakapel gewijd tot parochiekerk. De gebrandschilderde ramen van de kerk stammen uit deze tijd.

In 1962 volgde opnieuw sluiting, waarna de kapel in de jaren zeventig omgevormd werd tot cultureel centrum. Sinds 1981 wordt het gebouw als zodanig gebruikt.

De gebrandschilderde ramen zijn geschonken door een vereniging van lokale vrouwelijke parochianen. Het middenraam dateert uit 1914, terwijl het linker- en het rechterraam uit 1938 dateren. Alle ramen komen uit het Atelier Cuypers-Stoltzenberg, het tegenwoordige Cuypershuis.

Op het middelste raam, hiernaast afgebeeld, staat boven de Maagd Maria afgebeeld met op haar schoot Jezus die een boek met de alfa en omega vasthoudt. Maria is de patrones van de Grote Kerk te Harderwijk.

Het hoofdtaferel stelt Sint-Catharina voor, de patrones van het klooster en naamgeefster van de kapel. Zij is afgebeeld met haar bekende attribuut: het scherpe rad waarop zij zou zijn gemarteld. Rechts wordt Catharina vereerd door een vrouw in Veluwse klederdracht, met de stad Harderwijk op de achtergrond.

Links wordt Catharina vereerd door een kloosterzuster, met de kapel en het klooster op de achtergrond.

Onderin zijn links het wapen van de familie Van Wijnbergen afgebeeld en rechts het wapen van Harderwijk.