De Porceleyne Fles

De Porceleyne Fles (sinds 1919 De Koninklijke Porceleyne Fles[51], internationaal bekend als Royal Delft) is een aardewerkfabriek, opgericht in het jaar 1653 in Delft en tegenwoordig ook als museum te bezoeken. Er wordt Delfts Blauw aardewerk vervaardigd. Het is een van de kleinste aandelen genoteerd aan de effectenbeurs.
Geschiedenis
.jpg)
De fabriek is opgericht door David Anthonisz v.d. Pieth, en was oorspronkelijk gevestigd aan Oosteinde 175 in Delft. Wegens concurrentie van fabrieken uit het buitenland, die harder aardewerk produceerden dat bovendien fijner beschilderd kon worden, werd halverwege de 19e eeuw overgegaan van het oorspronkelijke Delfts Blauw op massaproductie van goedkoop gedrukt aardewerk.
In 1876 kocht ingenieur Joost Thooft uit Delft de fabriek met als doel toch weer Delfts Blauw aardewerk te produceren en de kwaliteit te verhogen. Vanaf 1881 was Abel Labouchere er werkzaam; deze werd in 1884 Thoofts zakenpartner. Met hun personeel ontwikkelden ze kwalitatief hoogstaand Delfts Blauw keramiek dat al snel wereldberoemd werd. Na het overlijden van Thooft zette Labouchere de fabriek alleen voort. De fabriek kreeg in 1919 het predicaat Koninklijk.
Naast het Delfts blauwe aardewerk werden er van 1907 tot 1977 ook cloisonné tegels vervaardigd. Bij deze tegels worden de verschillende kleuren glazuur, waaruit de afbeelding is opgebouwd, gescheiden door kleirandjes.
In 2008 ontstond de Royal Delft Group door de overname van kristalproducent Glasfabriek Leerdam en zilversmederij Koninklijke Van Kempen & Begeer.
Productieproces
Er wordt nog altijd aardewerk van Royal Delft in de fabriek vervaardigd. De klassieke stukken worden hier gebakken, geglazuurd en nog een keer gebakken, waarna het eindproduct door een keuring gaat alvorens het in de showroom terechtkomt.
De afbeeldingen worden door vaklieden met penselen van marter- en eekhoornhaar op het biscuit aangebracht. De schilderingen die met name worden geproduceerd zijn molens en schepen, maar daarnaast ook aansprekende motieven. Hiervoor kunnen met sjablonen schetsen worden aangebracht op het nog te bakken porselein, waarna het handmatig wordt geschilderd. Er wordt met kobalt(II)oxide gewerkt dat zwart lijkt te zijn, maar na het bakken blauw van kleur wordt. De verschillende kleuren blauw worden bewerkstelligd door het meer of minder toevoegen van water.
In de fabriek wordt met name gewerkt met kaolien, veldspaat, kwarts en calciumcarbonaat voor de vervaardiging van Delfts blauw.
Gebouw
Het huidige gebouwencomplex is gebouwd in de twintiger jaren van de 20ste eeuw toen de fabriek verhuisde naar de Rotterdamseweg. De gebouwen in de stijl van het traditionalisme zijn een rijksmonument. In de tuin tussen het kantorencomplex en fabriek is een binnenplein met verschillende stijlen zuilen en andere decoratiemogelijkheden van bouwkeramiek. Deze tuin werd destijds aangelegd om potentiële kopers en architecten een idee te geven van de mogelijkheden.
Museum
In 2012 is de Royal Delft Experience geopend die een kijk geeft op het productieproces van het eeuwenoude Delfts Blauw. De Porceleyne Fles trekt jaarlijks ongeveer 128.000 bezoekers.[1]
Collectieoverzicht anno 2017
Royal Delft maakt naast Delfts Blauw aardewerk ook nog andere soorten aardewerk, deze vallen onder ofwel Klassiek aardewerk of Modern aardewerk.
Klassiek
Modern
- Nijntje
- De Nijntje collectie is geschilderd in Delfts blauw. Deze collectie is gemaakt vanwege de populariteit van Nijntje (Miffy) in het buitenland.
- New Delft
- New Delft is een collectie die is gecreëerd door Jacob de Baan, in deze collectie draait het voornamelijk om de ouderwetse merktekens die prominent op een wit bord of kopje zijn geplaatst. De borden en kopjes hebben een moderne ovale vorm.
- Piet Hein Eek
- De collectie van Piet Hein Eek is ook modern, in deze collectie zijn enkele aspecten van klassieke Royal Delft borden terug te vinden.
- Diskus
- De diskus-bordencollectie bestaat uit grote borden met daarop spreuken geschreven in de vorm van een spiraal van buiten naar binnen. Deze borden zijn ontworpen door het bureau Skylla.
- BlueD 1653
- Deze nieuwste collectie is van wit aardewerk met een kleine noot van Delfts Blauw erin verwerkt. Er bestaan potten, borden, schalen en vele andere producten in deze collectie.
Fotogalerij
- Het proces in stappen
- In de fabriek
- Trappenpartij bij het kantoorgedeelte
- Zuilengalerij
Fontein in de tuin
Detail van de fontein
Zie ook
Externe links
- 1 2 Kerncijfers 2015 (pdf) p. 8. Gemeente Delft. Gearchiveerd op 11 september 2016. (gegevens van 2014)
- ↑ http://www.nationaalontwerparchief.nl/archieven-lijst/1002458; Nationaal Ontwerp Archief; geraadpleegd op: 14 maart 2024; genoemd als: Porceleyne Fles, Delftsche Aardewerkfabriek De.
- ↑ 174 Aardewerkfabriek De Porceleyne Fles en haar voorgangers, 1629-2005. Stadsarchief Delft. Geraadpleegd op 8 juli 2025.
- ↑ https://www.boijmans.nl/en/collection/artworks/163307/vase; geraadpleegd op: 18 april 2024; genoemd als: De Porceleyne Fles.
- ↑ https://www.boijmans.nl/en/collection/artworks/115239/bowl; geraadpleegd op: 18 april 2024; genoemd als: Porceleyne Fles.
- ↑ Rapport historisch bezit ASR; geraadpleegd op: 12 april 2020; genoemd als: Koninklijke (Delft) Poly.
- ↑ Rapport historisch bezit ASR; geraadpleegd op: 12 april 2020; genoemd als: De Porceleyne Fles.
- ↑ Rapport historisch bezit ASR; geraadpleegd op: 12 april 2020; genoemd als: Delft Porceleyne Fles.
- ↑ https://museum.royaldelft.com/wp-content/uploads/2020/12/RDM-Beleidsplan_2020-2023_nov.pdf; geraadpleegd op: 26 december 2020.
- ↑ Gedenkbord van porselein, vervaardigd door de Porceleijne Flesch te Delft, 1939. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ Gedenkbord van aardewerk, vervaardigd door de Porcelijne Flesch te Delft, t.g.v. het verdrag van Versailles aan het einde van de eerste wereldoorlog, 1920. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ Gedenkbord van aardewerk, vervaardigd door De Porceleyne Fles te Delft, t.g.v. het 40-jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina, 1938. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ "Wandbord, vervaardigd van Delfts blauw aardewerk, t.g.v. het 75-jarig bestaan van Kon. Mij. de Betuwe NV te Tiel, 1960"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ "Bord"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ "Apothekerspot van Delfts aardewerk met opschrift TAMARIND"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 665.
- ↑ "Gedenkbord ter gelegenheid van de Nederlandse Pilgrim Fathers herdenking"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Koninklijke Porceleyne Fles; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 3288.
- ↑ "Tabakspot met afbeelding van De Waag in Leiden"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 11105.
- ↑ "Tabakspot met afbeelding van De Waag in Leiden en met koperen deksel"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 1720.
- ↑ "Apothekerspot met opschrift E CARD.BENED"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 663.
- ↑ "Apothekerspot met opschrift "SULPHASSODAE""; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 662.
- ↑ "Apothekerspot met opschrift van Delfts aardewerk"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 661.
- ↑ "Apothekerspot met opschrift "HELENII""; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 664.
- ↑ "Apothekerspot van Delfts aardewerk met opschrift TAMARIND"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Porceleyne Fles, H.A. Piccardt; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 665.
- ↑ "Tegeltableau ter gelegenheid van 75 jaar Stedelijke Lichtfabriek 1848-1923 aan de Maresingel te Leiden"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Koninklijke Porceleyne Fles, Joost Thooft; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 10348.
- ↑ "Wandbord met afbeelding van herder met schapen"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Koninklijke Porceleyne Fles, Schilder: J.A. Burghoorn; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 8744.
- ↑ "Wandbord met afbeelding van drie koeien in landschap"; geraadpleegd op: 24 mei 2021; genoemd als: De Koninklijke Porceleyne Fles, Schilder: J.A. Burghoorn; De Lakenhal-identificatiecode voor kunstwerk: 8745.
- ↑ Bord voorstellende Realengracht Amsterdam door De Porseleyne Fles ca. 1983. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ Wandbord 'Houdt moedig zee, 1915', Delft. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ Raffi & Co. Geraadpleegd op 7 september 2021.
- ↑ herdenkingsbord ter herinnering aan W.O I voor het jaar 1915.. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ herdenkingsbord aan de Eerste Wereld oorlog en de Nederlandse neutraliteit, circa 1919. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ "Objecten ivm 100-jarig bestaan Postkantoor bruikleen RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ Bord van de Olympische Zomerspelen 1928 Amsterdam, Porceleine fles, 1928. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ "Cloisonné tegel"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ Tegel in onderglazuur, met voorstelling: ornament met floraal motief, vervaardigd door de Porceleyne Fles in Delft, ca. 1910. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ Tegel van keramiek, cloisonné, voorstellende een gelegenheidsdecor gemaakt in Delft door Plateelbakkerij de Porceleyne Fles ca. 1946. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ "gedenktegel Nationaal Steunfonds 1943-1945"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ Gedecoreerde vaas met bloem en voorstelling. Geraadpleegd op 14 maart 2021.
- ↑ "Bord, t.g.v. de overwinning van Eijken op 2 juli 1921 te Henley, 1921"; collectie: Nationaal Museum Paleis het Loo; genoemd als: De Porceleyne Fles; datum van uitgave: 1921; geraadpleegd op: 5 december 2021.
- ↑ "Servies Blossom Panache"; geraadpleegd op: 23 januari 2022; genoemd als: Koninklijke Porceleyne Fles; datum van uitgave: 2017.
- ↑ "Tegeltableau van Wollengaren-Spinnerij Pieter van Dooren NV, Tilburg"; geraadpleegd op: 15 december 2023; genoemd als: De Porceleyne Fles; datum van uitgave: 1927.
- ↑ "Tegeltableau van Wollengaren-Spinnerij Pieter van Dooren NV, Tilburg"; inventarisnummer: 5276; genoemd als: De Porceleyne Fles; datum van uitgave: 1927; geraadpleegd op: 22 januari 2024.
- ↑ "De vloot"; genoemd als: Koninklijke Delftsche Aardewerkfabriek "De Porceleyne Fles"; datum van uitgave: 1992; geraadpleegd op: 22 januari 2024.
- ↑ "Rond wandbord van Delfts blauw aardewerk, met een voorstelling van een rond hek en daarin een boom e..."; genoemd als: BJ; geraadpleegd op: 22 maart 2024.
- ↑ https://www.centraalmuseum.nl/nl/maker/n-v-koninklijke-delftsch-aardewerkfabriek-aardewerkfabriek-de-porceleyne-fles; geraadpleegd op: 17 juni 2024; genoemd als: N.V. Koninklijke Delftsch-Aardewerkfabriek Aardewerkfabriek De Porceleyne Fles.
- ↑ https://www.centraalmuseum.nl/nl/maker/de-porceleyne-fles; geraadpleegd op: 17 juni 2024; genoemd als: De Porceleyne Fles.
- ↑ "Tegeltableau met portret van Willem Ysbrantsz. Bontekoe"; Collectie online Scheepvaartmuseum Amsterdam; inventarisnummer: 2022.1651; geraadpleegd op: 12 februari 2025; genoemd als: Koninklijke Delftsch Aardewerkfabriek De Porceleyne Fles; datum van uitgave: 1923.
- ↑ https://www.koninklijkhuis.nl/onderwerpen/onderscheidingen/predicaat-koninklijk/overzicht-predicaat-koninklijk; datum van uitgave: december 2019; geraadpleegd op: 12 december 2021.
- ↑ https://museum.royaldelft.com/ontdek-de-collectie/historie/; geraadpleegd op: 26 december 2021.
- ↑ https://www.dutchdesignawards.nl/gallery/royal-delft-augmented-blueware/; geraadpleegd op: 27 augustus 2024; genoemd als: Royal Delft.
- ↑ In sommige, vaak oude publicaties geschreven als Koninklijke Porceleyne Flesch

