Rottum (natuurgebied)

Topografische kaart van Rottum: links Rottumerplaat, rechtsboven Rottumeroog en rechtsonder de Zuiderduintjes

Rottum of (de) Rottums (meervoud)[1] is de verzamelnaam van een drietal Nederlandse onbewoonde Waddeneilanden: Rottumeroog, Rottumerplaat en de Zuiderduintjes. De laatstgenoemde zandplaat behoorde ooit tot Rottumeroog maar is daarvan losgeraakt.

Dynamiek

Zandige eilanden en zandplaten in de Waddenzee zijn steeds in beweging. Ze groeien, fuseren, splitsen en 'wandelen' tenzij dat met actief beheer tegengegaan wordt. Op de Rottums is dat in de twintigste eeuw wel gedaan, maar vanaf 1991 is rust het voornaamste beheerdoel.[1] Sinds 1997 vindt er geen enkel natuurbeheer meer plaats.[2] In het westen kalven de eilanden af en aan de oostkant vormen zich zandbanken, wat zich in de algemene vorm weerspiegelt: een kop in het westen en slierten naar het oosten. Zo verplaatsen de eilanden zich in de loop der jaren geleidelijk oostwaarts, zodat Rottumerplaat anno 2020 op de plek ligt waar Rottumeroog in de 17e eeuw heeft gelegen. Als eilanden de Dollard bereiken zullen ze aan de oostkant eveneens afkalven en er werd gevreesd dat ze zouden verdwijnen. Volgens Rijkswaterstaat bewegen de eilanden zich echter (ook) zuidwaarts naar de Groningse kust en lopen ze geen acuut gevaar.[1]

Geologisch gezien zijn de eilanden piepjong. Rottumeroog, kortweg (het) Oog dan wel Rottum, is het oudst, het wordt in de middeleeuwen genoemd.[3][4] Zuiderduintjes is een afsplitsing van omstreeks 1930.[4] Rottumerplaat was een zandplaat die eiland werd na menselijk ingrijpen begin jaren vijftig. Op de naburige Boschplaat werd een stuifdijk en beplanting van helmgras aangelegd tussen Rottumeroog en Schiermonnikoog. Dit restant van het eiland Bosch groeide daardoor en verenigde zich met de Rottumerplaat. In de jaren zestig werden er puindammen gestort om duinen te beschermen.[4] Het geheel werd groot en stabiel genoeg om eiland genoemd te worden.

Natuurwaarde

De Waddenzee en de Rottums zijn Werelderfgoed en een beschermd Natura 2000-natuurgebied, dat sinds 2024 volledig beheerd wordt door Rijkswaterstaat; tot dat jaar deed Staatsbosbeheer het natuurbeheer en Rijkswaterstaat het overige beheer.[1] Toegang tot het gebied is streng gereguleerd: er mag niet gevist worden en toegang voor het publiek is beperkt tot begeleide excursies buiten het broedseizoen naar Rottumeroog. Verder verblijven er van april tot juli vogelwachters op de eilanden. Er groeien zo'n tweehonderd plantensoorten, waaronder de blauwe zeedistel en de beschermde zeewinde. De eilanden zijn broedgebieden voor allerlei vogels en rustpunten voor trekvogels, zodat de variëteit aan soorten seizoensafhankelijk is. Over het hele jaar worden er zo'n 125 soorten geteld, waaronder de zilverplevier en groenpootruiter.[1]

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.