Ros Beiaard (Grembergen)

Het Ros Beiaard van Grembergen, lokaal vanaf 2010 ook Ros Polliebar genoemd, is een folkloristisch, lichtbruin paard, dat zijn oorsprong vindt in de sage van de Vier Heemskinderen.

Het verwijst naar een reeks lokale wijkpaarden die sinds de 19de eeuw bij feestelijke gelegenheden in Grembergen werden opgevoerd. Deze traditie staat los van, maar is cultureel verwant aan, het Ros Beiaard van Dendermonde en weerspiegelt de plaatselijke volkscultuur, satire en gemeenschapszin.[1][2] Het gaat sinds 2010 jaarlijks uit in een reuzenommegang tijdens de septemberkermis (ontstaan in 1987) te Grembergen (Oost-Vlaanderen), de Grembergse reuzenstoet genoemd. Het Ros wordt ook ingezet bij andere feestelijke en gelegenheidsoptredens.[2]

Verschillende versies wijkpaarden

Eerste paard (1869)

Het eerste bekende wijkpaard van Grembergen verscheen op 4 april 1869, ter gelegenheid van de plechtige inhuldiging van burgemeester Raymond Jan de Waepenaert de Kerrebrouck (1825-1873[3]). Het paard maakte deel uit van een groots opgezette feeststoet, voorafgegaan door hardlopers, een postiljon, een muziekkorps en een erewacht. Ook praalwagens en delegaties uit de verschillende gemeentewijken namen deel. Dit eerste “Grembergse paard” markeert het begin van de lokale paardentraditie.

Tweede paard (1904–1905)

Een tweede wijkpaard werd rond 1904 of 1905 opgevoerd door de buurt van de Maatschappij De Spaarkas Krinkelhoek, ter gelegenheid van Kermisdinsdag. De Vier Heemskinderen werden uitgebeeld door Maurice, Raymond, Karel en Noël-Lodewijk Verstraeten, vier van de zeven zonen uit het gezin. Het paard werd gedragen door dragers in witte kledij en begeleid door een indrukwekkende erewacht van ongeveer dertig geüniformeerde en bewapende mannen, zowel te voet als te paard.

Derde paard (1952)

Het derde Grembergse wijkpaard verscheen op Kermisdinsdag 1952, geïnitieerd door de bewoners van de wijken De Molen en Denstraat. Dit paard had een uitgesproken satirisch karakter en was bedoeld als spot met de Dendermondse ommegang van 8 juni 1952.

Na een tegenvallende verkoop van pistolets met hesp en kaas bleef een grote voorraad onverkocht, wat de inspiratie vormde voor het paard. Het 1,80 meter hoge constructiepaard, gemaakt van hout en papier, was versierd met wapenschilden in de vorm van pistolets en werd bereden door vier houten figuren. Als hoogtepunt van de stoet liet men het “Beiaardveulen” een stapel namaakpistolets vertrappelen. Het paard werd begin 1953 verkocht aan een Gentse studentengilde voor 2000 Belgische frank.

Vierde paard: Ros Polliebar (vanaf 2010)

In 2010 leidde de hernieuwde aandacht voor de Dendermondse Ros Beiaardommegang tot een creatieve opleving in Grembergen. De groep De Plekkers, oud Chiroleiding betrokken bij de organisatie van Kermisdinsdag, introduceerde Ros Polliebar. Dit paard groeide uit tot een blijvend folkloristisch symbool dat sindsdien jaarlijks optreedt tijdens de septemberkermis.  Samen met Ros Polliebar gaan meer dan 20 reuzen, geïnspireerd op lokale persoonlijkheden en vervaardigd door lokale verenigingen, in stoet van de ene drankgelegenheid naar de andere.

Zie ook