Romance sentimentale

Romance sentimentale
Regie	Sergej Eisenstein Grigori Aleksandrov
Producent	Léonard Rosenthal
Scenario	Sergej Eisenstein Grigori Aleksandrov
Hoofdrollen	Mara Griy
Muziek	Alexis Arkhangelsky
Montage	Sergej Eisenstein Grigori Aleksandrov
Cinema­tografie	Eduard Tissé
Première	12 september 1930
Genre	filmkomedie
Speelduur	20 minuten
Taal	Russisch
Land van herkomst	Frankrijk
(en) IMDb-profiel
(mul) TMDb-profiel
Portaal    Film

Romance sentimentale is een Franse experimentele korte film uit 1930, geregisseerd door Sergej Eisenstein en Grigori Aleksandrov.

Tijdens een reis door Frankrijk kwam Eisenstein in contact met Leonard Rosenthal. Rosenthals vriendin, Mara Griy, een Russische immigrant, had ambities om filmster te worden, dus financierde Rosenthal deze film met haar in de hoofdrol.^[1] Het was de eerste keer dat Eisenstein de kans kreeg om met de geluidsfilm te experimenteren. Na meerdere moeilijke draaidagen gaf Eisenstein de film op en liet hij zijn assistent Grigori Aleksandrov de rest afmaken.^[2] De opnames vonden plaats in de tuinen van het voormalige huis van Auguste Rodin in Parijs.^[1]

De film begint met een montage van scènes van elementair geweld: brekende golven en vallende bomen worden afgewisseld met beelden van bomen die voorbijflitsen alsof ze vanuit een auto worden bekeken. De beelden veranderen geleidelijk naar rustigere uitzichten van wolken, in de wind wiegend gras en kabbelend water. De eerste binnenscène toont een vrouw in silhouet tegen een raam. Er zijn meerdere shots van een open haard en van klokken met hun slingers. De vrouw beweegt van het raam naar een piano en begint een Russisch lied te zingen. Halverwege haar lied wordt ze omringd door stervormige lichtflitsen en wordt de donkere binnenscène vervangen door stralende wolken. Beelden van zwanen worden afgewisseld met beelden van Rodin-sculpturen. Uiteindelijk keert de binnenscène terug en is regen te zien die tegen de nachtelijke hemel valt. Na een tijdje wordt de zon door de lucht getoond en eindigt de zangeres haar lied terwijl de bloeiende natuur weer verschijnt.

Eisenstein zelf was erg kritisch over de film. Hij zei: “Tissé en ik hebben enkele fraaie herfstbeelden geschoten die passen bij de romantische, sentimentele toon van de muziek. Ze waren perfect, maar de rest… zoetsappigheid.”^[2]

Menno ter Braak vroeg zich in zijn essay Absolute film uit 1931 af: "Of de geluidsfilm Romance Sentimentale, met het prachtige absolute begin, geheel voor zijn rekening komt, is twijfelachtig."^[3]

Kort na het zien van de film, op 23 april 1931^[4], schreef E. Du Perron deze zeer kritische brief aan Ter Braak: ‘Ik zag gisteravond, tusschen andere “kunstfilmen”, de Romance Sentimentale van je-weet-wel. Overheerlijk! vooral die juffrouw die op het eind met verzaligde tanden in de bloemen zong. En al die delicate, wondermooie herfstphoto's, precies als de artistieke opnamen tegenwoordig in The Studio, The Sphere en The Sketch, minus het rhythme dan altijd en de geluiden. O, die wind, en dan opeens, als onmerkbare overgang, zoo'n rimpeling in het water! En die vrouw, die eerst in het donker zingt, in een Rilke-atmosfeer; en God weet, als je goed kijkt, is het evenwicht misschien ook rigoureus goed, d.w.z. Precies 2 × zooveel donkere photo's als lichte, wat de juiste verhouding is tusschen Dood en Hoop... Ik weet zelfs niet of niet de stem van die juffrouw (die overigens een verdomd vervelend smoel had, maar dat doet er voor de Kunst absoluut niet toe) in het begin donker was, en aan den wind buiten aangepast, en aan het einde licht, als de vlucht van de vogeltjes, die ze ziet (op)vliegen. Enfin, een per-fect kunstwerk. Ik heb me dan ook weer serieus verveeld; behalve toen het mensch aan de ramen stond en ik éven hoop had dat er iets ging gebeuren. Ik ben bepaald geen kunstenaar; - maar ik amuseer me liever, d.w.z. word liever 2 uur lang op een aangename manier door een “slechte talkie” beziggehouden, dan, lettend op schikking, photokunst en rhythme, op kunstzinnige wijze zóó verveeld. De graad van zelfverneukerij niet alleen, maar van trots op het “kunnen onderscheiden” die blijkbaar noodig is voor het genieten van deze subtiele kunstwerken, zal ik wel nooit bereiken. ... Het genot alleen van precies te kunnen zeggen: die film is heelemaal goed, die half, die 1/8e, die - o jasses! daar deugt nièts van! ... En wat mij werkelijk nijdig kan maken - om de pretentieuze stompzinnigheid ervan en verder niets - is die soort film-eer, of filmkenners-eer, die niet meer gedoogt dat men “slechte” films ziet, dan wanneer die tegenover het Liga-protocol althans op één manier verantwoord zijn. ... De heele houding is bezopen, snobistisch-idioot. Het wordt voor een behoorlijk mensch tijd om tegen die Liga-wijsheden te militeeren.’^[5]

• Mara Griy als de zangeres

• (en)  sentimentale Romance sentimentale in de Internet Movie Database