Robert Adam
| Robert Adam | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
| Persoonsinformatie | ||||
| Geboortedatum | 3 juli 1728 | |||
| Geboorteplaats | Kirkcaldy | |||
| Overlijdensdatum | 3 maart 1792 | |||
| Overlijdensplaats | Londen | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Alma mater | Universiteit van Edinburgh Royal High School | |||
| Beroep(en) | architect,[1] archeoloog, politicus, meubelontwerper | |||
| Werkveld(en) | architectuur, interieurarchitectuur | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Leermeester(s) | Charles-Louis Clérisseau, Giovanni Battista Piranesi, William Adam | |||
| Stijl | palladianisme, neoclassicisme, Adam style | |||
| Werken | ||||
| Belangrijke gebouwen | Syon House, Lansdowne House, Culzean Castle, Kedleston Hall, Pulteney Bridge, Harewood House | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Royal Society, Society of Antiquaries of London, Royal Society of Edinburgh, Society of Antiquaries of Scotland, Accademia delle Arti del Disegno | |||
| Archieflocatie | Universiteit van Pennsylvania[2] | |||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Robert Adam (Kirkcaldy, 3 juli 1728 - Londen, 3 maart 1792) was een van de belangrijkste architecten van de achttiende eeuw en de naamgever van de Adamstyle. Ook zijn vader William en zijn broers John, William en James waren architecten. Gezamenlijk vormden de gebroeders de grootste Schotse bouwfirma van die tijd. Robert Adam liet 8.000 tekeningen na, veelal met elegante motieven.
Levensloop
Zijn vader was de eveneens bekende bouwmeester William Adam, die in de stijl van Palladio werkte. In 1754 ondernam Robert een grand tour naar Italië en bestudeerde twee jaar lang de klassieke bouwwerken in Rome. Hij werkte samen met de archeoloog en tekenaar Giovanni Battista Piranesi en nam o.a. de jonge Charles-Louis Clérisseau in dienst als tekenaar. In vijf weken tijd werden de ruïnes van het paleis van keizer Diocletianus in het Kroatische Split opgetekend. Robert Adam publiceerde het boek in 1764.
In 1758 arriveerde hij in Londen. Met zijn kennis van klassieke woonhuizen wilde hij de Engelse architectuur vernieuwen. Heel belangrijk voor Adam was dat interieur en exterieur één geheel vormden. Daarom ontwierp hij voor zijn gebouwen behalve de binnenkant, ook meubilair. Dit is nog altijd te zien in zijn landhuizen. Robert Adam bouwde Harewood House in Yorkshire en ontwierp gevels voor o.a. Charlotte Square in het Schotse Edinburgh. Een van zijn meest opvallende creaties was Adelphi Terrace langs de Londense Theems, dat in 1936 werd afgebroken. Vanaf 1770 legde hij zich toe op de kasteelbouwkunst. Voorbeelden van zijn werk zijn Wedderburn, Culzean Castle, Mellerstain.
Zijn stijl en die van zijn opvolgers, zoals James Wyatt, kenmerkt zich door de verfijnde decoratie met guirlandes, schelpmotieven, prachtige kroonlijsten en arabesken, pilaren. Adam liet zich veelvuldig inspireren door de Etrusken en gebruikte ongewoon veel pasteltinten en wit voor zijn decoraties. Tijdens de uitvoering van zijn werken deed hij een beroep op specialisten, als Joseph Rose (1746-1799) die het stucwerk verzorgde. Adam hechtte veel waarde aan fraaie plafonds, gebaseerd op decoraties in Pompeï en Herculaneum. Zijn meubelen hebben een duidelijke neoclassicistische inslag, die beïnvloed zijn door de Louis XIV-stijl in Frankrijk. Daaruit nam hij decoratievormen over, als marqueterie (ingelegde banden), vergulden van meubels en reliëfs. De meubelen zijn voorzien van eenvoudige, strakke geometrische vormen en ze bezitten slanke poten. De tafels en commodes van Adam hebben meestal een halve-maanvorm en zijn boekenkasten hebben glazen deuren. Een belangrijke meubelmaker in de Adam-stijl was George Hepplewhite. De bloeitijd van deze stijl situeert zich tussen 1760 en 1790, maar is tot Engeland en Schotland beperkt gebleven.
Bouwwerken (selectie)
- 1753-1754 Royal Exchange in Edinburgh (met zijn broer John Adam)
- 1761-1764 Mausoleum van Bowood House, Wiltshire
- 1762-1769 Syon House in Londen
- 1764-1779 Kenwood House in Londen
- 1770-1771 Chandos House in Londen-Marylebone
- 1771-1776 St. James's Square nrs. 11, 20 & 33, Londen-Westminster
- 1771-1779 Apsley House in Londen
- Royal Society for the encouragement of Arts, Manufactures & Commerce, hoofdzetel: 8, John Adam Street, Londen (met zijn broer John)
- 1773-1794 Portland Place, Londen-Marylebone (slechts enkele huizen bewaard gebleven)
- 1774 Pulteney Bridge in Bath
- 1774-1789 Register House in Edinburgh
- 1776 Mistley Towers, twee torenrestanten van de kerk van Mistley, Essex
- 1777 Home House in Londen
- 1778-1778 Mausoleum van David Hume, Old Calton Cemetery, Edinburgh
- 1777-1792 Culzean Castle in South Ayrshire, Schotland
- vanaf 1788 Old College, Universiteit van Edinburgh (voltooid in gewijzigde vorm door William Henry Playfair in 1831)
- 1790-1794 Fitzroy Square in Londen (alleen de zuid- en oostzijde gerealiseerd)
- 1791-1794 Charlotte Square (noordzijde) in Edinburgh
- 1791-1794 Glasgow Royal Infirmary (herbouwd in 1914)
Achterzijde van Kedleston Hall
Bibliotheek van Kenwood House
Plafondontwerp voor de bibliotheek van Kenwood House- Pulteney Bridge (Bath)
Inkomhal van Syon House
Slaapkamerontwerp in Etruskische stijl
Zie ook
Externe links
- Tekeningen van het paleis van keizer Diocletianus in Split (Dalmatië), door Robert Adam afkomstig van de "University of Wisconsin Digital Collections Center".
- Het plafond van Lansdowne House
- Paxton House, ontworpen door John Adam, met interieurs van zijn broer Robert
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 12 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 364.
- ↑ https://www.design.upenn.edu/sites/default/files/uploads/Adam_020.pdf; geraadpleegd op: 4 september 2017.
