River Orchy
| River Orchy | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
De River Orchy bij Bridge of Orchy | ||||
| Lengte | 26 km | |||
| Bron | Loch Tulla 56° 32′ NB, 4° 46′ WL | |||
| Monding | Loch Awe 56° 24′ NB, 5° 2′ WL | |||
| Stroomt door | Argyll and Bute,  Schotland | |||
   | ||||
| ||||
De River Orchy (Schots-Gaelisch: Abhainn Urchaidh) is een rivier in Argyll and Bute in het westen van de Schotse Hooglanden. De rivier ontspringt in het Black Mount Forest en stroomt in zuidelijke richting, langs Loch Tulla en Glen Orchy, voordat hij Loch Awe bereikt. De heuvels Beinn Mhic-Mhonaidh, Beinn Udlaidh en Beinn Bhreac-liath liggen ten noorden en ten zuiden; er zijn watervallen en eilanden in de rivier. De rivier is bereikbaar via de A82 en toeristen kunnen er kajakken, wildwaterraften en vissen. Onlangs is er goudwinning geprobeerd in een van de glens van de rivier, net buiten het nationaal park Loch Lomond en de Trossachs.
Etymologie
De naam Orchy is mogelijk oud en afgeleid van het Brits-Keltische are-cētia, wat op-hout betekent (vergelijkbaar met het Welshe ar-coed).
Geografie
De River Orchy ontspringt in het Black Mount Forest, waar het water in het Deer Forest onder andere de Island Pool en de Elbow Pool omvat. Na een loop van 16 kilometer, waarin het water van verschillende grote beken wordt toegevoegd, mondt de rivier uit in Loch Tulla. Tussen Loch Tulla en Loch Awe stroomt de rivier 29 km. Het stroomt door Glen Orchy in een smal kanaal. Bij Dalmally Vale verspreidt de rivier zich in brede ondiepten en hoopt zich op aan de oevers. Bij een kiezeleiland stroomt de Orchy door een gecultiveerde strath van ongeveer 800 meter breed. De rivier komt samen met het water van Loch Awe bij Kilchurn Castle.
Boven de Bridge of Orchy is het rivierwater ondiep en rotsachtig. In de 8 km van de rivier vóór de watervallen zijn er veel visrivieren en poelen. Bij Bridge of Orchy is de rivier bereikbaar via de A82.
De loop van de rivier veranderde in het midden van de 19e eeuw. Daarvoor waren de oevers beschermd en stroomde de Orchy door Dalmally Vale via een smal kanaal. Vanaf 1884 strekten de velden op de noordelijke oever zich verder naar het zuiden uit en was Shingle Island een smalle strook grind met een kleine beek. Toen de oevers niet langer beschermd waren, werd er een grote bocht uitgesneden in een eiland, waardoor de rivier zich steeds verder in de oevers uitbreidde. Rond 1900 werd er een ruwe golfbreker gebouwd, die de stroming omleidde en de erosie van de oevers vertraagde. De omgeleide stroming spoelde het grind naar beide zijden van het eiland en naar de baai in het zuiden, waardoor deze zich met grind vulde.
Watervallen en stroomversnellingen
De watervallen van de Orchy liggen op ongeveer 11 km van Dalmally en zijn ongeveer 6 meter hoog, waardoor ze bijna een loodrechte afgrond vormen. Op de rechteroever heeft zich in de rotsen een zalmtrap of -ladder gevormd, die rond de watervallen loopt, waardoor zalm kan opzwemmen. Er zijn drie belangrijke watervallen: Eas Urchaidh (“de watervallen van Orchy”), Easan Dubha (“Zwarte watervallen”) en Eas a' Chathaidh, evenals stroomversnellingen zoals “Chicken Chute”, “Sheep Trolley Gorge”, “Sore Tooth”, “Roller Coaster”, “Witches Step” en “The End of Civilisation”.
Eilanden
Er zijn eilanden in de rivier, waaronder een groot bebost eiland ongeveer 2 km boven Inverlochy Castle; een ander eiland, Eilean a Phortaire, net onder Dalmally Bridge, dat ook bebost is; en direct onder dit laatste eiland ligt een kiezelstrand. Het kiezelstrand werd van de velden gescheiden door een 1,8 m hoge oever. De Glenorchy Parish Church en de begraafplaats van de Macgregors bevinden zich op een eilandje dat door de rivier is gevormd; de bron van Saint Conan ligt vlakbij.
Fauna
Tot de fauna behoren zalm en forel, maar ook otter, steenarend en velduil.
Toerisme
De watervallen en stroomversnellingen van de rivier, graad 3-5, zijn populair bij kajakkers en raftingliefhebbers. Het wildwaterraftenseizoen loopt van oktober tot maart. Vissers kunnen op forel vissen, terwijl het zalmvisseizoen loopt van februari tot oktober. Bergwandelaars beklimmen Beinn Dorain, een klim van 1.076 m, op 10 km afstand.
Goud
Vroeger werd er goud gewonnen in de Cononish-mijn, nabij Tyndrum. Scotgold kreeg begin 2012 een bouwvergunning voor de ontwikkeling van de mijn voor de winning van goud en zilver. In 2010 begon de exploratie naar goud in een vallei van de rivier Orchy, ongeveer 5 km buiten het nationale park. De rivier zou verschillende kwartssulfideaders met aanzienlijke goudmineralisatie kruisen. Er ontstond bezorgdheid over de mogelijke goudwinning vanwege de nabijheid van zowel het nationale park als Beinn Udlaidh.
Galerij
Pothole in de rotsen van de rivier
Zicht over Glen Orchy met de rivier op de voorgrond
De waterval Eas Urchaidh
De Beinn Udlaidh met de rivier op de voorgrond
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel River Orchy op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.